KWALIFIKACJA ELE2 - CZERWIEC 2023 (test 2)

PYTANIE NR 7.
W którym wierszu tabeli prawidłowo określono funkcje i liczby przewodów jednożyłowych, które należy umieścić w rurach instalacyjnych, aby wykonać poszczególne obwody w układzie sieciowym TN-S, zakończone punktami odbioru o przedstawionych symbolach graficznych?
Ilustracja przedstawia tabelę z czterema wierszami i trzema kolumnami, która dotyczy układu sieciowego TN-S w kontekście
A.
B.
C.
D.
Wyjaśnienie poprawnej odpowiedzi:
W układzie TN-S przewód ochronny PE i neutralny N są prowadzone oddzielnie.
Dlatego dla danego punktu odbioru trzeba dobrać liczbę jednożyłowych przewodów tak, aby uwzględnić wszystkie fazy (L/L1–L3), N oraz PE zgodnie z symbolem obwodu. Poprawny jest ten wiersz tabeli, który wskazuje właściwe funkcje i liczbę żył dla każdego z pokazanych obwodów.

Pełne wyjaśnienie:

W układzie sieciowym TN-S przewód ochronny PE oraz przewód neutralny N są prowadzone oddzielnie na całej długości instalacji. To kluczowa cecha odróżniająca TN-S od rozwiązań, w których spotyka się przewód łączony (PEN). W konsekwencji, projektując lub wykonując obwód prowadzony w rurze instalacyjnej z przewodów jednożyłowych, trzeba policzyć nie tylko "ile żył zwykle się daje", ale jaką funkcję ma każda żyła i czy wynika ona z rodzaju zasilania odbiornika.

Typowe zasady doboru liczby przewodów w TN-S są następujące:

  • Obwód jednofazowy do typowego punktu odbioru (np. gniazdo 230 V, oprawa 230 V): najczęściej wymaga L + N + PE, czyli trzech przewodów o różnych funkcjach.
  • Obwód trójfazowy (np. odbiornik 3×400 V): standardowo wymaga L1 + L2 + L3 + N + PE, czyli pięciu przewodów, jeśli potrzebny jest przewód neutralny; w praktyce wiele odbiorników 3F go nie wykorzystuje, ale w instalacjach budynkowych często jest przewidziany w zależności od symbolu i sposobu podłączenia.
  • PE w TN-S jest wymagany wszędzie tam, gdzie przewidziano ochronę przez samoczynne wyłączenie zasilania i gdzie odbiornik ma dostępne części przewodzące.

Pytanie odwołuje się do tabeli, w której zestawiono funkcje (np. L, N, PE) oraz liczbę przewodów jednożyłowych dla kilku obwodów zakończonych punktami odbioru oznaczonymi symbolami graficznymi. Poprawny wybór polega na wskazaniu takiego wiersza, który konsekwentnie zachowuje rozdział N i PE (cecha TN-S) oraz przypisuje właściwą liczbę żył do rodzaju obwodu wynikającego z symbolu.

Odpowiedzi błędne zwykle wynikają z jednego z typowych nieporozumień:

  • przyjęcia przewodu wspólnego dla N i PE (co nie jest zgodne z TN-S),
  • pominięcia przewodu PE lub N "bo odbiornik działa" (błąd bezpieczeństwa i niezgodność z zasadami ochrony),
  • mechanicznego przyjęcia liczby żył bez analizy, czy symbol oznacza obwód 1F czy 3F.

Właściwy jest ten wiersz tabeli, który spełnia powyższe reguły dla wszystkich wskazanych obwodów jednocześnie.

Dodatkowe pytania

Dodatkowe pytania (FAQ):
TN-S to układ, w którym punkt neutralny źródła jest uziemiony, a przewody N i PE są prowadzone oddzielnie w całej instalacji. Dzięki temu przewód ochronny PE nie przenosi prądu roboczego, a ochrona przeciwporażeniowa jest realizowana m.in. przez samoczynne wyłączenie zasilania.
Najczęściej potrzebujesz trzech funkcji: L (fazowy), N (neutralny) i PE (ochronny). W praktyce oznacza to trzy przewody jednożyłowe w rurze dla typowego gniazda 230 V lub punktu oświetleniowego, o ile nie ma dodatkowych funkcji (np. sterowania).
W obwodzie 3-fazowym spotyka się L1, L2, L3 oraz obowiązkowo PE. Przewód N jest wymagany wtedy, gdy odbiornik lub sposób zasilania go potrzebuje (np. część elementów jednofazowych w układzie). Dlatego liczba żył zależy od symbolu punktu odbioru.
Połączenie N i PE w instalacji odbiorczej może powodować przepływ prądu roboczego w przewodzie ochronnym, niepożądane napięcia na obudowach oraz zakłócenia działania zabezpieczeń. W TN-S rozdział N i PE jest podstawową zasadą, która wspiera bezpieczeństwo i poprawność ochrony przeciwporażeniowej.
Najprościej po tym, że na schemacie/projekcie przewidziano osobny PE i osobny N (nie ma przewodu PEN w obwodach odbiorczych). W oznaczeniach przewodów i zacisków pojawiają się oddzielne symbole PE oraz N, a aparaty i listwy zaciskowe często mają osobne tory dla tych przewodów.
PE to przewód ochronny służący do połączenia części przewodzących dostępnych z uziemieniem i do zadziałania zabezpieczeń przy uszkodzeniu. Jest obowiązkowy w obwodach, w których urządzenia mogą mieć metalowe obudowy lub inne części przewodzące dostępne, a ochrona realizowana jest przez samoczynne wyłączenie zasilania.
Typowe błędy to: pominięcie przewodu PE ("bo urządzenie działa"), mylenie TN-S z układem z przewodem PEN, oraz mechaniczne przyjęcie liczby żył bez sprawdzenia symbolu odbiornika (1F vs 3F). Częsty jest też brak uwzględnienia N tam, gdzie symbol wskazuje zasilanie jednofazowe.
Nie zawsze. Wiele odbiorników trójfazowych (np. niektóre silniki) nie wymaga N, ale przewód ochronny PE jest co do zasady potrzebny. To, czy w danym obwodzie ma być N, wynika z projektu i symbolu punktu odbioru. W zadaniach egzaminacyjnych trzeba to odczytać z oznaczeń.
Standardowo dobiera się trzy funkcje: L, N i PE, czyli trzy przewody jednożyłowe w rurze. Następnie dobiera się ich przekroje i zabezpieczenia zgodnie z obciążeniem i warunkami instalacji. Na egzaminie kluczowe jest rozpoznanie, że PE i N nie mogą być zastąpione jednym przewodem.
Ćwicz rozpoznawanie symboli obwodów i punktów odbioru oraz zamianę "symbol → lista funkcji żył". Zapamiętaj regułę: w TN-S zawsze rozdzielasz N i PE. Trenuj na przykładach: gniazdo 1F, oświetlenie, odbiornik 3F, a następnie sprawdzaj, czy liczba żył pokrywa wszystkie wymagane funkcje.
info

Statystycznie 55% uczniów zna prawidłową odpowiedź. średnie

Specjaliści zwracają uwagę: "Poprawny jest ten wiersz tabeli, który wskazuje właściwe funkcje i liczbę żył dla każdego z pokazanych obwodów."

Źródła:

  • PN-HD 60364-4-41: Instalacje elektryczne niskiego napięcia — Ochrona dla zapewnienia bezpieczeństwa — Ochrona przed porażeniem elektrycznym (wymagania dotyczące przewodów ochronnych i środków ochrony)
  • PN-HD 60364-5-54: Instalacje elektryczne niskiego napięcia — Dobór i montaż wyposażenia elektrycznego — Uziemienia, przewody ochronne i przewody połączeń ochronnych (zasady dotyczące PE/N i połączeń ochronnych)

Materiały:

  • Podręczniki do instalacji elektrycznych niskiego napięcia (rozdziały o układach sieciowych i przewodach ochronnych)
  • Materiały dydaktyczne do kwalifikacji ELE.2 dotyczące rysunku technicznego instalacji i symboliki
  • Normy serii PN-HD 60364 (dobór i montaż wyposażenia elektrycznego)

Aktualizacja pytania: 31.03.2026



Aktualizacja pytania: 31.03.2026
📡 Brak połączenia internetowego