Zagęszczanie odtłuszczonej i odbiałczonej serwatki to etap, w którym dąży się do zwiększenia stężenia składników rozpuszczonych (np. laktozy i soli mineralnych) poprzez zmniejszenie ilości wody w surowcu. Najbardziej typową drogą technologiczną takiej koncentracji w przemyśle spożywczym jest odparowanie części wody z cieczy.
Urządzeniem przeznaczonym do odparowywania wody i prowadzenia procesu koncentracji cieczy jest wyparka. W praktyce przemysłowej często stosuje się rozwiązania ograniczające niekorzystny wpływ temperatury (np. praca w obniżonym ciśnieniu), ale sedno pozostaje takie samo: wyparka usuwa wodę w postaci pary, a produkt po stronie cieczy staje się bardziej stężony.
Pozostałe urządzenia nie pasują do celu procesu:
- Prasa kojarzy się z mechanicznym odwadnianiem lub formowaniem materiałów o strukturze stałej/ziarnistej (np. wytłoki, masy), a nie z koncentracją cieczy przez odparowanie.
- Wirówka służy do rozdziału faz na podstawie różnic gęstości (np. oddzielanie tłuszczu lub osadów). Może być użyteczna przy oczyszczaniu/odtłuszczaniu, ale samo zagęszczanie przez usunięcie wody z roztworu nie jest jej podstawową funkcją.
- Autoklaw jest urządzeniem do obróbki cieplnej pod ciśnieniem (utrwalanie, sterylizacja). Zmienia bezpieczeństwo mikrobiologiczne produktu, lecz nie jest typowym aparatem do zwiększania stężenia przez odparowanie wody.
Na egzaminie warto zapamiętać prostą regułę: gdy w pytaniu pojawia się zagęszczanie cieczy w technologii żywności, najczęściej chodzi o odparowanie, a więc o wyparkę.
