KWALIFIKACJA GIW9 - STYCZEŃ 2023

PYTANIE NR 16.
W kopalni rud miedzi górnik przodowy lub strzałowy, operator maszyn górniczych wykonujący roboty górnicze bada strop i ociosy wyrobiska
A.
B.
C.
D.
Wyjaśnienie poprawnej odpowiedzi:
Badanie stropu i ociosów to podstawowa czynność bezpieczeństwa wykonywana rutynowo przed podjęciem robót w wyrobisku. Ma na celu wykrycie oznak niestateczności górotworu i zapobieganie obrywom. Parametry typu szerokość, nachylenie czy uskok nie wyznaczają momentu wykonania tej kontroli.

Pełne wyjaśnienie:

Kontrola stropu i ociosów wyrobiska jest elementarną czynnością związaną z bezpiecznym prowadzeniem robót górniczych. Jej sens jest praktyczny: zanim pracownik wejdzie do rejonu pracy i uruchomi narzędzia lub maszyny, powinien ocenić, czy górotwór nie wykazuje oznak niestateczności (np. spękań, odspojeń, luźnych brył, świeżych urobków ze stropu/ociosu). Z tego powodu właściwym momentem jest wykonanie tej czynności przed rozpoczęciem pracy na danej zmianie, czyli w ramach przygotowania miejsca pracy.

Odpowiedź "przed rozpoczęciem pracy na danej zmianie." jest zgodna z logiką profilaktyki BHP: kontrola ma uprzedzać zdarzenie niebezpieczne, a nie być reakcją po fakcie. W praktyce kopalnianej takie rozpoznanie warunków w wyrobisku jest powtarzane zawsze, gdy następuje wejście na stanowisko lub wznowienie robót po przerwie, ponieważ warunki górotworu mogą zmieniać się nawet bez widocznych prac.

Pozostałe propozycje są mylące, bo opisują cechy geometryczne albo warunki geologiczne wyrobiska, a nie czas wykonania czynności:

  • "o szerokości powyżej 12 m." – szerokość może wpływać na dobór obudowy lub ocenę zagrożeń, ale sama w sobie nie określa, kiedy bada się strop i ociosy.
  • "o nachyleniu 6°." – nachylenie wyrobiska ma znaczenie organizacyjne i transportowe, jednak nie zastępuje zasady wykonywania kontroli przed rozpoczęciem pracy.
  • "prowadzonego przez uskok o zrzucie min 4 m." – obecność uskoku może zwiększać ryzyko geomechaniczne i wymagać większej ostrożności, ale nadal nie jest to kryterium określające moment badania; kontrola jest czynnością obowiązkową, a nie zależną wyłącznie od jednego parametru.

Wskazówka egzaminacyjna: gdy w pytaniu pojawia się czynność kontrolna związana z bezpieczeństwem, najpierw rozważ odpowiedzi typu "przed rozpoczęciem", "w trakcie" lub "po zakończeniu". Odpowiedzi z liczbami (metry, stopnie, zrzut uskoku) często są dystraktorami, jeśli pytanie dotyczy kiedy wykonać działanie.

Dodatkowe pytania

Dodatkowe pytania (FAQ):
Strop i ociosy bada się przede wszystkim przed rozpoczęciem pracy na danej zmianie, czyli w ramach przygotowania miejsca pracy. Celem jest wykrycie luźnych fragmentów skał i ocena stateczności, aby zapobiec obrywom i wypadkom jeszcze zanim rozpocznie się urabianie lub obsługa maszyn.
To działanie prewencyjne: ma zmniejszyć ryzyko, zanim pojawi się zagrożenie wypadkowe. Po zakończeniu pracy kontrola nie chroni już pracownika podczas robót. Przed rozpoczęciem zmiany można w porę zatrzymać wejście w rejon niebezpieczny i zastosować zabezpieczenia.
To ocena wzrokowa i/lub opukowa oraz sprawdzenie, czy nie ma spękań, odspojeń, nawisu, świeżych obrywów lub innych oznak niestateczności górotworu. Wynik badania wpływa na decyzję o dopuszczeniu stanowiska do pracy albo o konieczności dodatkowego zabezpieczenia.
Nie. Szerokość może wpływać na dobór obudowy, technologię robót i poziom zagrożeń, ale nie jest "momentem w czasie". Kontrolę stropu i ociosów wykonuje się rutynowo przed rozpoczęciem pracy na zmianie, niezależnie od tego, czy wyrobisko jest węższe czy szersze.
Nachylenie wpływa głównie na organizację transportu i poruszanie się, ale nie znosi obowiązku oceny stateczności górotworu. W praktyce kontrola stropu i ociosów pozostaje czynnością wykonywaną przed rozpoczęciem pracy, a przy trudnych warunkach może wymagać większej ostrożności.
Uskok to cecha geologiczna, która może zwiększać ryzyko spękań i obrywów, ale nadal nie określa czasu wykonania czynności. Pytanie dotyczy momentu organizacyjnego (przed zmianą), a uskok jest jedynie czynnikiem ryzyka, który może wpłynąć na zakres i ostrożność badania.
Do niepokojących oznak zalicza się m.in. świeże spękania, łuszczenie, odspojenia, luźne okruchy, zmiany w pracy obudowy, ślady obrywów oraz nietypowe dźwięki przy opukiwaniu. Zauważenie takich sygnałów powinno skutkować wstrzymaniem robót i zgłoszeniem do dozoru.
Nie musi to być tylko raz na dobę. Minimalnie wiąże się to z rozpoczęciem pracy na danej zmianie, ale w praktyce kontrola bywa powtarzana po przerwach, po robotach strzałowych, po obrywkach lub gdy warunki się zmieniają. Częstotliwość zależy od zagrożeń i organizacji pracy.
Częsty błąd to wybór odpowiedzi z liczbami (metry, stopnie, zrzut uskoku), bo brzmią "technicznie", mimo że pytanie dotyczy czasu. Inny błąd to mylenie kontroli wstępnej z kontrolą doraźną w trakcie robót. Pomaga odszukanie w pytaniu słowa "kiedy".
Ucz się procedur: co robi się przed rozpoczęciem zmiany, co w trakcie robót i co po zakończeniu. Twórz listy kontrolne (strop, ociosy, obudowa, droga transportowa) i ćwicz rozpoznawanie, czy odpowiedzi opisują "czas czynności", czy tylko warunki techniczne/geologiczne.
info

To pytanie poprawnie rozwiązuje 79% zdających egzamin. średnio łatwe

Eksperci podkreślają: "Badanie stropu i ociosów to podstawowa czynność bezpieczeństwa wykonywana rutynowo przed podjęciem robót w wyrobisku."

Materiały:

  • Materiały szkoleniowe BHP dla górnictwa podziemnego (instrukcje zakładowe i procedury stanowiskowe)
  • Podręczniki z zakresu robót górniczych i obudowy wyrobisk w kopalniach podziemnych
  • Notatki z zajęć o organizacji pracy w przodku i ocenie zagrożeń geomechanicznych

Aktualizacja pytania: 31.03.2026



Aktualizacja pytania: 31.03.2026
📡 Brak połączenia internetowego