KWALIFIKACJA INF2 + INF3 - CZERWIEC 2009

PYTANIE NR 50.
W którym miejscu należy wykonać pomiar natężenia oświetlenia, aby ocenić oświetlenie powierzchni roboczej na stanowisku komputerowym?
A.
B.
C.
D.
Wyjaśnienie poprawnej odpowiedzi:
Pomiar natężenia oświetlenia wykonuje się na powierzchni roboczej, czyli tam, gdzie faktycznie wykonywana jest praca wzrokowa.
Na stanowisku komputerowym takim miejscem jest obszar biurka w rejonie klawiatury. Pomiar na monitorze, podłodze lub przy suficie nie odzwierciedla warunków pracy użytkownika.

Pełne wyjaśnienie:

Natężenie oświetlenia (w luksach, lx) opisuje ilość światła падаjącego na daną powierzchnię. Aby ocenić warunki pracy przy komputerze, pomiar powinien dotyczyć powierzchni roboczej, czyli tej, na którą pracownik patrzy i na której wykonuje czynności (np. klawiatura, dokumenty na biurku).

Odpowiedź "Na wysokości klawiatury (powierzchni roboczej)" jest poprawna, ponieważ pomiar w tym miejscu najlepiej oddaje realne warunki widzenia podczas pracy: wpływa na czytelność klawiszy, dokumentów oraz ogólny komfort wzrokowy.

Dlaczego pozostałe odpowiedzi są nieprawidłowe?

  • "Na środku ekranu monitora" miesza dwa różne zagadnienia: oświetlenie otoczenia mierzy się na powierzchniach oświetlanych, natomiast ekran ma własną luminancję i odbicia. Taki pomiar nie opisuje oświetlenia biurka.
  • "Na poziomie podłogi pod biurkiem" dotyczy strefy, w której nie wykonuje się pracy wzrokowej. Wynik będzie zwykle niższy i nieprzydatny do oceny warunków na blacie.
  • "Przy suficie, obok oprawy oświetleniowej" prowadzi do zawyżonych lub niereprezentatywnych wyników, bo mierzy się blisko źródła światła, a nie w miejscu pracy.

W praktyce, wykonując pomiar luksomierzem, należy zadbać o typowe warunki pracy: normalnie włączone oświetlenie, standardowe ustawienie monitora i brak zasłaniania czujnika. Dodatkowo warto zwrócić uwagę na olśnienie i odblaski na ekranie oraz klawiaturze, bo nawet poprawny wynik w lx nie gwarantuje komfortu, jeśli światło powoduje refleksy.

Dodatkowe pytania

Dodatkowe pytania (FAQ):
Natężenie oświetlenia to ilość światła падаjącego na daną powierzchnię. Podaje się je w luksach (lx). W praktyce mierzy się je luksomierzem na powierzchni, na której wykonuje się pracę wzrokową, np. na blacie biurka w rejonie klawiatury.
Mierzy się je na powierzchni roboczej, czyli na wysokości blatu/klawiatury, tam gdzie użytkownik realnie pracuje wzrokiem. Pomiary na podłodze, przy suficie lub bezpośrednio na ekranie nie odzwierciedlają warunków widzenia podczas pracy.
Ekran jest źródłem światła (ma własną luminancję) i dodatkowo odbija światło otoczenia. Pomiar na ekranie miesza więc jasność ekranu z odbiciami, przez co nie pokazuje, jakie oświetlenie ma klawiatura i blat. Dlatego mierzy się na powierzchni roboczej.
Typowe błędy to: pomiar w złym miejscu (np. pod biurkiem), zasłanianie czujnika ręką, pomiar przy nietypowych warunkach (inne lampy niż zwykle), a także ignorowanie odblasków i olśnienia. Wynik w lx ma sens tylko wtedy, gdy odpowiada normalnej pracy.
Pomaga ustawienie monitora bokiem do okna, stosowanie rolet/żaluzji, wybór oświetlenia rozproszonego oraz właściwe ustawienie opraw tak, by światło nie świeciło wprost w ekran. Czasem skuteczne jest też doświetlenie dokumentów lampą biurkową z odpowiednim kątem świecenia.
W praktyce spotyka się wartości rzędu kilkuset luksów, a w materiałach i opracowaniach często pojawia się przedział około 300–500 lx, zależnie od zadania wzrokowego. Na egzaminie ważne jest też gdzie wykonać pomiar, a nie tylko sama liczba.
Nie zawsze. Lampa biurkowa może poprawić czytelność dokumentów i klawiatury, ale ustawiona nieprawidłowo może powodować olśnienie lub odbicia na ekranie. Powinna doświetlać powierzchnię roboczą równomiernie i nie świecić bezpośrednio w oczy ani w monitor.
Wpływa m.in. rozmieszczenie opraw, światło dzienne z okien, kolor i matowość blatu, ustawienie monitora (cienie), a także przeszkody zasłaniające światło. Dlatego pomiar wykonuje się w warunkach typowych dla pracy, w tym przy standardowo włączonym oświetleniu.
Warto to zrobić po zmianie oświetlenia (wymiana opraw/świetlówek/LED), po przestawieniu stanowisk, przy skargach na zmęczenie wzroku lub gdy zmienił się dopływ światła dziennego (np. zasłonięte okna). Pomiary pomagają też przy audycie BHP.
Skup się na pojęciach: powierzchnia robocza, olśnienie, odblaski, ergonomia, oraz na praktyce pomiaru (gdzie i jak mierzyć). Ucz się też rozróżniać oświetlenie ogólne pomieszczenia od oświetlenia zadaniowego na biurku — to częste źródło pomyłek.
info

Statystycznie 68% uczniów zna prawidłową odpowiedź. średnie

Eksperci podkreślają: "Pomiar na monitorze, podłodze lub przy suficie nie odzwierciedla warunków pracy użytkownika."

Źródła:

  • Rozporządzenie Ministra Rodziny, Pracy i Polityki Społecznej z dnia 1 grudnia 2016 r. w sprawie bezpieczeństwa i higieny pracy na stanowiskach wyposażonych w monitory ekranowe, Dz.U. 2017 poz. 2114
  • PN-EN 12464-1, Światło i oświetlenie — Oświetlenie miejsc pracy — Część 1: Miejsca pracy we wnętrzach (wymagania dotyczące oświetlenia stanowisk pracy)

Materiały:

  • Treść rozporządzenia dotyczącego BHP na stanowiskach z monitorami ekranowymi (Dz.U. 2017 poz. 2114)
  • Norma PN-EN 12464-1 (wymagania oświetleniowe dla miejsc pracy)
  • Materiały dydaktyczne z ergonomii i BHP dla stanowisk komputerowych

Aktualizacja pytania: 03.04.2026

Aktualizacja pytania: 03.04.2026
📡 Brak połączenia internetowego