KWALIFIKACJA HGT12 - CZERWIEC 2022

PYTANIE NR 6.
W którym odcinku układu pokarmowego człowieka pepsyna rozpoczyna trawienie białka?
A.
B.
C.
D.
Wyjaśnienie poprawnej odpowiedzi:
Pepsyna jest enzymem proteolitycznym obecnym w soku żołądkowym i działa w środowisku kwaśnym. Dlatego rozpoczyna trawienie białek w żołądku. W jamie ustnej zaczyna się głównie trawienie węglowodanów, a w dwunastnicy i jelicie cienkim trawienie białek jest kontynuowane innymi enzymami.

Pełne wyjaśnienie:

Pepsyna to enzym trawienny należący do proteaz, czyli enzymów rozkładających białka na krótsze łańcuchy peptydowe. Jej działanie jest związane z żołądkiem, ponieważ pepsyna występuje w soku żołądkowym i jest przystosowana do pracy w kwaśnym środowisku (niskie pH), które jest charakterystyczne właśnie dla żołądka.

Odpowiedź "W żołądku." jest poprawna, bo tam rozpoczyna się chemiczne trawienie białek z udziałem pepsyny. To etap wstępny: białka są cięte na mniejsze fragmenty, co ułatwia dalszą obróbkę w kolejnych odcinkach przewodu pokarmowego.

Dlaczego pozostałe odpowiedzi są nieprawidłowe?

  • "W jamie ustnej." – w jamie ustnej zachodzi głównie mechaniczne rozdrabnianie pokarmu i rozpoczyna się trawienie niektórych węglowodanów; pepsyna nie jest typowym enzymem śliny i nie inicjuje tam trawienia białka.
  • "W dwunastnicy." – dwunastnica jest kluczowa dla dalszego trawienia, bo dopływają tam enzymy trzustkowe i żółć, ale pepsyna nie jest enzymem typowym dla tego odcinka; trawienie białek w dwunastnicy jest kontynuowane innymi proteazami.
  • "W jelicie cienkim." – jelito cienkie jest głównym miejscem końcowego trawienia i wchłaniania, jednak pepsyna nie jest tam podstawowym enzymem rozpoczynającym trawienie białek; jej rola wiąże się z etapem żołądkowym.

Wskazówka egzaminacyjna: warto kojarzyć enzym z miejscem, w którym ma odpowiednie warunki pracy. Pepsyna = żołądek + środowisko kwaśne. To proste skojarzenie pomaga uniknąć pomyłki z enzymami trzustkowymi działającymi w dwunastnicy i jelicie cienkim.

Dodatkowe pytania

Dodatkowe pytania (FAQ):
Pepsyna to enzym trawienny z grupy proteaz. Jej zadaniem jest rozpoczęcie rozkładu białek na krótsze łańcuchy peptydowe. Działa w kwaśnym środowisku soku żołądkowego, dlatego wiąże się przede wszystkim z etapem trawienia zachodzącym w żołądku.
Pepsyna działa w żołądku, ponieważ tam panuje kwaśne środowisko sprzyjające aktywności enzymów żołądkowych. W kolejnych odcinkach (dwunastnica, jelito cienkie) trawienie białek jest kontynuowane innymi enzymami, ale pepsyna nie jest tam kluczowym enzymem.
W jamie ustnej dominują procesy mechaniczne (żucie, mieszanie ze śliną) oraz wstępne trawienie wybranych węglowodanów. Warunki w jamie ustnej nie są typowe dla działania pepsyny, a sam enzym jest kojarzony z sokiem żołądkowym i kwaśnym pH żołądka.
Aktywność enzymów zależy od pH. Pepsyna jest przystosowana do działania w środowisku kwaśnym, które występuje w żołądku. To dlatego właśnie tam rozpoczyna trawienie białek. W jelicie cienkim pH jest inne, a główną rolę przejmują inne enzymy proteolityczne.
Po wstępnym pocięciu białek na krótsze fragmenty w żołądku, treść pokarmowa przechodzi do dwunastnicy. Tam trawienie białek jest dalej prowadzone przez enzymy pochodzące głównie z trzustki i nabłonka jelit, aż do powstania mniejszych cząsteczek możliwych do wchłonięcia.
Częsty błąd to wskazywanie dwunastnicy lub jelita cienkiego, bo kojarzą się z głównym miejscem trawienia i wchłaniania. Inna pomyłka polega na przeniesieniu wiedzy o trawieniu w jamie ustnej na białka. Warto zapamiętać: pepsyna łączy się z żołądkiem.
Pomaga kojarzenie miejsc działania z warunkami: enzymy żołądkowe (np. pepsyna) działają w kwaśnym środowisku żołądka, a enzymy trzustkowe działają po dopływie do dwunastnicy i jelita cienkiego. W notatkach warto robić tabelę: enzym → odcinek przewodu → co trawi.
Nie. W żołądku rozpoczyna się trawienie białek z udziałem pepsyny, ale proces jest kontynuowany w dwunastnicy i jelicie cienkim przez inne enzymy proteolityczne. Żołądek jest ważny jako etap startowy, a jelito cienkie jako etap dalszego trawienia i wchłaniania produktów rozkładu.
Przydają się: pojęcie enzymu i substratu, podstawowe odcinki przewodu pokarmowego (jama ustna, żołądek, dwunastnica, jelito cienkie), rola pH, a także ogólna funkcja soków trawiennych. To pozwala logicznie powiązać enzym z miejscem jego działania.
Najlepsza metoda to nauka w układzie "enzym → co trawi → gdzie działa". Zrób krótką tabelę i powtarzaj ją aktywnie (np. fiszki). Na egzaminie najczęściej sprawdzane jest dopasowanie enzymu do odcinka układu pokarmowego oraz rozpoznanie, czy dotyczy białek, tłuszczów czy cukrów.
info

To pytanie poprawnie rozwiązuje 72% zdających egzamin. średnio łatwe

W praktyce zawodowej kluczowe jest to, że pepsyna jest enzymem proteolitycznym obecnym w soku żołądkowym i działa w środowisku kwaśnym.

Źródła:

  • OpenStax, Anatomy and Physiology 2e, Chapter "The Digestive System" (sekcje o trawieniu w żołądku i pepsynie), https://openstax.org/details/books/anatomy-and-physiology-2e - dostęp 2026-03-02
  • NCBI Bookshelf, StatPearls: "Physiology, Pepsin" (opis pepsyny i jej roli w żołądku), https://www.ncbi.nlm.nih.gov/books/ - wyszukaj hasło "Physiology, Pepsin" - dostęp 2026-03-02
  • Encyclopaedia Britannica, hasło "pepsin" (lokalizacja i funkcja enzymu), https://www.britannica.com/science/pepsin - dostęp 2026-03-02

Materiały:

  • Podręcznik do anatomii i fizjologii człowieka (dział: układ pokarmowy, trawienie białek)
  • Materiały dydaktyczne z biologii człowieka dla szkół ponadpodstawowych (enzymy trawienne i ich lokalizacja)
  • Atlas/anatomia układu pokarmowego z opisem funkcji odcinków przewodu pokarmowego

Aktualizacja pytania: 31.03.2026



Aktualizacja pytania: 31.03.2026
📡 Brak połączenia internetowego