KWALIFIKACJA PGF8 - CZERWIEC 2016 (test 2)

PYTANIE NR 6.
W którym rodzaju konkurencji na rynku występuje duża liczba przedsiębiorstw o niewielkim udziale w rynku, niemających większego wpływu na kształtowanie cen rynkowych?
A.
B.
C.
D.
Wyjaśnienie poprawnej odpowiedzi:
Konkurencja doskonała występuje wtedy, gdy działa bardzo wiele przedsiębiorstw o małych udziałach w rynku, a pojedyncza firma nie ma siły rynkowej, by wpływać na cenę. Cena jest dla niej "dana" przez rynek. Monopol i oligopol oznaczają mniejszą liczbę sprzedawców, a konkurencja monopolistyczna zakłada zróżnicowanie produktów.

Pełne wyjaśnienie:

Opis "duża liczba przedsiębiorstw o niewielkim udziale w rynku, niemających większego wpływu na kształtowanie cen" odpowiada modelowi konkurencji doskonałej. Kluczowe są tu dwa elementy: wielu sprzedawców oraz brak siły rynkowej pojedynczego podmiotu. W takim układzie każda firma jest cenobiorcą (nie wyznacza ceny), bo jej udział jest zbyt mały, aby zmiana podaży z jej strony zauważalnie zmieniła cenę rynkową.

Odpowiedź "Konkurencji doskonałej." jest więc poprawna, ponieważ dokładnie oddaje warunki: rozproszona struktura rynku i brak wpływu na cenę.

Dlaczego pozostałe propozycje są niepoprawne?

  • "Monopolu." – monopol oznacza istnienie jednego dominującego sprzedawcy (lub praktycznie jednego), który ma znaczącą kontrolę nad podażą i w efekcie może wpływać na cenę. To przeciwieństwo sytuacji z wieloma małymi firmami.
  • "Oligopolu." – oligopol to rynek, na którym jest kilku dużych sprzedawców. Każdy z nich ma istotny udział, więc ich decyzje wpływają na cenę, a zachowania firm są współzależne (np. reakcje na obniżkę ceny konkurenta).
  • "Konkurencji monopolistycznej." – tu firm jest wiele, ale produkty są zróżnicowane (marką, cechami, wizerunkiem), co daje przedsiębiorstwom pewną siłę cenową. Z tego powodu pojedyncza firma może w pewnym zakresie kształtować cenę, czego w opisie pytania nie ma.

W praktyce marketingu i reklamy rozpoznanie struktury rynku pomaga dobrać akcent kampanii: na rynku z małą siłą rynkową większe znaczenie ma efektywność kosztowa i wolumen, a na rynku z większą siłą rynkową częściej opłaca się inwestować w wyróżnienie marki i uzasadnianie premii cenowej.

Dodatkowe pytania

Dodatkowe pytania (FAQ):
Konkurencja doskonała to model rynku, w którym działa bardzo wielu sprzedawców i nabywców, a pojedyncza firma nie ma siły, by wpływać na cenę. Cena kształtuje się rynkowo, a przedsiębiorstwa ją akceptują (są "cenobiorcami").
Pojedyncza firma ma tak mały udział w rynku, że zmiana jej produkcji lub ceny nie zmienia zauważalnie podaży rynkowej. Gdyby próbowała ustalić wyższą cenę, klienci łatwo kupią u wielu innych sprzedawców po cenie rynkowej.
W konkurencji doskonałej produkt jest traktowany jako jednorodny i brak wpływu na cenę. W konkurencji monopolistycznej firm jest wiele, ale oferują zróżnicowane produkty (marka, cechy), co daje im pewien zakres ustalania ceny i budowania lojalności.
"Cenobiorca" to firma, która przyjmuje cenę rynkową jako daną i nie potrafi jej samodzielnie kształtować. Może zdecydować jedynie, ile sprzedać przy tej cenie. To typowe dla konkurencji doskonałej, a nie dla monopolu czy oligopolu.
Nie zawsze. Oligopol oznacza kilku dużych sprzedawców, którzy mogą wpływać na cenę, ale wynik (wysokie lub niskie ceny) zależy od intensywności rywalizacji, barier wejścia, strategii firm i ewentualnych wojen cenowych.
Monopol rozpoznasz po dominacji jednego sprzedawcy, braku bliskich substytutów, wysokich barierach wejścia dla konkurentów oraz realnej możliwości wpływania na cenę. W przeciwieństwie do konkurencji doskonałej nie ma tu "wielu małych firm".
Gdy firma ma małą siłę rynkową, reklama częściej wspiera walkę o wolumen i rozpoznawalność przy cenie rynkowej. Przy większej sile rynkowej (np. zróżnicowanie produktu) kampania może uzasadniać wyższą cenę, budować markę i lojalność.
Najczęściej myli się ją z konkurencją monopolistyczną (bo w obu jest dużo firm) oraz ignoruje warunek "braku wpływu na cenę". Uczniowie wybierają też oligopol, bo kojarzy się z "konkurencją", mimo że chodzi o kilka dużych graczy.
To model teoretyczny używany do analizy, rzadko spełniony w 100% w rzeczywistości. Najbliżej są rynki z wieloma sprzedawcami bardzo podobnych dóbr i łatwym porównaniem cen. W zadaniach egzaminacyjnych liczą się cechy z definicji.
Najpierw wypisz cechy z treści: liczba firm, wielkość udziałów, wpływ na cenę, zróżnicowanie produktu. Potem dopasuj: monopol (1 firma), oligopol (kilka), konkurencja doskonała (wiele i brak wpływu na cenę), monopolistyczna (wiele i zróżnicowanie).
info

Statystycznie 54% uczniów zna prawidłową odpowiedź. trudne

W praktyce zawodowej kluczowe jest to, że konkurencja doskonała występuje wtedy, gdy działa bardzo wiele przedsiębiorstw o małych udziałach w rynku, a pojedyncza firma nie ma siły rynkowej, by wpływać na cenę.

Źródła:

  • Wikipedia (PL) – "Konkurencja doskonała": https://pl.wikipedia.org/wiki/Konkurencja_doskona%C5%82a (dostęp: 2026-02-27)
  • Wikipedia (PL) – "Konkurencja monopolistyczna": https://pl.wikipedia.org/wiki/Konkurencja_monopolistyczna (dostęp: 2026-02-27)
  • Encyclopaedia Britannica – "Perfect competition": https://www.britannica.com/topic/perfect-competition (dostęp: 2026-02-27)

Materiały:

  • Podręcznik do podstaw ekonomii (rozdziały o strukturach rynku i konkurencji)
  • Materiały z podstaw marketingu: analiza rynku i konkurencji (np. modele konkurencji i pozycjonowania)
  • Notatki/ściąga z definicjami: monopol, oligopol, konkurencja monopolistyczna, konkurencja doskonała

Aktualizacja pytania: 31.03.2026



Aktualizacja pytania: 31.03.2026
📡 Brak połączenia internetowego