KWALIFIKACJA HAN2 - CZERWIEC 2015

PYTANIE NR 31.
W jednostce handlowej stwierdzono niedobór niezawiniony towarów w cenie zakupu 2 450,00 zł. Niedobór mieszczący się w granicach norm w wynosi 1 300,00 zł. Rozliczenie niedoboru przekraczającego granicę normy należy zaksięgować w ciężar konta
A.
B.
C.
D.
Wyjaśnienie poprawnej odpowiedzi:
Niedobór ponad normę to różnica między niedoborem stwierdzonym a mieszczącym się w normach: 2 450,00 zł − 1 300,00 zł = 1 150,00 zł. Ponieważ jest to niedobór niezawiniony, jego rozliczenie ujmuje się jako pozostałe koszty operacyjne, a nie jako zużycie czy koszt wytworzenia.

Pełne wyjaśnienie:

W zadaniu podano niedobór niezawiniony towarów w cenie zakupu 2 450,00 zł oraz informację, że część niedoboru mieszcząca się w granicach norm wynosi 1 300,00 zł. Aby ustalić kwotę, którą należy rozliczyć jako niedobór przekraczający granice norm, trzeba obliczyć różnicę:

2 450,00 zł − 1 300,00 zł = 1 150,00 zł.

Następnie wybiera się konto właściwe dla skutków gospodarczych zdarzeń takich jak niedobory niezawinione (zwłaszcza w części ponadnormatywnej). W praktyce ujmuje się je w pozostałych kosztach operacyjnych, ponieważ nie są to typowe koszty działalności podstawowej (jak zużycie materiałów/energii), ani element kalkulacji kosztu wytworzenia wyrobów gotowych.

Odpowiedź "Straty nadzwyczajne 1 300,00 zł" jest błędna z dwóch powodów: po pierwsze, odnosi się do kwoty niedoboru w normie, a pytanie dotyczy części ponad normę; po drugie, kategoria "strat nadzwyczajnych" nie jest właściwą, uniwersalną klasyfikacją dla takiego zdarzenia w typowych zadaniach ewidencyjnych.

Odpowiedź "Zużycie materiałów i energii 1 150,00 zł" jest myląca, bo sugeruje normalne, planowe zużycie związane z procesem działalności, a niedobór ujawniony przy inwentaryzacji nie jest zużyciem.

Odpowiedź "Koszt wytworzenia wyrobów gotowych 1 300,00 zł" nie pasuje, ponieważ zadanie dotyczy towarów (handel), a nie wytwarzania wyrobów, oraz podaje złą kwotę (w normie zamiast ponad normę).

Wskazówka egzaminacyjna: zawsze rozdzielaj część "w normie" i "ponad normę", a dopiero potem dobieraj konto według charakteru zdarzenia.

Dodatkowe pytania

Dodatkowe pytania (FAQ):
Niedobór niezawiniony to brak towaru stwierdzony np. podczas inwentaryzacji, którego nie przypisuje się winie pracownika (np. ubytki naturalne, zdarzenia losowe). W zadaniach egzaminacyjnych rozlicza się go poprzez ustalenie części w normach i ponad normy oraz właściwe ujęcie w kosztach.
Obliczenie polega na odjęciu kwoty niedoboru mieszczącego się w normach od kwoty niedoboru stwierdzonego ogółem. Wynik to część ponadnormatywna. Dopiero tę kwotę księguje się zgodnie z poleceniem zadania, a nie cały niedobór.
Ponieważ 1 300,00 zł to część niedoboru mieszcząca się w normach (traktowana inaczej w rozliczeniu), a pytanie dotyczy tylko części przekraczającej normy. Różnica pokazuje, jaka wartość niedoboru wymaga odrębnego ujęcia na wskazanym koncie kosztowym.
To taki ubytek towarów, który jest akceptowany jako naturalny lub dopuszczalny w danych warunkach (np. wynikający z właściwości towaru albo procesu magazynowania). W zadaniach egzaminacyjnych ta część jest wyodrębniana, aby osobno ustalić część ponadnormatywną.
W typowych zadaniach rachunkowości dla handlu niedobór niezawiniony przekraczający normy ujmuje się jako pozostałe koszty operacyjne. Kluczowe jest, by nie mylić tego z planowym zużyciem ani z kosztami wytworzenia, bo dotyczy towarów ujawnionych w różnicach inwentaryzacyjnych.
Zwykle nie. "Zużycie materiałów i energii" dotyczy normalnego, udokumentowanego zużycia w działalności (np. produkcja, utrzymanie). Niedobór to brak ujawniony w spisie, więc klasyfikuje się go jako skutek zdarzenia operacyjnego, a nie jako bieżące zużycie.
Towary są kupowane w celu odsprzedaży, a nie wytwarzane. Konto związane z kosztem wytworzenia dotyczy produkcji wyrobów gotowych i kalkulacji produkcyjnej. W handlu niedobory towarów rozlicza się w ramach ewidencji zapasów i kosztów operacyjnych, nie produkcyjnych.
Najczęściej podczas inwentaryzacji (spisu z natury) lub kontroli magazynowej, gdy porównuje się stan rzeczywisty ze stanem ewidencyjnym. Właśnie wtedy powstaje potrzeba rozliczenia różnic: nadwyżek i niedoborów, w tym podziału na część w normach i ponad normy.
Typowe pomyłki to: zaksięgowanie całej kwoty zamiast tylko części ponad normę, użycie kwoty "w normie" jako podstawy księgowania, oraz wybór konta sugerującego zużycie lub produkcję. Pomaga schemat: oblicz różnicęokreśl charakter niedoborudobierz konto.
Warto przećwiczyć kilka zestawów zadań: rozdzielanie niedoborów na w normie i ponad normy, rozróżnianie niedoborów zawinionych i niezawinionych oraz dobór właściwych kont kosztowych. Dobrą metodą jest też nauka krótkich reguł: "brak ujawniony w spisie ≠ zużycie".
info

Około 46% zdających odpowiada poprawnie na to pytanie. trudne

Materiały:

  • Podręczniki do rachunkowości dla technika handlowca (temat: inwentaryzacja i różnice inwentaryzacyjne)
  • Materiały szkolne z zakładowego planu kont (omówienie kont pozostałych kosztów operacyjnych)
  • Zadania maturalne/egzaminacyjne z działu: ewidencja zapasów i rozliczanie niedoborów

Aktualizacja pytania: 31.03.2026



Aktualizacja pytania: 31.03.2026
📡 Brak połączenia internetowego