KWALIFIKACJA MED3 + MED14 - CZERWIEC 2024

PYTANIE NR 17.
W której kolejności należy zdjąć i założyć pacjentce z niedowładem lewej kończyny górnej koszulę nocną?
A.
B.
C.
D.
Wyjaśnienie poprawnej odpowiedzi:
Przy niedowładzie kończyny górnej rozbieranie zaczyna się od strony sprawniejszej, aby nie szarpać i nie przeciążać kończyny niesprawnej.
Ubieranie wykonuje się odwrotnie: najpierw wkłada się rękaw na kończynę niedowładną, by ograniczyć bolesne manewry i ułatwić dopasowanie odzieży.

Pełne wyjaśnienie:

U pacjenta z niedowładem (osłabieniem siły i kontroli ruchu) jedna kończyna jest bardziej narażona na ból, uraz stawu i niekontrolowane pociągnięcia. Dlatego kolejność czynności dobiera się tak, aby maksymalnie ograniczyć manipulacje po stronie niesprawnej.

Rozbieranie (zdejmowanie koszuli): zaczyna się od kończyny sprawniejszej. Po stronie sprawnej pacjent zwykle lepiej współpracuje, łatwiej wycofać rękę z rękawa i nie wymaga to szarpania. Dopiero potem, delikatnie i z podparciem, zdejmuje się rękaw z kończyny niedowładnej, kontrolując bark i łokieć.

Ubieranie (zakładanie koszuli): rozpoczyna się od kończyny niedowładnej. Najpierw zakłada się rękaw na stronę niesprawną, bo później – gdy koszula jest już ułożona na tułowiu – trudniej byłoby wprowadzić osłabioną rękę do rękawa bez nadmiernego zginania i pociągania. Następnie zakłada się rękaw na kończynę sprawną i dopasowuje odzież.

Dlaczego pozostałe propozycje są błędne? Odpowiedzi sugerujące zaczynanie zdejmowania i zakładania od tej samej strony ("zawsze od prawej" lub "zawsze od lewej") pomijają kluczową zasadę: kolejność zależy od sprawności kończyny, a nie od kierunku geograficznego. Z kolei wariant "zdejmowanie od niedowładnej, zakładanie od sprawnej" zwiększa ryzyko szarpnięcia kończyny niesprawnej już na starcie rozbierania i utrudnia późniejsze bezpieczne ubieranie.

Wskazówka egzaminacyjna: zapamiętaj regułę: "Sprawna schodzi pierwsza, niesprawna wchodzi pierwsza" (rozbieranie od sprawnej, ubieranie od niesprawnej). Zawsze asekuruj bark po stronie niedowładnej i wykonuj ruchy powoli.

Dodatkowe pytania

Dodatkowe pytania (FAQ):
Stosuje się zasadę ochrony kończyny niesprawnej: ubieranie zaczyna się od strony niedowładnej, a rozbieranie od sprawniejszej. Dzięki temu ogranicza się szarpanie, ból i ryzyko urazu (np. barku) po stronie niedowładnej oraz ułatwia ułożenie odzieży.
Kończyna sprawna zwykle łatwiej "współpracuje" – pacjent może ją aktywnie wycofać z rękawa. Gdyby zacząć od strony niedowładnej, częściej dochodzi do pociągnięć i bolesnych ruchów w stawie barkowym. Zaczęcie od sprawnej zmniejsza ryzyko urazu.
Może dojść do bólu, przeciążenia i urazu stawu barkowego, nasilenia spastyczności lub dyskomfortu, a także do lęku pacjenta przed kolejnymi czynnościami pielęgnacyjnymi. W praktyce pogarsza to współpracę i wydłuża pielęgnację, zwiększając ryzyko błędów.
Najczęściej spotyka się automatyzm "zawsze od prawej" albo "zawsze od lewej", bez uwzględnienia sprawności kończyny. Inny błąd to rozpoczęcie zdejmowania od strony niedowładnej lub zakładanie od strony sprawnej, co zwiększa liczbę trudnych manewrów po stronie niesprawnej.
Niesprawna to ta z niedowładem: słabsza, mniej kontrolowana, często bardziej bolesna lub "ciągnąca" w barku. W pytaniu jest to lewa kończyna górna, ale na egzaminie warto myśleć kategoriami: sprawna vs niesprawna, bo strony mogą się zmieniać.
Dotyczy większości ubrań zakładanych na kończyny górne: koszuli, bluzy, swetra, piżamy. Idea jest ta sama: oszczędzać kończynę niesprawną. Wyjątki mogą wynikać z konstrukcji odzieży (np. guziki, zamek) i stanu pacjenta, ale kolejność "niesprawna wchodzi pierwsza" zwykle pozostaje.
Ważne jest podparcie kończyny niedowładnej (szczególnie barku i łokcia), wykonywanie ruchów powoli, bez szarpania, oraz utrzymywanie kończyny blisko tułowia. Dobrą praktyką jest też informowanie pacjentki o kolejnym kroku i proszenie o pomoc w granicach możliwości.
Szczególną ostrożność zachowuje się przy przeciąganiu rękawa oraz przy zmianie pozycji kończyny, bo bark po stronie niedowładnej łatwo ulega przeciążeniu. Jeśli pacjentka zgłasza ból lub widać opór/spastyczność, należy zwolnić, lepiej podeprzeć ramię i skorygować tor ruchu.
Pomaga prosta reguła pamięciowa: "Sprawna schodzi pierwsza, niesprawna wchodzi pierwsza". Oznacza to: rozbieranie zaczyna się od kończyny sprawniejszej, a ubieranie od kończyny niedowładnej. Dzięki temu łatwiej uniknąć odruchowego wyboru "zawsze prawa/lewa".
Preferencje pacjentki są ważne, ale nie powinny zwiększać ryzyka urazu. Jeśli zaczęcie od strony sprawnej powoduje konieczność późniejszego "wciskania" ręki niedowładnej w rękaw, zwykle jest to mniej bezpieczne. Warto wyjaśnić pacjentce cel kolejności i uzyskać zgodę na bezpieczniejszy sposób.
info

To pytanie poprawnie rozwiązuje 45% zdających egzamin. trudne

Materiały:

  • Skrypty i podręczniki do podstaw pielęgnowania w opiece długoterminowej (technik opiekun medyczny)
  • Instruktaże szkolne/placówkowe dotyczące ubierania i rozbierania pacjenta leżącego oraz z niedowładem
  • Materiały dotyczące profilaktyki urazów barku i przykurczów u pacjentów z niedowładem

Aktualizacja pytania: 31.03.2026



Aktualizacja pytania: 31.03.2026
📡 Brak połączenia internetowego