KWALIFIKACJA ELE2 - STYCZEŃ 2025 (test 3)

PYTANIE NR 22.
W której z wymienionych sytuacji poślizg silnika indukcyjnego będzie równy 1?
A.
B.
C.
D.
Wyjaśnienie poprawnej odpowiedzi:
Poślizg s silnika indukcyjnego jest równy 1, gdy prędkość wirnika n=0, bo wtedy s=(ns−0)/ns=1. Taka sytuacja występuje przy zasilonym silniku z nieruchomym wirnikiem (stan rozruchu/zatrzymania). Bieg jałowy daje poślizg mały, a n>ns oznacza poślizg ujemny.

Pełne wyjaśnienie:

Poślizg silnika indukcyjnego (oznaczany zwykle jako s) opisuje, jak bardzo prędkość wirnika n "nie nadąża" za prędkością synchroniczną pola wirującego ns. W ujęciu definicyjnym jest to wielkość względna, zależna od różnicy prędkości i odniesiona do prędkości synchronicznej.

Wartość s = 1 zachodzi wtedy, gdy n = 0, czyli wirnik się nie obraca. Intuicyjnie: pole wirujące ma prędkość synchroniczną, a wirnik stoi, więc "rozbieżność" jest maksymalna i równa 100% prędkości synchronicznej. Taka sytuacja występuje w chwili rozruchu oraz zawsze, gdy silnik jest zasilany, ale wirnik pozostaje zatrzymany (np. zablokowany).

Dlaczego pozostałe odpowiedzi są niepoprawne?

  • "Silnik zasilony zostanie przeciwprądem." Przy hamowaniu przeciwprądem (plugging) zmienia się kierunek pola względem aktualnego kierunku obrotu, przez co różnica prędkości może być większa niż przy samym rozruchu. W typowej analizie skutkuje to poślizgiem większym od 1, a nie równym 1.
  • "Silnik pozostanie na biegu jałowym." Na biegu jałowym wirnik obraca się blisko prędkości synchronicznej, więc poślizg jest niewielki (bliski 0), bo n jest prawie równe ns.
  • "Wirnik silnika zostanie dopędzony ponad wartość prędkości synchronicznej." Gdy n > ns, różnica ns−n staje się ujemna, więc poślizg jest ujemny. Taki stan wiąże się z pracą generatorową, a nie z poślizgiem równym 1.

Wskazówka egzaminacyjna: jeśli w odpowiedzi pojawia się "wirnik nieruchomy", natychmiast powiąż to z s=1 (maksymalny poślizg w sensie podstawowej definicji).

Dodatkowe pytania

Dodatkowe pytania (FAQ):
Poślizg to miara różnicy między prędkością synchroniczną pola wirującego a prędkością wirnika. Pokazuje, o ile wirnik "spóźnia się" względem pola. W praktyce poślizg zależy od obciążenia: rośnie przy wzroście momentu obciążenia.
Poślizg wynosi 1, gdy wirnik jest nieruchomy, a silnik jest zasilany. To typowy stan rozruchu lub sytuacja zatrzymania/zablokowania wirnika. Wtedy różnica prędkości jest maksymalna w odniesieniu do prędkości synchronicznej.
Na biegu jałowym silnik ma niewielkie obciążenie, więc wirnik obraca się bardzo blisko prędkości synchronicznej. Skoro prędkości są prawie równe, różnica jest mała, a więc i poślizg jest bliski zera (ale zwykle nie jest dokładnie zerowy).
Tak, w pewnych stanach nieustalonych, np. podczas hamowania przeciwprądem, efektywna różnica prędkości pola względem wirnika może być większa niż przy samym rozruchu. W takiej sytuacji poślizg bywa większy od 1, dlatego "przeciwprąd" nie oznacza automatycznie s=1.
Ujemny poślizg oznacza, że wirnik obraca się szybciej niż pole wirujące (n>ns). Wtedy maszyna przechodzi w tryb generatorowy (oddaje energię do sieci lub do przekształtnika). To ważne m.in. w napędach z hamowaniem odzyskowym.
Najczęściej myli się rozruch (wirnik stoi) z biegiem jałowym (wirnik kręci się prawie synchronicznie) oraz pomija się fakt, że przy n>ns poślizg zmienia znak. Częsty jest też wybór "przeciwprąd" jako odpowiedzi "najbardziej pasującej", mimo że daje s>1.
W silniku indukcyjnym moment powstaje dzięki prądom indukowanym w wirniku, a te zależą od poślizgu. Przy małym poślizgu (blisko pracy znamionowej) moment jest stabilny, a przy dużym poślizgu (rozruch) rosną prądy i straty, co wymaga właściwego doboru zabezpieczeń i metody rozruchu.
Poślizg bliski 1 występuje w chwili załączenia zasilania, zanim wirnik się rozpędzi, oraz w sytuacji zablokowania wirnika (awaria mechaniczna, zatarte łożysko, zakleszczenie). To stan groźny termicznie, bo prądy mogą być bardzo duże.
Zapamiętaj relację: gdy wirnik stoi, s=1; gdy wirnik kręci się prawie synchronicznie, s≈0; gdy wirnik przekroczy prędkość synchroniczną, s<0. To pozwala szybko odrzucać odpowiedzi bez liczenia i sprawdzać sens fizyczny opisanej sytuacji.
Pośrednio tak, bo prędkość synchroniczna zależy od częstotliwości zasilania i liczby par biegunów. Zmieniając częstotliwość (np. falownikiem), zmieniasz ns, a więc i warunki, przy których pojawiają się określone wartości poślizgu w danym punkcie pracy.
info

Około 40% zdających odpowiada poprawnie na to pytanie. trudne

W praktyce zawodowej kluczowe jest to, że poślizg s silnika indukcyjnego jest równy 1, gdy prędkość wirnika n=0, bo wtedy s=(ns−0)/ns=1.

Materiały:

  • Podręczniki szkolne z działu "Maszyny elektryczne" (silnik indukcyjny: prędkość synchroniczna, poślizg, charakterystyki)
  • Notatki z zajęć: definicja poślizgu oraz wykresy n=f(M) dla silnika indukcyjnego
  • Instrukcje producentów/falowników: omówienie pracy przy częstotliwości, prędkości synchronicznej i trybach hamowania (opisowe, bez konieczności norm)

Aktualizacja pytania: 31.03.2026



Aktualizacja pytania: 31.03.2026
📡 Brak połączenia internetowego