KWALIFIKACJA HAN3 - TEST WIEDZY NR 3

PYTANIE NR 6.
W kontekście technik druku artystycznego, zidentyfikuj technikę, która polega na naniesieniu farby na wypukłe elementy matrycy, a następnie odbiciu jej na papierze.
A.
B.
C.
D.
Wyjaśnienie poprawnej odpowiedzi:
Druk wypukły polega na nanoszeniu farby na elementy wyniesione ponad poziom formy (wypukłe), a następnie na przeniesieniu obrazu przez dociśnięcie papieru. W sitodruku farba przechodzi przez siatkę, w druku wklęsłym znajduje się w zagłębieniach, a w płaskim nie ma różnic wysokości na formie.

Pełne wyjaśnienie:

Opis "naniesieniu farby na wypukłe elementy matrycy, a następnie odbiciu jej na papierze" wskazuje na druk wypukły. W tej grupie technik elementy drukujące są podniesione (wypukłe) względem elementów niedrukujących. Podczas przygotowania odbitki farba pokrywa przede wszystkim te wyniesione fragmenty formy, a po przyłożeniu i dociśnięciu papieru następuje przeniesienie obrazu.

Dlaczego pozostałe odpowiedzi nie pasują do opisu?

  • Sitodruk (druk przelotowy) działa inaczej: farba jest przeciskana przez oczka siatki w miejscach niezasłoniętych, a nie "zbierana" z wypukłych części formy. Kluczowa cecha to siatka/szablon, a nie relief formy.
  • Druk wklęsły opiera się na zasadzie przeciwnej do wypukłego: farba znajduje się w zagłębieniach formy, a powierzchnia jest zwykle wycierana. Papier (często pod większym naciskiem) "wyciąga" farbę z rowków.
  • Druk płaski (np. rozwiązania oparte o różnice własności powierzchni) nie wykorzystuje różnicy wysokości elementów drukujących i niedrukujących. Z definicji nie jest to technika, w której farba trafia wyłącznie na wypukłe fragmenty formy.

Wskazówka egzaminacyjna: gdy w treści pojawiają się słowa wypukłe/podniesione/relief, myśl o druku wypukłym; gdy mowa o zagłębieniach/rowkach – o druku wklęsłym; a gdy o siatce lub przeciskaniu farby – o sitodruku.

Dodatkowe pytania

Dodatkowe pytania (FAQ):
Druk wypukły to technika, w której elementy drukujące są wyniesione ponad tło formy. Farba pokrywa wypukłe fragmenty, a następnie obraz przenosi się na papier przez docisk. To zasada "drukuje to, co wystaje", typowa m.in. dla klasycznych technik reliefowych.
W druku wklęsłym farba znajduje się w zagłębieniach (rowkach) formy, a powierzchnia bywa wycierana. Jeśli opis mówi o "zagłębieniach", "nacięciach", "rowkach" lub "wydobywaniu farby z wgłębień", to wskazuje na wklęsłodruk, nie na nanoszenie farby na wypukłości.
Sitodruk opiera się na przetłaczaniu farby przez siatkę w miejscach niezasłoniętych szablonem. Kluczowym elementem jest tu siatka i przelot farby, a nie relief formy. Dlatego opis "farba na wypukłych elementach matrycy" nie pasuje do sitodruku.
"Matryca" (forma drukowa) to element, na którym znajduje się obraz przeznaczony do odbicia: może mieć wypukłości, zagłębienia albo specjalnie przygotowaną powierzchnię. To z formy drukowej farba jest przenoszona na podłoże (np. papier) podczas wykonywania odbitki.
Najczęściej myli się kierunek "gdzie jest farba": w wypukłym farba jest na wyniesionych elementach, a w wklęsłym w zagłębieniach. Druga typowa pomyłka to automatyczne wybieranie znanej nazwy (np. sitodruk) bez analizy opisu procesu. Pomaga szukanie słów: "wypukłe" vs "zagłębienia".
Z drukiem wypukłym kojarzą się techniki reliefowe, w których elementy drukujące są wyżej niż tło, a farba trafia na te wypukłości. W praktyce edukacyjnej często wskazuje się przykłady grafiki warsztatowej opartej na reliefie (np. prace z wyraźnym "wystającym" rysunkiem formy).
Nie. W druku płaskim zasada rozdziału miejsc drukujących i niedrukujących nie polega na różnicy wysokości formy. Jeśli w treści zadania kluczowe jest "wypukłe elementy matrycy", to taki opis kieruje do druku wypukłego, a nie do technik płaskich.
Najmocniejsze wskazówki to: "wypukłe", "wyniesione", "relief", "podniesione elementy", "farba na wypukłościach" oraz opis docisku papieru do formy. Te zwroty odróżniają druk wypukły od wklęsłego (zagłębienia) i sitodruku (siatka, przeciskanie farby).
W pracy z książką i informacją o wydawnictwach przydaje się podstawowa orientacja w technikach wytwarzania i opisu obiektów (np. grafiki, druków artystycznych). Ułatwia to poprawne nazewnictwo, tworzenie opisów informacyjnych i rozmowę z klientem lub dostawcą o sposobie wykonania.
Stosuj prostą regułę porównawczą: wypukły = farba na "tym co wystaje", wklęsły = farba w "tym co w środku", sitodruk = farba "przez siatkę", płaski = bez różnic wysokości. Rób krótkie fiszki z jedną cechą rozpoznawczą i przykładem.
info

Około 60% zdających odpowiada poprawnie na to pytanie. średnie

Eksperci podkreślają: "Druk wypukły polega na nanoszeniu farby na elementy wyniesione ponad poziom formy (wypukłe), a następnie na przeniesieniu obrazu przez dociśnięcie papieru."

Źródła:

  • Wikipedia: "Druk wypukły" — https://pl.wikipedia.org/wiki/Druk_wypuk%C5%82y (dostęp: 2026-03-05)
  • Wikipedia: "Sitodruk" — https://pl.wikipedia.org/wiki/Sitodruk (dostęp: 2026-03-05)
  • Wikipedia: "Druk wklęsły" — https://pl.wikipedia.org/wiki/Druk_wkl%C4%99s%C5%82y (dostęp: 2026-03-05)

Materiały:

  • Hasła encyklopedyczne i słowniki poligraficzne dotyczące technik druku (wypukły, wklęsły, płaski, sitodruk)
  • Podstawowe podręczniki z poligrafii i technologii druku omawiające zasady przenoszenia farby
  • Materiały muzealne/edukacyjne o grafice warsztatowej (drzeworyt, linoryt) jako praktyczne przykłady druku wypukłego

Aktualizacja pytania: 31.03.2026



Aktualizacja pytania: 31.03.2026
📡 Brak połączenia internetowego