W postępowaniu administracyjnym decyzja administracyjna jest podstawową formą załatwienia sprawy indywidualnej przez organ administracji publicznej. Zgodnie z KPA (art. 104 § 1) organ załatwia sprawę przez wydanie decyzji, chyba że przepisy przewidują inną formę zakończenia sprawy. Decyzja rozstrzyga sprawę co do istoty (w całości lub części) albo w inny sposób kończy sprawę w danej instancji (art. 104 § 2).
Dlaczego poprawna jest odpowiedź: "W przypadku, gdy strona postępowania złożyła wniosek o wydanie decyzji administracyjnej." Postępowanie może być wszczęte na wniosek strony (KPA art. 61 § 1). Jeżeli strona inicjuje sprawę wnioskiem, organ nie może pozostawić jej bez rozpoznania – powinien doprowadzić do formalnego zakończenia sprawy, co do zasady w formie decyzji (art. 104). To oznacza obowiązek podjęcia rozstrzygnięcia zgodnie z procedurą.
Dlaczego pozostałe odpowiedzi są nieprawidłowe:
- "Gdy strony doszły do porozumienia" – w KPA istnieje instytucja ugody administracyjnej (art. 114–122), która może stanowić odmienny sposób zakończenia sprawy niż klasyczna decyzja merytoryczna. Samo "porozumienie" nie przesądza automatycznie o obowiązku wydania decyzji w każdym przypadku.
- "W każdym przypadku, gdy organ prowadzi postępowanie" – to zbyt szerokie uogólnienie. KPA przewiduje sytuacje, gdy sprawa nie kończy się decyzją merytoryczną, np. umorzenie postępowania (art. 105), procedury kończone ugodą albo milczące załatwienie sprawy (art. 122a–122h). Istnieją też rozstrzygnięcia procesowe w formie postanowień.
- "Gdy organ prowadzi postępowanie, a strona tego nie zaskarżyła" – brak zaskarżenia nie jest warunkiem wydania decyzji. Zaskarżenie dotyczy etapu po rozstrzygnięciu (np. odwołania), a nie powstania obowiązku wydania decyzji. Obowiązek rozstrzygnięcia wynika z charakteru sprawy i trybu jej prowadzenia, a nie z tego, czy strona już coś zaskarżyła.
Wskazówka egzaminacyjna: gdy w pytaniu pojawia się wniosek strony i rozstrzygnięcie sprawy indywidualnej, najpierw myśl o decyzji (art. 104), a dopiero potem sprawdź, czy nie zachodzi typowy wyjątek: ugoda, umorzenie albo milczące załatwienie.
