KWALIFIKACJA ROL2 - WRZESIEŃ 2015

PYTANIE NR 11.
W którym typie silnika spalinowego wał korbowy wykonuje jeden obrót podczas jednego cyklu pracy?
A.
B.
C.
D.
Wyjaśnienie poprawnej odpowiedzi:
W silniku dwusuwowym pełny cykl pracy (sprężanie i praca oraz wymiana ładunku) zachodzi w czasie jednego obrotu wału korbowego. W silniku czterosuwowym cykl obejmuje cztery suwy tłoka, co odpowiada dwóm obrotom wału, niezależnie od układu (rzędowy/widlasty).

Pełne wyjaśnienie:

"Cykl pracy" silnika tłokowego to komplet zdarzeń prowadzących do wytworzenia pracy użytecznej: przygotowanie ładunku, sprężanie, spalanie/rozprężanie oraz usunięcie spalin. Kluczowe jest powiązanie: liczba suwów tłokaliczba obrotów wału korbowego.

Silnik dwusuwowy realizuje cały cykl w dwóch suwów tłoka (ruch w górę i w dół), co odpowiada jednemu obrotowi wału korbowego. W praktyce oznacza to, że na każdy obrót wału przypada jeden cykl, a procesy napełniania i opróżniania cylindra są "skondensowane" i częściowo zachodzą równocześnie z innymi fazami (zależnie od rozwiązania konstrukcyjnego).

Silnik czterosuwowy potrzebuje czterech suwów: ssania, sprężania, pracy i wydechu. Ponieważ jeden obrót wału daje dwa suwy tłoka, cztery suwy wymagają dwóch obrotów wału korbowego na jeden cykl. Dlatego odpowiedzi z silnikiem czterosuwowym są niepoprawne – niezależnie od tego, czy jest to układ widlasty czy rzędowy; układ cylindrów wpływa na konstrukcję i kulturę pracy, ale nie zmienia zasady: cykl czterosuwu = 2 obroty wału.

Odpowiedź "rotacyjny" także nie pasuje do pytania wprost o wał korbowy i cykl pracy w rozumieniu suwów tłoka. Silniki rotacyjne mają inną kinematykę i zwykle nie opisuje się ich wprost relacją "suwy tłoka" do obrotu wału korbowego w takim samym ujęciu egzaminacyjnym jak dla silników tłokowych.

Wskazówka egzaminacyjna: zapamiętaj zależność: 1 obrót wału = 2 suwy. Stąd: dwusuw (2 suwy) → 1 obrót, czterosuw (4 suwy) → 2 obroty.

Dodatkowe pytania

Dodatkowe pytania (FAQ):
Cykl pracy to komplet etapów prowadzących do wytworzenia pracy w cylindrze: przygotowanie ładunku, sprężanie, spalanie/rozprężanie oraz usunięcie spalin. W silnikach tłokowych opisuje się go najczęściej liczbą suwów tłoka i odpowiadającą jej liczbą obrotów wału.
Dwusuw wykonuje cykl w 2 suwach tłoka (zwykle 1 obrót wału), a czterosuw w 4 suwów (2 obroty wału). Różnią się też sposobem wymiany ładunku, smarowaniem i charakterystyką pracy. W rolnictwie dominują czterosuwy w maszynach cięższych.
Bo w dwusuwie cały cykl jest "upakowany" w dwa ruchy tłoka: jeden w górę i jeden w dół. Dwa suwy odpowiadają jednemu obrotowi wału korbowego, więc pełny cykl zachodzi w czasie jednego obrotu. To wynika bezpośrednio z kinematyki mechanizmu korbowego.
Czterosuw ma cztery fazy: ssanie, sprężanie, praca i wydech. Jeden obrót wału daje tylko dwa suwy tłoka, więc do wykonania czterech suwów potrzebne są dwa obroty wału. Układ cylindrów (rzędowy lub widlasty) nie zmienia tej zasady.
Użyj reguły: 1 obrót wału = 2 suwy tłoka. Potem dopasuj: dwusuw ma 2 suwy → 1 obrót; czterosuw ma 4 suwy → 2 obroty. To proste przeliczenie pomaga uniknąć mylenia "suwów" z "obrotami".
Nie w sensie liczby suwów i obrotów wału na cykl. "Widlasty" i "rzędowy" opisują ułożenie cylindrów, a nie zasadę czterosuwu lub dwusuwu. Jeśli oba są czterosuwowe, to każdy cykl nadal wymaga dwóch obrotów wału korbowego.
Zwykle nie wprost. Pytania o "wał korbowy", "suwy" i "cykl pracy" w takim ujęciu dotyczą silników tłokowych z mechanizmem korbowym. Silnik rotacyjny ma inną kinematykę i opis pracy, dlatego w testach często stanowi dystraktor sprawdzający rozumienie pojęć.
Najczęstsze są: automatyczne założenie, że cykl zawsze wymaga 2 obrotów wału (przeniesienie z czterosuwu), mylenie "suwu" z "obrotem" oraz wybór odpowiedzi bardziej rozbudowanej opisowo. Pomaga zapamiętanie: 1 obrót wału daje 2 suwy.
W maszynach rolniczych napęd główny (ciągniki, kombajny) to najczęściej czterosuwy. Dwusuwy częściej spotyka się w lżejszych urządzeniach spalinowych używanych w gospodarstwie (np. niektóre narzędzia ręczne). Warto kojarzyć je z prostszą budową i inną eksploatacją.
Powtórz definicje: suw, cykl, GMP/DMP, fazy ssania–sprężania–pracy–wydechu oraz zależność obrotów wału od suwów. Ćwicz krótkie pytania porównawcze (dwusuw vs czterosuw) i analizuj schematy mechanizmu korbowego w materiałach szkolnych i DTR.
info

To pytanie poprawnie rozwiązuje 56% zdających egzamin. średnie

Według specjalistów z branży: "W silniku dwusuwowym pełny cykl pracy (sprężanie i praca oraz wymiana ładunku) zachodzi w czasie jednego obrotu wału korbowego."

Źródła:

  • Wikipedia (PL), "Silnik dwusuwowy" — https://pl.wikipedia.org/wiki/Silnik_dwusuwowy (dostęp: 2026-03-01)
  • Wikipedia (PL), "Silnik czterosuwowy" — https://pl.wikipedia.org/wiki/Silnik_czterosuwowy (dostęp: 2026-03-01)
  • Encyclopaedia Britannica, "two-stroke engine" — https://www.britannica.com/technology/two-stroke-engine (accessed 2026-03-01)

Materiały:

  • Materiały dydaktyczne do kwalifikacji ROL.2 z działu "Silniki spalinowe"
  • Instrukcje obsługi (DTR) maszyn rolniczych – rozdziały o silniku i parametrach pracy
  • Encyklopedyczne opracowania cyklu dwu- i czterosuwowego (źródła internetowe o cyklach pracy)

Aktualizacja pytania: 31.03.2026



Aktualizacja pytania: 31.03.2026
📡 Brak połączenia internetowego