KWALIFIKACJA HGT7 - CZERWIEC 2018

PYTANIE NR 1.
W których parkach narodowych znajdują się pod ochroną walory krajobrazu wyżynnego?
A.
B.
C.
D.
Wyjaśnienie poprawnej odpowiedzi:
Krajobraz wyżynny wiąże się z obszarami wyżyn, np. Wyżyną Krakowsko‑Częstochowską oraz Roztoczem. Ojcowski Park Narodowy leży na Wyżynie Krakowsko‑Częstochowskiej, a Roztoczański Park Narodowy na Roztoczu. Pozostałe parki z odpowiedzi dotyczą głównie nizin, pojezierzy lub obszarów bagiennych.

Pełne wyjaśnienie:

"Walory krajobrazu wyżynnego" odnoszą się do cech rzeźby terenu i wyglądu środowiska typowych dla wyżyn (obszarów wyżej wyniesionych niż niziny, z urozmaiconą rzeźbą, często z dolinami, wzniesieniami, ostańcami skalnymi lub specyficzną budową geologiczną).

Odpowiedź "Ojcowskim i Roztoczańskim" jest właściwa, ponieważ:

  • Ojcowski Park Narodowy jest związany z obszarem Wyżyny Krakowsko‑Częstochowskiej (Jury) i chroni m.in. krajobrazy dolinne oraz formy skał wapiennych, które są charakterystyczne dla wyżyn.
  • Roztoczański Park Narodowy leży na Roztoczu, czyli regionie o cechach wyżynnych, z charakterystycznymi wzniesieniami i urozmaiconą rzeźbą.

Pozostałe pary parków są niepoprawne, bo reprezentują inne dominujące typy krajobrazu:

  • "Kampinoskim i Wigierskim" – Kampinoski kojarzy się z nizinami i obszarami wydmowo‑bagiennymi, a Wigierski z krajobrazem pojeziernym (jeziora polodowcowe), więc nie jest to typowy zestaw "wyżynny".
  • "Wolińskim i Narwiańskim" – Woliński wiąże się z krajobrazem nadmorskim (klifowym), a Narwiański z doliną rzeki i terenami rozlewiskowymi; to nie są walory wyżyn.
  • "Biebrzańskim i Wielkopolskim" – Biebrzański to przede wszystkim krajobraz bagienny i dolinny na nizinach, a Wielkopolski ma silne cechy młodoglacjalne i pojezierne (nizinno‑polodowcowe), a nie wyżynne.

Wskazówka egzaminacyjna: jeśli wahasz się między odpowiedziami, spróbuj najpierw umiejscowić park na mapie i przypisać go do regionu fizycznogeograficznego (wyżyna/pojezierze/nadmorski/bagienny). Taka strategia zmniejsza ryzyko wyboru "znanej" nazwy bez związku z typem krajobrazu.

Dodatkowe pytania

Dodatkowe pytania (FAQ):
Krajobraz wyżynny to zespół cech terenu typowych dla wyżyn: urozmaicone wzniesienia, doliny, często odsłonięcia skalne lub specyficzna budowa geologiczna. W turystyce oznacza to zwykle bardziej "pofalowany" teren niż niziny i inne typy atrakcji niż nad morzem czy na pojezierzach.
Najprościej powiązać park z regionem fizycznogeograficznym na mapie (wyżyna/pojezierze/nizina). Pomagają też charakterystyczne formy: wąwozy, doliny o stromych zboczach, ostańce, wzniesienia. Sama "ładność" krajobrazu nie wystarcza—liczy się typ rzeźby terenu.
Ojcowski Park Narodowy jest związany z obszarem wyżynnym (Jura/wyżyny), więc chroni krajobraz typowy dla terenów wyniesionych i zróżnicowanych. W praktyce turystycznej oznacza to m.in. doliny i formy skalne, które odróżniają ten obszar od parków nizinnych czy pojeziernych.
Roztoczański Park Narodowy leży na Roztoczu, które ma cechy wyżynne: wyniesiony, falisty teren i urozmaiconą rzeźbę. Dla organizatora turystyki ważne jest, że walory krajobrazu wynikają tu z położenia regionalnego, a nie np. z obecności dużych jezior czy wybrzeża.
Nie jest typowym przykładem krajobrazu wyżynnego. Jest kojarzony raczej z obszarami nizin, wydm śródlądowych i terenów bagiennych. Na egzaminie częstym błędem jest wybór tej nazwy, bo park jest znany, ale nie pasuje do kryterium "wyżynny".
Krajobraz wyżynny wynika głównie z wyniesienia i rzeźby wzniesień oraz dolin. Krajobraz pojezierny wiąże się z formami polodowcowymi i obecnością licznych jezior. W pytaniach testowych pojezierny często "zdradzają" nazwy parków związanych z jeziorami lub regionami młodoglacjalnymi.
Woliński Park Narodowy jest kojarzony przede wszystkim z krajobrazem nadmorskim (wybrzeże, elementy charakterystyczne dla strefy morskiej). To inny typ walorów krajobrazowych niż wyżyny. Na egzaminie warto pamiętać: "nadmorski" to osobna kategoria, niezależna od wyżyn.
Najczęściej działa mechanizm skojarzeń: wybiera się park "znany z nazwy" zamiast analizować położenie. Drugi błąd to mieszanie typów krajobrazu (niziny, pojezierza, bagna, wybrzeże) i traktowanie wszystkiego jako "wyżynne". Pomaga praca z mapą i krótkie notatki regionów.
Skuteczna metoda to nauka "pakietami": park + województwo/region + typ krajobrazu + 1 cecha. Potem robisz fiszki i testujesz się w obie strony (nazwa → typ, typ → nazwa). W zadaniach wielokrotnego wyboru najpierw eliminuj pary, które ewidentnie są nadmorskie lub bagienne.
W nauce do egzaminu warto kojarzyć wyżyny z regionami takimi jak Jura i Roztocze oraz z parkami, których walory wynikają z rzeźby i geologii, a nie z jezior czy bagien. Konkretne przykłady zależą od przyjętej klasyfikacji w materiałach dydaktycznych, więc sprawdzaj źródło kursu.
info

To pytanie poprawnie rozwiązuje 51% zdających egzamin. trudne

Specjaliści zwracają uwagę: "Krajobraz wyżynny wiąże się z obszarami wyżyn, np. Wyżyną Krakowsko‑Częstochowską oraz Roztoczem."

Źródła:

  • https://pl.wikipedia.org/wiki/Ojcowski_Park_Narodowy - dostęp 2026-02-27
  • https://pl.wikipedia.org/wiki/Roztocza%C5%84ski_Park_Narodowy - dostęp 2026-02-27
  • https://pl.wikipedia.org/wiki/Parki_narodowe_w_Polsce - dostęp 2026-02-27

Materiały:

  • Podręczniki do geografii turystycznej Polski (działy: krainy fizycznogeograficzne i walory krajobrazowe)
  • Mapy fizyczne Polski i mapy parków narodowych (atlas szkolny)
  • Materiały edukacyjne parków narodowych (opisy położenia i krajobrazu)

Aktualizacja pytania: 31.03.2026



Aktualizacja pytania: 31.03.2026
📡 Brak połączenia internetowego