Białko to makroskładnik zbudowany z aminokwasów, który w praktyce żywieniowej ma kilka kluczowych ról. Najważniejsze jest to, że białka są materiałem budulcowym (tworzą i odnawiają tkanki) oraz pełnią funkcje czynnościowe w postaci wyspecjalizowanych cząsteczek.
Dlaczego poprawne jest stwierdzenie o hormonach, enzymach i przeciwciałach?
Wiele hormonów ma budowę białkową (lub peptydową), enzymy są w ogromnej większości białkami katalizującymi reakcje biochemiczne, a przeciwciała (immunoglobuliny) to białka układu odpornościowego. Bez dostatecznej podaży białka organizm ma trudności z utrzymaniem tych funkcji i regeneracją.
Dlaczego pozostałe odpowiedzi są nieprawidłowe?
- "Białko jest głównym źródłem energii" – w racjonalnym żywieniu podstawowym źródłem energii są węglowodany i tłuszcze. Białko może być wykorzystywane energetycznie, ale jest to mniej pożądane, bo jego "priorytetem" są funkcje budulcowe i regulatorowe.
- "Białko pomaga utrzymać stałą temperaturę ciała" – termoregulacja wynika głównie z pracy układu nerwowego i hormonalnego, przepływu krwi, pocenia, drżenia mięśni oraz izolacji termicznej (np. tkanka tłuszczowa). Białko nie jest wskazywane jako główny czynnik utrzymania stałej temperatury.
- "Białko jest głównym składnikiem odpowiedzialnym za zdrowie kości" – na stan kości kluczowo wpływają m.in. wapń, fosfor oraz witamina D, a także obciążenia mechaniczne. Białko jest potrzebne do budowy kolagenu i tkanek, ale nie jest "głównym" składnikiem odżywczym determinującym zdrowie kości w tym ujęciu.
Wskazówka egzaminacyjna: gdy w odpowiedziach pojawiają się słowa "główny/główne", sprawdź, czy to nie jest zbyt mocne uogólnienie. W żywieniu wiele składników ma znaczenie, ale tylko niektóre są rzeczywiście podstawowym źródłem energii lub kluczowym czynnikiem dla danej funkcji.
