W kalkulacji imprez turystycznych często występuje pojęcie miejsca bezpłatnego (tzw. "gratisu"). W praktyce oznacza to, że przy spełnieniu określonych warunków (najczęściej liczebności grupy) dostawca świadczenia może rozliczyć jedną osobę bez naliczania pełnej stawki. Taki mechanizm jest wykorzystywany w budżetowaniu i sprzedaży, bo pozwala:
- utrzymać konkurencyjną cenę dla uczestników,
- zabezpieczyć koszty kadry i realizacji programu,
- uprościć rozliczenie grupowe (zwłaszcza przy noclegach i wyżywieniu).
Odpowiedź "pilota wycieczki" jest poprawna, ponieważ pilot jest elementem obsługi imprezy: koordynuje przebieg programu, dba o organizację na miejscu, wspiera grupę informacyjnie i logistycznie. Przydzielenie mu miejsca bezpłatnego jest logiczne ekonomicznie: zamiast podnosić cenę każdemu uczestnikowi o udział pilota, wykorzystuje się narzędzie rozliczeniowe przewidziane dla grup.
Odpowiedź "najstarszego klienta" jest błędna, bo kryterium wieku uczestnika nie stanowi typowej podstawy do ujęcia "gratisu" w kalkulacji. Takie podejście miałoby charakter uznaniowy i marketingowy, ale nie jest standardową pozycją planowania kosztów obsługi.
Odpowiedź "organizatora wyjazdu" jest myląca: organizator (w sensie podmiotu) zwykle zarabia na imprezie i rozlicza ją poprzez marżę oraz umowy z kontrahentami. "Miejsce bezpłatne" dotyczy najczęściej konkretnej osoby jadącej z grupą i realizującej zadania na miejscu, a nie "organizatora" jako roli biznesowej.
Odpowiedź "najmłodszego dziecka" również nie jest właściwa w tym ujęciu. Zniżki dla dzieci mogą występować w cennikach, ale są innym mechanizmem niż "miejsce bezpłatne" w kalkulacji grupowej i nie wynikają z funkcji obsługi imprezy.
Wskazówka egzaminacyjna: gdy w pytaniu pojawia się "miejsce bezpłatne" w kalkulacji, warto myśleć o rozliczeniu kadry i kosztów organizacyjnych (pilot/przewodnik/opiekun), a nie o nagradzaniu uczestników.
