KWALIFIKACJA CHM3 - WRZESIEŃ 2014

PYTANIE NR 10.
W karcie charakterystyki substancji znajduje się piktogram, którym powinna być oznakowana substancja
Ilustracja przedstawia piktogram ostrzegawczy, który jest używany do oznaczania substancji łatwopalnych.
A.
B.
C.
D.
Wyjaśnienie poprawnej odpowiedzi:
Piktogram z płomieniem w karcie charakterystyki/na etykiecie wskazuje na zagrożenie związane z łatwopalnością, czyli łatwe zapalenie się par lub cieczy. Odpowiedź "łatwopalna." opisuje więc właściwą klasę zagrożenia. Pozostałe opcje dotyczą innych klas (utlenianie, redukcja, wybuchowość).

Pełne wyjaśnienie:

W karcie charakterystyki (SDS) oraz na etykiecie substancji stosuje się piktogramy zagrożeń, które mają szybko informować o rodzaju ryzyka. Jeśli widoczny jest piktogram z płomieniem, oznacza to zagrożenie łatwopalnością (np. łatwopalne gazy, aerozole, ciecze lub ciała stałe). Taka substancja może zapalić się łatwo od iskry, otwartego ognia lub nagrzanej powierzchni, a jej pary mogą tworzyć z powietrzem mieszaniny palne.

Odpowiedź "łatwopalna." jest poprawna, ponieważ bezpośrednio opisuje klasę zagrożenia komunikowaną przez piktogram płomienia.

Dlaczego pozostałe odpowiedzi są niepoprawne?

  • "utleniająca." dotyczy substancji, które podtrzymują lub intensyfikują spalanie innych materiałów. To inne zagrożenie niż własna palność; w oznakowaniu ma odrębny piktogram.
  • "redukująca." nie jest standardową klasą zagrożenia oznaczaną piktogramem w tym ujęciu jak łatwopalność/utlenianie/wybuchowość; właściwości redukujące opisuje się zwykle w innych informacjach SDS.
  • "wybuchowa." odnosi się do materiałów mogących wybuchać (np. przez uderzenie, tarcie, ogrzanie). To inna kategoria ryzyka, kojarzona z innym symbolem niż płomień.

W praktyce rozpoznanie właściwego piktogramu pomaga operatorowi dobrać środki zapobiegawcze: eliminację źródeł zapłonu, wentylację, uziemienie/antystatykę, właściwe opakowania i separację magazynową.

Dodatkowe pytania

Dodatkowe pytania (FAQ):
Piktogram z płomieniem oznacza zagrożenie łatwopalnością: substancja (lub jej pary) może łatwo się zapalić od iskry, ognia lub gorącej powierzchni. W praktyce wymaga to eliminacji źródeł zapłonu, dobrej wentylacji i właściwego magazynowania.
Substancja utleniająca może intensyfikować spalanie innych materiałów (dostarcza tlenu lub działa jako utleniacz), ale sama nie musi być paliwem. Łatwopalna natomiast łatwo ulega zapłonowi i spala się. To różne klasy zagrożeń i zwykle inne środki ostrożności.
Poza piktogramem przydatne są m.in. hasło ostrzegawcze, zwroty wskazujące rodzaj zagrożenia oraz dane fizykochemiczne (np. temperatura zapłonu, prężność par). Te elementy razem wskazują, czy ryzyko zapłonu dotyczy cieczy, par, aerozolu lub pyłu.
Nie. Zagrożenie wybuchowością dotyczy zdolności do gwałtownej reakcji/rozpadu z wydzieleniem energii, co może wystąpić z zapłonem lub bez niego. Substancja wybuchowa może mieć inne mechanizmy ryzyka niż typowo łatwopalna ciecz, dlatego oznakowanie i procedury są odmienne.
Najczęstsze to mylenie podobnych skojarzeń (ogień = wybuch), nieuwzględnianie symbolu wewnątrz rombu, oraz automatyczne wybieranie znanej odpowiedzi bez dopasowania do znaku. Pomaga ćwiczenie na realnych etykietach/SDS i porównywanie klas zagrożeń.
Zawsze przed pierwszym użyciem nowej substancji, przed zmianą procesu (np. podgrzewanie, mieszanie), przy doborze magazynu oraz przed transportem wewnętrznym. Piktogramy są szybką wskazówką, ale powinny być potwierdzone informacjami szczegółowymi w SDS.
Kluczowe są: eliminacja źródeł zapłonu (zakaz otwartego ognia, kontrola iskier), wentylacja, uziemienie i ochrona przed elektrycznością statyczną, stosowanie szczelnych pojemników oraz właściwa separacja magazynowa. Dodatkowo liczą się procedury awaryjne i dobór gaśnic.
Na etykiecie będzie to piktogram, hasło ostrzegawcze i zwroty zagrożenia. W SDS informacje są rozproszone: identyfikacja zagrożeń, elementy oznakowania i dane fizykochemiczne. W praktyce zaczyna się od piktogramu, a potem czyta szczegóły.
Zwykle nie. W klasyfikacji oznakowania piktogramami najczęściej rozpoznaje się takie zagrożenia jak łatwopalność, utlenianie, toksyczność czy żrącość. Właściwości redukujące mogą być istotne technologicznie, ale nie zawsze są prezentowane jako osobna "klasa piktogramu".
Najlepiej uczyć się na zestawie piktogramów i łączyć je z przykładami substancji z praktyki (np. rozpuszczalniki, utleniacze). Trenuj rozpoznawanie symbolu w rombie i kojarz go z działaniami BHP. Pomaga też czytanie kilku realnych SDS i porównywanie zapisów.
info

Około 58% zdających odpowiada poprawnie na to pytanie. średnie

W praktyce zawodowej kluczowe jest to, że piktogram z płomieniem w karcie charakterystyki/na etykiecie wskazuje na zagrożenie związane z łatwopalnością, czyli łatwe zapalenie się par lub cieczy.

Źródła:

  • ECHA (European Chemicals Agency), "Hazard pictograms" (opis piktogramów CLP), https://echa.europa.eu/pictograms - dostęp 2026-03-02
  • Rozporządzenie (WE) nr 1272/2008 Parlamentu Europejskiego i Rady (CLP) z dnia 16 grudnia 2008 r. w sprawie klasyfikacji, oznakowania i pakowania substancji i mieszanin (załączniki dot. piktogramów) – EUR-Lex: https://eur-lex.europa.eu/eli/reg/2008/1272/oj - dostęp 2026-03-02
  • Rozporządzenie (WE) nr 1907/2006 Parlamentu Europejskiego i Rady (REACH) z dnia 18 grudnia 2006 r. (wymagania dotyczące kart charakterystyki, załącznik II) – EUR-Lex: https://eur-lex.europa.eu/eli/reg/2006/1907/oj - dostęp 2026-03-02

Materiały:

  • Materiały szkoleniowe ECHA dotyczące piktogramów i oznakowania substancji
  • Karty charakterystyki (SDS) przykładowych rozpuszczalników i paliw technologicznych używanych w przemyśle
  • Instrukcje BHP zakładowe dot. magazynowania i użycia substancji łatwopalnych

Aktualizacja pytania: 31.03.2026



Aktualizacja pytania: 31.03.2026
📡 Brak połączenia internetowego