KWALIFIKACJA EKA1 - STYCZEŃ 2018

PYTANIE NR 13.
W której z wymienionych umów stronami mogą być tylko przedsiębiorcy?
A.
B.
C.
D.
Wyjaśnienie poprawnej odpowiedzi:
Franchising ma charakter umowy profesjonalnej: franczyzodawca i franczyzobiorca prowadzą działalność gospodarczą, więc stronami są przedsiębiorcy. W leasingu przedsiębiorcą musi być tylko finansujący, a korzystającym może być także konsument. Darowizna i dożywocie nie wymagają statusu przedsiębiorcy.

Pełne wyjaśnienie:

Pytanie dotyczy tego, w której umowie obie strony mogą być wyłącznie przedsiębiorcami. Kluczowe jest odróżnienie sytuacji, gdy wymóg "przedsiębiorca" dotyczy tylko jednej strony, od umów typowo zawieranych w relacji profesjonalnej (B2B).

Poprawna jest odpowiedź "Franchisingu.", ponieważ franczyza jest w praktyce obrotem gospodarczym: franczyzodawca udostępnia model biznesowy, know-how i oznaczenia, a franczyzobiorca prowadzi działalność we własnym imieniu i na własny rachunek. W konsekwencji po obu stronach występują podmioty profesjonalne (przedsiębiorcy). Zgodnie z kontekstem prawnym franczyza opiera się na zasadzie swobody umów (art. 353¹ KC), a projektowane uregulowanie również zakłada relację przedsiębiorca–przedsiębiorca.

Odpowiedź "Leasingu." jest niepoprawna, bo choć w leasingu finansujący musi być przedsiębiorcą działającym w zakresie swojego przedsiębiorstwa (wynika to z regulacji leasingu w KC), to korzystający nie musi mieć statusu przedsiębiorcy. Może nim być także osoba fizyczna działająca jako konsument (np. leasing samochodu na cele prywatne). To częsta pułapka egzaminacyjna: nazwa "leasing" kojarzy się z biznesem, ale prawo nie zamyka go wyłącznie dla B2B.

Odpowiedzi "Darowizny." oraz "Dożywocia." są niepoprawne, ponieważ są to umowy cywilnoprawne dostępne co do zasady dla szerokiego kręgu podmiotów (osób fizycznych i prawnych) i nie wymagają, by strony były przedsiębiorcami. W praktyce mogą je zawierać również osoby prywatne, niezwiązane z działalnością gospodarczą.

Wskazówka do nauki: zawsze sprawdzaj, czy przepis/definicja wymaga statusu przedsiębiorcy po obu stronach, czy tylko po jednej (np. "finansujący" vs "korzystający").

Dodatkowe pytania

Dodatkowe pytania (FAQ):
Franczyza to umowa współpracy biznesowej, w której franczyzodawca udostępnia markę, know-how i model działania, a franczyzobiorca prowadzi punkt/usługi na własny rachunek za wynagrodzeniem. Typowo jest to relacja profesjonalna, więc obie strony działają jako przedsiębiorcy.
W leasingu przedsiębiorcą musi być finansujący, bo działa w ramach swojego przedsiębiorstwa i "finansuje" nabycie rzeczy. Korzystający nie jest ograniczony do przedsiębiorców – może być także konsumentem (np. osoba prywatna). To rozróżnienie stron jest kluczowe na egzaminie.
Umowa nienazwana to taka, której Kodeks cywilny nie opisuje jako odrębnego typu umowy z pełną definicją. Strony kształtują jej treść w granicach prawa na podstawie zasady swobody umów. W praktyce franczyza ma utrwalone elementy, mimo braku "klasycznej" regulacji.
Finansujący to podmiot, który nabywa rzecz i oddaje ją do używania za wynagrodzenie – zwykle firma leasingowa. Korzystający to ten, kto z rzeczy korzysta i płaci raty. Na egzaminie łatwo pomylić role, a od tego zależy, po której stronie wymagany jest status przedsiębiorcy.
Darowiznę mogą zawierać różne podmioty: osoby prywatne, przedsiębiorcy, a także osoby prawne. Sama umowa nie wymaga jednak, by strony były przedsiębiorcami. Dlatego darowizna nie spełnia warunku "tylko przedsiębiorcy", nawet jeśli w konkretnym przypadku występują firmy.
Dożywocie to umowa cywilnoprawna typowo dotycząca przekazania nieruchomości w zamian za zapewnienie dożywotniego utrzymania. Nie jest ona "zarezerwowana" dla przedsiębiorców i często występuje w relacjach prywatnych. Z tego powodu nie jest umową, w której stronami mogą być tylko przedsiębiorcy.
Najczęściej myli się wymogi stron: wiele osób zakłada, że skoro leasing jest popularny w firmach, to korzystający też musi być przedsiębiorcą. Drugi błąd to automatyczne kojarzenie każdej "umowy handlowej" z obowiązkowym B2B. Warto zawsze sprawdzić, kogo dotyczy wymóg w definicji.
Relacja B2B występuje, gdy obie strony działają jako przedsiębiorcy i zawierają umowę w związku z prowadzoną działalnością. W praktyce widać to po celu umowy (prowadzenie biznesu), sposobie działania stron i typowych elementach umowy (np. know-how, standardy sieci, opłaty franczyzowe).
Zasada swobody umów pozwala stronom ułożyć stosunek prawny według własnych potrzeb, byle treść i cel nie sprzeciwiały się prawu i zasadom współżycia. Dzięki temu w obrocie funkcjonują umowy nienazwane, takie jak franczyza, o ile są skonstruowane poprawnie.
Ucz się "parami ról": w leasingu zapamiętaj finansujący–korzystający, a w franczyzie franczyzodawca–franczyzobiorca. Ćwicz też pytania, czy wymóg przedsiębiorcy dotyczy jednej czy obu stron. Pomaga robienie mini-tabelek: umowa → strony → czy muszą być przedsiębiorcami.
info

Statystycznie 43% uczniów zna prawidłową odpowiedź. trudne

Specjaliści zwracają uwagę: "Franchising ma charakter umowy profesjonalnej: franczyzodawca i franczyzobiorca prowadzą działalność gospodarczą, więc stronami są przedsiębiorcy."

Źródła:

  • Kodeks cywilny – art. 353¹ (zasada swobody umów)
  • Kodeks cywilny – art. 709¹–709¹⁸ (leasing)
  • Projekt nowelizacji Kodeksu cywilnego z 27.07.2023 (kontekst): propozycja wprowadzenia umowy franczyzy i definicji stron jako przedsiębiorców (art. 764¹²)

Materiały:

  • Tekst Kodeksu cywilnego (dział dotyczący zobowiązań), w szczególności regulacja leasingu
  • Komentarze/opracowania dydaktyczne o umowach nazwanych i nienazwanych (swoboda umów)
  • Materiały szkoleniowe z podstaw prawa cywilnego dla administracji (pojęcia przedsiębiorcy i konsumenta)

Aktualizacja pytania: 31.03.2026



Aktualizacja pytania: 31.03.2026
📡 Brak połączenia internetowego