Kwalifikacje w Zawodzie - Testy zawodowe online | Egzaminy Zawodowe

KWALIFIKACJA EKA5 - CZERWIEC 2008



PYTANIE NR 25.
W jednostce handlu detalicznego na podstawie spisu z natury stwierdzono następujące różnice inwentaryzacyjne, które kwalifikują się do kompensaty:
- nadwyżkę kaszy drobnej 10 kg po 1,40 zł
- niedobór kaszy średniej 30 kg po 1,20 zł
Powstały po kompensacie niedobór uznano za mieszczący się w granicach limitu ubytków. Wartość tego niedoboru wynosi
A.
B.
C.
D.
Wyjaśnienie poprawnej odpowiedzi:
Najpierw oblicza się wartości różnic:
nadwyżka: 10 kg × 1,40 zł = 14 zł, a niedobór: 30 kg × 1,20 zł = 36 zł.
Kompensata polega na wzajemnym rozliczeniu wartości, więc pozostaje niedobór 36 zł − 14 zł = 22 zł.

Pełne wyjaśnienie:

W zadaniu podano dwie różnice inwentaryzacyjne, które kwalifikują się do kompensaty (czyli można je wzajemnie rozliczyć, bo dotyczą jednorodnych towarów w tej samej jednostce i w tym samym spisie). Pytanie dotyczy wartości niedoboru, który pozostaje po kompensacie, a nie ilości w kilogramach.

Krok 1. Oblicz wartość nadwyżki
Wartość nadwyżki kaszy drobnej to iloczyn ilości i ceny jednostkowej: 10 kg × 1,40 zł = 14 zł.

Krok 2. Oblicz wartość niedoboru
Wartość niedoboru kaszy średniej: 30 kg × 1,20 zł = 36 zł.

Krok 3. Wykonaj kompensatę
Kompensata polega na "pokryciu" części niedoboru wartością nadwyżki. Dlatego od wartości niedoboru odejmuje się wartość nadwyżki: 36 zł − 14 zł = 22 zł. To jest wartość niedoboru netto po kompensacie.

Dlaczego pozostałe odpowiedzi są nieprawidłowe?

  • "14 zł" to tylko wartość nadwyżki (jeden z elementów danych), a nie niedobór po kompensacie.
  • "24 zł" mogłoby wyjść przy innych danych, ale nie wynika z podanych ilości i cen; typowy błąd to nieuważne przeliczenie lub omyłka w odejmowaniu.
  • "36 zł" to wartość niedoboru przed kompensatą; wybór tej wartości oznacza pominięcie kompensaty.

Informacja, że niedobór mieści się w limicie ubytków, nie zmienia rachunku wartości niedoboru netto; mówi jedynie o sposobie jego kwalifikacji/rozliczenia po obliczeniu.

Dodatkowe pytania

Dodatkowe pytania (FAQ):
Co to jest kompensata różnic inwentaryzacyjnych?
Kompensata to wzajemne rozliczenie nadwyżek i niedoborów ujawnionych w tym samym spisie z natury, gdy dotyczą jednorodnych składników (np. podobnych towarów). W praktyce "wartość" nadwyżki pomniejsza "wartość" niedoboru, a rozlicza się tylko saldo netto.
Jak obliczyć wartość nadwyżki i niedoboru w inwentaryzacji?
Wartość każdej różnicy liczysz jako ilość × cena jednostkowa. Najpierw przelicz nadwyżkę na złote, potem niedobór na złote. Dopiero na wartościach wykonujesz kompensatę, bo pytania egzaminacyjne zwykle dotyczą rozliczenia kwotowego.
Dlaczego w kompensacie odejmuje się wartości, a nie dodaje?
Kompensata ma zmniejszyć stratę netto: nadwyżka "pokrywa" część niedoboru. Dlatego saldo po kompensacie to różnica wartości: niedobór − nadwyżka (jeśli niedobór jest większy) albo odwrotnie. Dodawanie dawałoby sztucznie zawyżony wynik.
Czy kompensata dotyczy ilości (kg), czy wartości (zł)?
W praktyce kompensatę rozlicza się w wartości, bo księgowość ujmuje skutki różnic w złotych. Ilości są potrzebne do obliczenia wartości, ale wynik do rozliczenia (saldo niedoboru lub nadwyżki) podaje się kwotowo.
Kiedy można zastosować kompensatę nadwyżek i niedoborów?
Stosuje się ją, gdy różnice dotyczą towarów jednorodnych (ten sam asortyment/różne odmiany), zostały ujawnione w tym samym spisie z natury i w tej samej jednostce. Jeśli warunki nie są spełnione (inne towary lub inne okresy), kompensata jest nieprawidłowa.
Jakie błędy najczęściej popełnia się w zadaniach z kompensaty?
Najczęstsze błędy to: liczenie na kilogramach zamiast na złotych, pomijanie przeliczenia wartości (ilość × cena), dodawanie wartości zamiast odejmowania, branie wyniku sprzed kompensaty oraz kompensowanie towarów, które nie są jednorodne (np. różnych produktów).
Co oznacza, że niedobór mieści się w limicie ubytków?
To informacja o kwalifikacji niedoboru po obliczeniu salda netto: uznaje się go za dopuszczalny (naturalny) w ramach ustalonych norm/limitów. Nie zmienia to sposobu obliczenia kompensaty, tylko wskazuje, że niedobór może być rozliczony jako ubytek naturalny.
Jak rozpoznać, że odpowiedzi w teście nie zawierają poprawnego wyniku?
Najlepiej wykonać obliczenia krok po kroku i sprawdzić, czy wynik końcowy występuje wśród opcji. Jeśli nie ma go na liście, a rachunek jest jednoznaczny, to znak błędu w kluczu lub w danych zadania. Na egzaminie jednak zakłada się poprawność arkusza.
Jak przygotować się do zadań EKA.7 z inwentaryzacji?
Ćwicz schemat: wartość nadwyżki i wartość niedoboru (ilość × cena), a potem saldo po kompensacie. Ucz się też warunków dopuszczalności kompensaty i typowych przykładów z handlu (towary sypkie, przesypywanie, pomyłki wagowe).
Czy kompensata jest uregulowana w ustawie o rachunkowości?
Tak, kwestie inwentaryzacji i rozliczania różnic są uregulowane w ustawie o rachunkowości (w tym zasady rozliczania różnic ujawnionych w spisie z natury). W praktyce szczegóły stosowania kompensaty doprecyzowuje też polityka rachunkowości jednostki.
info

To pytanie poprawnie rozwiązuje 60% zdających egzamin. średnie

Źródła:

  • Ustawa o rachunkowości (tekst jednolity), Dz.U. 2023 poz. 120, art. 26–28 oraz art. 27 ust. 3

Materiały:

  • Ustawa o rachunkowości – przepisy o inwentaryzacji i rozliczaniu różnic
  • Podręczniki do EKA.7 z działu: inwentaryzacja i rozliczanie różnic
  • Zadania rachunkowe z kompensaty różnic inwentaryzacyjnych (arkusze ćwiczeń)
Zobacz też:

Aktualizacja pytania: 03.04.2026



Aktualizacja pytania: 03.04.2026
📡 Brak połączenia internetowego