KWALIFIKACJA BUD19 - CZERWIEC 2022

PYTANIE NR 5.
W którym dziale księgi wieczystej nieruchomości obciążonej znajdzie się zapis dotyczący służebności przedstawionej na fragmencie mapy zasadniczej?
Ilustracja przedstawia fragment mapy zasadniczej, która jest używana w kontekście geodezyjnym, szczególnie w odniesieniu do
A.
B.
C.
D.
Wyjaśnienie poprawnej odpowiedzi:
Służebność jest ograniczonym prawem rzeczowym ujawnianym jako obciążenie nieruchomości.
W księdze wieczystej wpisy o prawach, roszczeniach i ograniczeniach (innych niż hipoteka) znajdują się w dziale III. Dział IV dotyczy hipotek, dział II własności, a dział I oznaczeń i spisu praw.

Pełne wyjaśnienie:

Wpis dotyczący służebności (np. służebności gruntowej, osobistej albo przesyłu) ujawnia się w księdze wieczystej jako obciążenie nieruchomości. Tego typu obciążenia, wraz z innymi ograniczeniami i roszczeniami, co do zasady trafiają do działu III księgi wieczystej. Dlatego poprawną odpowiedzią jest "III".

Jak odróżnić działy w praktyce:

  • Dział I-O obejmuje oznaczenie nieruchomości (np. dane identyfikacyjne, powierzchnię, położenie). To dział "opisowy", a nie "o obciążeniach".
  • Dział I-Sp to spis praw związanych z własnością (np. prawa przysługujące właścicielowi w związku z nieruchomością). Nie jest to dział przeznaczony na wpisy o cudzych prawach ograniczających korzystanie.
  • Dział II dotyczy własności i użytkowania wieczystego (kto jest właścicielem/użytkownikiem wieczystym). Służebność nie jest wpisem o tym, kto posiada tytuł prawny do nieruchomości.
  • Dział III gromadzi wpisy o ograniczeniach, prawach i roszczeniach obciążających nieruchomość, do których zaliczają się m.in. służebności. To dział najczęściej sprawdzany przy analizie "czy nieruchomość jest obciążona".
  • Dział IV jest wyspecjalizowany i dotyczy hipotek. Częsty błąd polega na utożsamieniu każdego obciążenia z hipoteką, ale służebność nie jest hipoteką.

Na egzaminie warto zapamiętać prostą regułę: hipoteka → dział IV, a inne obciążenia/ograniczenia (w tym służebności) → dział III. Dzięki temu łatwiej uniknąć mylenia działów, zwłaszcza gdy pytanie odnosi się do "nieruchomości obciążonej".

Dodatkowe pytania

Dodatkowe pytania (FAQ):

Dział III księgi wieczystej to część, w której ujawnia się prawa, roszczenia i ograniczenia dotyczące nieruchomości, inne niż hipoteka.

W praktyce to właśnie tu szuka się informacji o obciążeniach typu służebność czy innych ograniczeniach korzystania.

Dział IV jest przeznaczony na wpisy o hipotece, czyli zabezpieczeniu wierzytelności na nieruchomości.

Służebność jest innym rodzajem obciążenia (ograniczonym prawem rzeczowym), dlatego trafia do działu III, który obejmuje roszczenia i ograniczenia niebędące hipoteką.

Dział II dotyczy tego, kto jest właścicielem nieruchomości lub kto ma prawo użytkowania wieczystego.

Jeżeli pytanie dotyczy obciążeń (np. służebności), to dział II zwykle nie będzie właściwy, bo opisuje tytuł prawny do nieruchomości, a nie ograniczenia.

Dział I-O obejmuje oznaczenie nieruchomości, czyli dane identyfikacyjne i opisowe (np. położenie, podstawowe informacje o nieruchomości).

To dział "opisowy", a nie dział dotyczący roszczeń, ograniczeń czy hipotek, dlatego nie służy do wyszukiwania wpisów o służebnościach.

Dział I-O dotyczy oznaczenia nieruchomości (opis i identyfikacja).

Dział I-Sp to spis praw związanych z własnością. Na egzaminie warto pamiętać, że oba działy I nie są podstawowym miejscem wpisywania obciążeń typu służebność.

W ujęciu praktycznym służebność ogranicza sposób korzystania z nieruchomości (np. nakazuje znoszenie przejazdu, przechodu lub istnienia urządzeń), więc jest traktowana jako obciążenie ujawniane w KW.

Dlatego typowo szuka się jej wpisu w dziale III, a nie w dziale II czy IV.

Jeśli w treści pojawiają się słowa: "służebność", "roszczenie", "ograniczenie", "obciążenie inne niż hipoteka" – najczęściej chodzi o dział III.

Dobrym skrótem myślowym jest: hipoteka → dział IV, reszta ograniczeń/roszczeń → dział III.

Najczęstszy błąd to utożsamienie każdego "obciążenia" z hipoteką i wybór działu IV.

Drugi częsty błąd to wybór działu II "bo jest o prawach", mimo że chodzi o prawa własności, a nie o ograniczenia. Pomaga zapamiętanie funkcji działów.

Tak, w jednej księdze wieczystej mogą być ujawnione różne obciążenia i prawa: służebności, roszczenia czy ograniczenia oraz hipoteka.

Wtedy służebność będzie ujawniona w dziale III, a hipoteka w dziale IV, co ułatwia analizę stanu prawnego nieruchomości.

Warto nauczyć się "mapy" działów KW: I-O (oznaczenie), I-Sp (spis praw), II (własność/użytkowanie), III (roszczenia i ograniczenia), IV (hipoteka).

Ćwicz na przykładach: dopasuj typ wpisu do działu, aż stanie się to automatyczne.

info

Około 58% zdających odpowiada poprawnie na to pytanie. średnie

Według specjalistów z branży: "Dział IV dotyczy hipotek, dział II własności, a dział I oznaczeń i spisu praw."

Źródła:

  • Ministerstwo Sprawiedliwości – Elektroniczne Księgi Wieczyste: "Struktura księgi wieczystej / działy księgi wieczystej" (opis informacyjny w serwisie EKW), https://ekw.ms.gov.pl/ (sekcja informacyjna o działach) - dostęp 2026-03-02
  • Wikipedia (PL): "Księga wieczysta" – opis działów księgi wieczystej, https://pl.wikipedia.org/wiki/Ksi%C4%99ga_wieczysta - dostęp 2026-03-02
  • Serwis Gov.pl – informacje o księgach wieczystych i ich treści (materiały informacyjne administracji publicznej), https://www.gov.pl/ (wyszukiwarka: "księga wieczysta działy") - dostęp 2026-03-02

Materiały:

  • Materiały informacyjne systemu Elektronicznych Ksiąg Wieczystych (podział na działy i zakres wpisów)
  • Podręczniki i repetytoria do kwalifikacji geodezyjnych obejmujące katastralne aspekty stanu prawnego nieruchomości
  • Przykładowe wydruki ksiąg wieczystych (anonimizowane) z omówieniem, w których działach ujawnia się dane typy wpisów

Aktualizacja pytania: 31.03.2026



Aktualizacja pytania: 31.03.2026
📡 Brak połączenia internetowego