W terminologii detali architektonicznych ćwierćwałek oznacza profil wypukły o przekroju zbliżonym do ćwiartki koła. Określenie "stojący" dotyczy jego orientacji w profilu: w praktyce oznacza to, że zaokrąglenie jest ustawione tak, iż jego "wysokość" jest czytana pionowo (profil wygląda jak wypukły narożnik, a nie "położony" łuk).
W zadaniach egzaminacyjnych rozpoznanie takiego elementu wykonuje się przez analizę profilu na rysunku:
- najpierw ustala się, czy dany fragment jest wypukły (ćwierćwałek) czy wklęsły (często mylony z wyokrągleniem/wklęsłą ćwiercią),
- następnie sprawdza się, czy łuk obejmuje około 90° (ćwierć koła), a nie np. większą część (półwałek),
- na końcu ocenia się orientację profilu, aby odróżnić wariant stojący od leżącego.
Odpowiedź "A" jest poprawna, ponieważ w elemencie wieńczącym oznaczonym A widoczny jest wypukły łuk o kształcie ćwiartki koła w orientacji odpowiadającej ćwierćwałkowi stojącemu. Pozostałe odpowiedzi są nieprawidłowe, bo przedstawiają inne rozwiązania profilu: albo zaokrąglenia o innym kształcie (np. nie będące ćwiartką koła), albo fragmenty wklęsłe, albo profile ułożone w innej orientacji, co zmienia ich nazwę i klasyfikację.
Wskazówka egzaminacyjna: nie kieruj się samym faktem "jest łuk" – zawsze oceń wypukłość/wklęsłość oraz zakres łuku. To najczęstsze źródło pomyłek przy profilach listew i gzymsów.
