KWALIFIKACJA MTL5 - CZERWIEC 2019

PYTANIE NR 17.
W karcie technologicznej wytwarzania prętów ciągnionych zaplanowano zakuwanie końcówki wsadu wprowadzanego do ciągarki. Określ na podstawie diagramu, które urządzenie należy dobrać do zaostrzania wsadu.
Ilustracja przedstawia diagram blokowy związany z procesem technologicznym wytwarzania prętów ciągnionych.
A.
B.
C.
D.
Wyjaśnienie poprawnej odpowiedzi:
Zakuwanie/zaostrzanie końcówki wsadu przed wprowadzeniem do ciągarki wykonuje się na urządzeniu do miejscowego odkształcenia plastycznego końca pręta.
Prasa umożliwia kontrolowane uformowanie stożka/zwężki. Walcarka działa na odcinku materiału, a nie na samym czole, a wciskarka i kuźniarka nie są typowym wyborem do tej operacji w tym kontekście.

Pełne wyjaśnienie:

W ciągnieniu prętów (lub drutu) bardzo często występuje operacja przygotowawcza polegająca na zaostrzeniu (zwężeniu) końcówki wsadu. Celem jest umożliwienie:

  • łatwego przejścia końcówki przez otwór w narzędziu (np. ciągadło),
  • pewnego uchwycenia materiału przez mechanizm ciągarki (szczęki/uchwyt),
  • zmniejszenia ryzyka zacięć oraz uszkodzeń powierzchni na starcie procesu.

Do takiej operacji potrzebne jest urządzenie, które pozwala miejscowo i kontrolowanie odkształcić tylko fragment końcowy pręta, formując stożek lub zwężkę. Taką funkcję spełnia prasa, ponieważ umożliwia wykonanie zakuwania poprzez nacisk narzędzia na końcówkę wsadu, z powtarzalną geometrią i odpowiednią siłą.

Dlaczego pozostałe odpowiedzi są nieprawidłowe?

  • Wciskarka jest kojarzona z operacjami wciskania/osiadzania/łączenia elementów lub wprowadzania części na wcisk. Sama nazwa może sugerować "docisk", ale nie jest to typowe urządzenie do kształtowania stożkowej końcówki wsadu do ciągnienia.
  • Walcarka służy przede wszystkim do walcowania, czyli kształtowania przekroju na dłuższym odcinku materiału pomiędzy walcami. To proces inny celowo i konstrukcyjnie: nie jest nastawiony na precyzyjne zaostrzanie samego końca pręta.
  • Kuźniarka (maszyna kuźnicza) może wykonywać operacje kucia, jednak w kontekście przygotowania wsadu do ciągarki kluczowe jest dobranie urządzenia z diagramu do operacji zakuwania/zaostrzania. W typowym doborze dla tej czynności wskazuje się prasę jako właściwe urządzenie zapewniające kontrolę kształtu końcówki.

Wskazówka egzaminacyjna: gdy w zadaniu pojawia się fraza "zaostrzanie końcówki wsadu do wprowadzenia do ciągarki", myśl o operacji lokalnej (końcówka), a nie o procesach obejmujących cały odcinek materiału. To pomaga odróżnić prasę/urządzenia do zakuwania od walcarki.

Dodatkowe pytania

Dodatkowe pytania (FAQ):
To operacja miejscowego odkształcenia plastycznego końca pręta/drutu, aby uzyskać zwężkę (często stożek). Dzięki temu końcówkę można łatwiej przeprowadzić przez narzędzie i uchwycić w ciągarce, co ogranicza zacięcia i odrzuty.
Zaostrzenie końcówki ułatwia rozpoczęcie procesu: materiał łatwiej "złapać" i przeciągnąć przez narzędzie. W praktyce skraca to czas przezbrojenia, zmniejsza ryzyko uszkodzenia powierzchni i poprawia powtarzalność startu ciągnienia.
Prasa pozwala wykonać kontrolowany nacisk i uformować końcówkę wsadu w sposób powtarzalny, koncentrując odkształcenie na krótkim odcinku. To odpowiada celowi operacji przygotowawczej: uzyskaniu zwężki do wprowadzenia i uchwycenia w ciągarce.
Zwykle nie jest to właściwy wybór do tej konkretnej czynności, bo walcowanie jest procesem ukierunkowanym na zmianę przekroju na dłuższym odcinku materiału. Zaostrzanie końcówki to operacja lokalna, wykonywana tak, by przygotować sam "start" wsadu.
W zadaniach egzaminacyjnych kluczowa jest funkcja: prasa służy do kształtowania przez nacisk (np. zakuwanie końcówki), a wciskarka częściej dotyczy wciskania/osiadzania lub łączenia elementów. Gdy celem jest zwężenie końca wsadu, typowo wybiera się prasę.
Najczęściej mylą procesy: utożsamiają walcowanie ze "zmniejszaniem przekroju" i wybierają walcarkę, choć chodzi o lokalną końcówkę. Drugi błąd to kierowanie się nazwą (np. "kuźniarka"), bez analizy, że celem jest przygotowanie do uchwytu ciągarki.
To przypisanie konkretnej maszyny do planowanego zabiegu (np. zaostrzenia końcówki). W praktyce wpływa to na organizację stanowisk, kolejność operacji, czasy przygotowawcze i jakość wyrobu. Na egzaminie sprawdza się umiejętność dopasowania maszyny do funkcji operacji.
Zaostrzanie końcówki wykonuje się przed rozpoczęciem ciągnienia, jako operację przygotowawczą. Jej celem jest umożliwienie wprowadzenia wsadu do ciągarki i rozpoczęcia procesu bez problemów z przejściem przez narzędzie oraz z uchwytem.
Często spotyka się m.in. prostowanie, czyszczenie powierzchni, usuwanie zgorzeliny, smarowanie technologiczne oraz kontrolę wymiarów wsadu. Zakres zależy od materiału i wymagań jakościowych, ale cel jest wspólny: stabilny proces i dobra powierzchnia wyrobu.
Ćwicz rozpoznawanie, co diagram przedstawia (zależność parametrów, dobór maszyn, schemat operacji) i łącz to z funkcją procesu. Zwracaj uwagę na słowa-klucze typu "końcówka", "wprowadzenie do ciągarki", bo wskazują na operacje lokalne, a nie procesy na całej długości.
info

Statystycznie 25% uczniów zna prawidłową odpowiedź. bardzo trudne

Według specjalistów z branży: "Walcarka działa na odcinku materiału, a nie na samym czole, a wciskarka i kuźniarka nie są typowym wyborem do tej operacji w tym kontekście."

Materiały:

  • Materiały dydaktyczne szkoły/CKZiU z technologii przeróbki plastycznej na zimno
  • Instrukcje stanowiskowe i DTR urządzeń do przygotowania wsadu w ciągarni (jeśli dostępne w pracowni)
  • Podstawowe podręczniki/kompendia z przeróbki plastycznej metali (ciągnienie, kucie, walcowanie) – rozdziały o operacjach przygotowawczych

Aktualizacja pytania: 31.03.2026



Aktualizacja pytania: 31.03.2026
📡 Brak połączenia internetowego