KWALIFIKACJA MED3 + MED14 - CZERWIEC 2024

PYTANIE NR 21.
W której pozycji należy ułożyć pacjentkę leworęczną, aby mogła samodzielnie założyć czopek?
A.
B.
C.
D.
Wyjaśnienie poprawnej odpowiedzi:
Ułożenie do samodzielnego założenia czopka ma zapewnić dostęp do okolicy odbytu i swobodę ruchu ręki dominującej.
U pacjentki leworęcznej lewa ręka powinna pozostać "na górze" i mieć zakres ruchu, dlatego właściwe jest leżenie na prawym boku oraz ugięcie lewej nogi dla stabilizacji i lepszego dostępu.

Pełne wyjaśnienie:

Samodzielne podanie czopka doodbytniczego wymaga takiego ułożenia, aby pacjentka mogła jednocześnie: (1) wygodnie sięgnąć do okolicy odbytu, (2) zachować stabilność tułowia i miednicy, (3) użyć ręki dominującej do precyzyjnej czynności.

Odpowiedź "Na prawym boku, ugiąć lewą kończynę dolną w stawie kolanowym i biodrowym." spełnia te warunki u osoby leworęcznej. Leżenie na prawym boku powoduje, że lewa (dominująca) ręka znajduje się po stronie "górnej", nie jest przygnieciona ciężarem ciała i ma większą swobodę ruchu. Z kolei ugięcie lewej (górnej) nogi w biodrze i kolanie stabilizuje pozycję oraz ułatwia dostęp do okolicy międzypośladkowej, co praktycznie zmniejsza trudność wykonania czynności.

Pozostałe propozycje są mniej właściwe z powodów funkcjonalnych:

  • "Na lewym boku, ugiąć prawą kończynę dolną..." ogranicza pracę lewej ręki, bo dominująca kończyna górna znajduje się bliżej podłoża i może mieć mniejszy zakres ruchu; to ułożenie jest typowo korzystniejsze dla osoby praworęcznej, nie leworęcznej.
  • "Na wznak..." (niezależnie od tego, która noga jest ugięta) zwykle daje gorszy dostęp do okolicy odbytu i może zmniejszać komfort oraz poczucie intymności, a także utrudniać stabilne ustawienie miednicy do samodzielnej procedury.

W praktyce opiekun medyczny powinien dodatkowo zadbać o intymność (zasłonięcie, poinformowanie o kolejnych krokach), bezpieczeństwo (stabilna pozycja, brak ryzyka zsunięcia) oraz sprawdzenie, czy pacjentka ma sprawność ruchową i rozumie instrukcję.

Dodatkowe pytania

Dodatkowe pytania (FAQ):
To ułożenie na boku, w którym pacjent ma zapewniony wygodny dostęp do okolicy odbytu oraz stabilną pozycję ciała. Zwykle ugina się "górną" nogę w biodrze i kolanie, aby zwiększyć stabilność i ułatwić dostęp do okolicy międzypośladkowej.
Bo wtedy lewa, dominująca ręka jest po stronie górnej i ma większą swobodę ruchu, a nie jest przygnieciona ciężarem ciała. Dzięki temu pacjentka łatwiej i bezpieczniej wykonuje precyzyjną czynność samodzielnie.
Ręka dominująca zwykle ma lepszą koordynację i precyzję, więc pacjent instynktownie używa jej do czynności wymagających dokładności. Ułożenie powinno "uwolnić" tę rękę, aby miała pełny zakres ruchu i nie wymuszała niewygodnych skrętów tułowia.
Najczęściej ugina się nogę po stronie górnej w stawie biodrowym i kolanowym. Takie ustawienie stabilizuje miednicę oraz ułatwia uzyskanie dostępu do okolicy międzypośladkowej, co jest kluczowe przy samodzielnej aplikacji czopka.
Zwykle nie jest optymalna, bo trudniej uzyskać wygodny dostęp do okolicy odbytu i zachować stabilność miednicy bez skręcania ciała. Pozycja boczna zazwyczaj jest bardziej komfortowa, bezpieczna i praktyczna przy czynnościach w okolicy intymnej.
Typowe błędy to: nieuwzględnianie lewo-/praworęczności (układanie "z automatu" zawsze tak samo), brak ugięcia górnej nogi, co zmniejsza stabilność i dostęp, oraz mylenie "leworęczna" z "leżenie na lewym boku".
Instrukcja powinna być prosta i konkretna: jak ułożyć się na boku, którą nogę ugiąć oraz jak zadbać o komfort i intymność. Warto też upewnić się, że pacjentka rozumie polecenia i ma warunki do bezpiecznego wykonania czynności.
Gdy ma ograniczoną sprawność rąk, silny ból, zawroty głowy, zaburzenia orientacji lub wysokie ryzyko upadku z łóżka. Wtedy potrzebna jest pomoc personelu, zabezpieczenie pozycji i ocena bezpieczeństwa przed rozpoczęciem czynności.
Należy zapewnić zasłonięcie parawanem/zasłoną, ograniczyć liczbę osób w pomieszczeniu, poinformować o kolejnych krokach oraz przykryć pacjenta tak, aby odsłonięty był tylko niezbędny obszar. Spokojna komunikacja zmniejsza stres i opór.
Zasada jest funkcjonalna: wolna ma być ręka dominująca. Praworęczny zwykle lepiej poradzi sobie na lewym boku (prawa ręka u góry), a leworęczny na prawym boku (lewa ręka u góry). Dodatkowo ugina się zwykle nogę po stronie górnej.
info

Około 49% zdających odpowiada poprawnie na to pytanie. trudne

Źródła:

  • Potter, Perry: "Fundamentals of Nursing" (podstawy pielęgniarstwa) – rozdziały dotyczące podawania leków drogą doodbytniczą i ułożeń pacjenta (dokładne strony zależne od wydania).
  • Kozier & Erb: "Fundamentals of Nursing" – sekcje o pozycjonowaniu pacjenta oraz procedurach związanych z podaniem leków per rectum (dokładne strony zależne od wydania).

Materiały:

  • Podręczniki podstaw pielęgniarstwa/opieki długoterminowej (ułożenia i pozycjonowanie pacjenta)
  • Instrukcje/procedury wewnętrzne placówki dotyczące podawania leków doodbytniczo
  • Materiały dydaktyczne o komunikacji i zachowaniu intymności w czynnościach higieniczno-pielęgnacyjnych

Aktualizacja pytania: 31.03.2026



Aktualizacja pytania: 31.03.2026
📡 Brak połączenia internetowego