KWALIFIKACJA CHM6 - STYCZEŃ 2023

PYTANIE NR 15.
W karcie charakterystyki chlorobenzenu podano następujące informacje:
Która grupa zawiera piktogramy, które powinny się znajdować na etykiecie opakowania z chlorobenzenem?
Ilustracja przedstawia cztery grupy piktogramów chemicznych, które są używane do oznaczania substancji niebezpiecznych.
A.
B.
C.
D.
Wyjaśnienie poprawnej odpowiedzi:
Poprawna jest grupa "III", bo opis wskazuje na: łatwopalność (piktogram płomienia), szkodliwe działanie na organizm (piktogram "zagrożenie dla zdrowia") oraz toksyczność dla środowiska wodnego (piktogram "środowisko"). Pozostałe grupy zawierają symbole niepasujące do podanego opisu, np. utleniacz lub czaszkę.

Pełne wyjaśnienie:

Pytanie wymaga dopasowania opisu zagrożeń z karty charakterystyki do piktogramów ostrzegawczych, które powinny znaleźć się na etykiecie opakowania chlorobenzenu.

Z opisu wynika, że substancja jest:

  • łatwopalna ("produkt łatwopalny") – na etykiecie powinien być piktogram płomień (zagrożenie pożarowe),
  • szkodliwa dla zdrowia przez drogi oddechowe ("działa szkodliwie przez drogi oddechowe") – w praktyce egzaminacyjnej łączy się to z piktogramem ostrzegającym o zagrożeniach zdrowotnych,
  • toksyczna dla organizmów wodnych i powodująca długotrwałe skutki ("działa toksycznie na organizmy wodne…") – na etykiecie musi być piktogram środowisko (drzewo i ryba).

Grupa "III" zawiera właśnie zestaw odpowiadający tym trzem obszarom ryzyka: płomień + zagrożenie dla zdrowia + środowisko. Dlatego jest poprawna.

Dlaczego pozostałe grupy nie pasują?

  • Warianty z symbolem "płomień nad okręgiem" odnoszą się do substancji utleniających, a w opisie nie ma informacji o właściwościach utleniających. To częsta pułapka, bo oba znaki mają motyw płomienia.
  • Wariant z czaszką sugeruje bardzo wysoką ostrą toksyczność, podczas gdy opis mówi o "szkodliwości" (typowo niższa kategoria ryzyka). Wybór czaszki bywa skutkiem automatycznego skojarzenia "szkodliwe = czaszka".
  • Wariant z żrącym (probówki wylewające ciecz) dotyczy oparzeń/korozji, a w opisie nie ma wskazania na działanie żrące.

Wskazówka egzaminacyjna: zawsze wyszukaj w opisie trzy elementy: pożar, zdrowie, środowisko, a potem sprawdź, czy wybrany zestaw piktogramów pokrywa wszystkie te aspekty bez dodawania nieuzasadnionych symboli.

Dodatkowe pytania

Dodatkowe pytania (FAQ):
Karta charakterystyki (SDS) to dokument opisujący zagrożenia i zasady bezpiecznego stosowania substancji. Zawiera m.in. klasyfikację, piktogramy, środki ochrony, zasady magazynowania i postępowania w awarii. Operator wykorzystuje SDS do oceny ryzyka i do kontroli, czy etykieta i procedury są zgodne z zagrożeniami.
Z opisu wynika: łatwopalność, szkodliwe oddziaływanie przez drogi oddechowe oraz zagrożenie dla środowiska wodnego. Odpowiada temu zestaw piktogramów: płomień (pożar), zagrożenie dla zdrowia (oddziaływanie na organizm) i środowisko (toksyczność wodna). Na egzaminie trzeba dopasować je do właściwej grupy na ilustracji.
Piktogram płomienia informuje o ryzyku zapłonu i pożaru podczas przelewania, mieszania, podgrzewania lub kontaktu z iskrą. Dla operatora to sygnał, aby stosować strefy bez źródeł zapłonu, uziemianie, wentylację i właściwe pojemniki. Brak tego symbolu na etykiecie może prowadzić do niebezpiecznych zachowań.
"Płomień" dotyczy głównie łatwopalności (substancja może się zapalić). "Płomień nad okręgiem" dotyczy właściwości utleniających (substancja może podtrzymywać lub intensyfikować pożar innych materiałów). To częsty błąd egzaminacyjny: oba znaki mają płomień, ale oznaczają inne zagrożenia i inne zasady magazynowania.
Piktogram "środowisko" ostrzega, że substancja jest niebezpieczna dla organizmów wodnych i może powodować długotrwałe skutki. Stosuje się go, gdy klasyfikacja wskazuje zagrożenie dla środowiska wodnego. Dla operatora oznacza to m.in. konieczność zabezpieczenia przed wyciekiem do kanalizacji i stosowania właściwych procedur neutralizacji oraz zbierania rozlewów.
Nie. Czaszka zwykle wskazuje na bardzo wysoką ostrą toksyczność. Określenie "szkodliwe" w opisach zagrożeń często dotyczy niższej kategorii ryzyka i może być sygnalizowane innym piktogramem ostrzegawczym. W zadaniach testowych nie należy kierować się skojarzeniem słowa "toksyczne/szkodliwe", tylko dopasowaniem do pełnego opisu i zestawu symboli.
Krok 1: Podkreśl słowa kluczowe (np. łatwopalny, szkodliwy przez drogi oddechowe, toksyczny dla organizmów wodnych).
Krok 2: Przypisz im obszary ryzyka: pożar, zdrowie, środowisko.
Krok 3: Wybierz grupę piktogramów, która zawiera symbole dla wszystkich tych obszarów i nie dodaje niepasujących (np. utleniacz, żrące).
Najczęściej myli się: płomień z płomieniem nad okręgiem, oraz czaszka z mniej "drastycznymi" znakami ostrzegawczymi. Częsty jest też błąd pomijania piktogramu środowisko, gdy w opisie jest mowa o toksyczności wodnej. Pomaga czytanie opisu w całości i sprawdzenie, czy zestaw obejmuje wszystkie zagrożenia.
Etykieta ma szybko i jednoznacznie przekazać pełny profil zagrożeń osobie pracującej z substancją: ryzyko pożaru, wpływ na zdrowie i wpływ na środowisko. Brak jednego z wymaganych piktogramów może spowodować, że operator nie zastosuje właściwych zabezpieczeń (np. ochrony dróg oddechowych lub zabezpieczenia przed przedostaniem się do ścieków).
Ćwicz rozpoznawanie piktogramów w parach z opisami zagrożeń: pożar, zdrowie, środowisko. Pracuj na kilku kartach SDS i porównuj, jakie symbole pojawiają się razem. Na egzaminie stosuj metodę "3 obszarów": najpierw szukaj sygnałów o palności, wpływie na organizm i wpływie na środowisko, dopiero potem wybieraj właściwy zestaw z ilustracji.
info

To pytanie poprawnie rozwiązuje 28% zdających egzamin. bardzo trudne

Specjaliści zwracają uwagę: "Pozostałe grupy zawierają symbole niepasujące do podanego opisu, np. utleniacz lub czaszkę."

Źródła:

  • EUR-Lex: Regulation (EC) No 1272/2008 (CLP) – consolidated text (piktogramy i zasady etykietowania), https://eur-lex.europa.eu/eli/reg/2008/1272/oj (dostęp 2026-03-14)
  • ECHA: Chlorobenzene – informacje o substancji i klasyfikacji/oznakowaniu (sekcja Classification & Labelling), https://echa.europa.eu/substance-information/-/substanceinfo/100.000.751 (dostęp 2026-03-14)

Materiały:

  • Aktualne karty charakterystyki (SDS/MSDS) chlorobenzenu od różnych dostawców
  • Materiały szkoleniowe dot. systemu GHS/CLP (piktogramy i klasy zagrożeń)
  • Instrukcje zakładowe BHP i procedury etykietowania pojemników roboczych

Aktualizacja pytania: 31.03.2026



Aktualizacja pytania: 31.03.2026
📡 Brak połączenia internetowego