KWALIFIKACJA ELE2 - STYCZEŃ 2019 (test 2)

PYTANIE NR 27.
W którym z wymienionych typów silników elektrycznych nie stosuje się elementu przedstawionego na rysunku?
Ilustracja przedstawia szczotkę węglową z zamocowaną sprężyną, co jest typowym elementem stosowanym w niektórych typach
A.
B.
C.
D.
Wyjaśnienie poprawnej odpowiedzi:
Silnik indukcyjny klatkowy nie wykorzystuje elementów stykowych służących do doprowadzania prądu do wirnika (np. przez szczotki i pierścienie/komutator), bo wirnik ma klatkę zwartego przewodnika. W pozostałych typach silników taki element może występować do zasilania uzwojeń wirnika lub komutacji.

Pełne wyjaśnienie:

Poprawna odpowiedź to "Indukcyjnych klatkowych.", ponieważ w silniku indukcyjnym klatkowym wirnik ma postać tzw. klatki (pręty zwarte pierścieniami), a prąd w wirniku indukuje się od pola stojana. Z tego powodu nie ma potrzeby stosowania elementu, którego zadaniem jest doprowadzanie prądu do wirnika przez styk mechaniczny (typowo realizowane szczotkami współpracującymi z komutatorem lub pierścieniami ślizgowymi).

Dlaczego pozostałe odpowiedzi są nieprawidłowe:

  • "Synchronicznych." – w wielu wykonaniach silnika synchronicznego wirnik wymaga zasilania wzbudzenia (DC) lub ma rozwiązania konstrukcyjne, w których spotyka się elementy doprowadzające prąd do wirnika. Dlatego nie można ogólnie stwierdzić, że element z rysunku nie występuje w silnikach synchronicznych.
  • "Uniwersalnych." – silnik uniwersalny (komutatorowy) z zasady wykorzystuje elementy związane z komutacją i doprowadzeniem prądu do wirnika, więc obecność elementu stykowego jest dla niego typowa i potrzebna do pracy.
  • "Indukcyjnych pierścieniowych." – w silniku indukcyjnym pierścieniowym wirnik jest uzwojony, a wyprowadzenia uzwojenia wirnika są zwykle połączone z pierścieniami, które umożliwiają dołączenie oporów rozruchowych lub innych układów. To właśnie ten typ konstrukcji kojarzy się z elementami stykowymi wirnika.

Wskazówka egzaminacyjna: najpierw rozpoznaj funkcję elementu z rysunku (czy służy do stykowego doprowadzenia prądu/komutacji), a dopiero potem dopasuj typ silnika. Silniki klatkowe są "bezobsługowe" w tym sensie, że nie mają typowych elementów stykowych wirnika.

Dodatkowe pytania

Dodatkowe pytania (FAQ):
Silnik klatkowy ma wirnik w postaci klatki (pręty zwarte pierścieniami) i nie wymaga doprowadzania prądu do wirnika przez element stykowy. Silnik pierścieniowy ma wirnik uzwojony z wyprowadzeniami, które mogą być łączone przez pierścienie ślizgowe, np. dla rozruchu i regulacji.
Bo prąd w wirniku powstaje wskutek indukcji elektromagnetycznej od pola stojana. Wirnik nie musi być zasilany z zewnątrz, więc odpada potrzeba stosowania szczotek oraz elementów typu pierścienie/komutator do doprowadzenia prądu na część wirującą.
Najczęściej są to szczotki współpracujące z elementem na wirniku: komutatorem (w silnikach komutatorowych) albo pierścieniami ślizgowymi (np. w silnikach pierścieniowych czy niektórych synchronicznych). Umożliwiają one zasilanie lub sterowanie obwodem wirnika.
Silnik uniwersalny to silnik komutatorowy, który może pracować z zasilaniem AC lub DC. Bywa mylony, bo w potocznym języku mówi się o "silniku z szczotkami", ale na egzaminie ważne jest powiązanie: komutator + szczotki = silnik komutatorowy (uniwersalny), a nie indukcyjny klatkowy.
Szukaj części współpracującej ze szczotkami (zwykle grafitowymi): może to być segmentowany walec (komutator) albo gładkie pierścienie (pierścienie ślizgowe). W zadaniach egzaminacyjnych kluczowe jest rozpoznanie funkcji: doprowadzenie prądu/komutacja na wirniku.
Gdy liczy się prostota, trwałość i niska obsługowość: wentylatory, pompy, sprężarki, przenośniki. Brak elementów stykowych wirnika oznacza zwykle mniej czynności serwisowych i mniejsze ryzyko iskrzenia czy zużycia szczotek.
Nie zawsze. Występują różne konstrukcje (np. z magnesami trwałymi lub z różnymi sposobami wzbudzenia), dlatego nie można w uproszczeniu przypisać jednego rozwiązania wszystkim silnikom synchronicznym. Na egzaminie liczy się ocena, czy dany typ może wymagać doprowadzenia prądu do wirnika.
Częsty błąd to kierowanie się nazwą zamiast budową (np. "indukcyjny" = "zawsze bez szczotek"). Drugi błąd to nieuwzględnienie słówka "nie" w poleceniu. Pomaga metoda: 1) rozpoznaj element, 2) przypisz jego funkcję, 3) dopasuj typy silników, które tej funkcji potrzebują.
Największy wpływ mają elementy zużywające się mechanicznie: szczotki, komutator, pierścienie ślizgowe. W silnikach bez elementów stykowych zwykle odpada kontrola szczotek i czyszczenie strefy komutacji. Nadal pozostają łożyska, chłodzenie i stan izolacji uzwojeń.
Ucz się zestawami: nazwa elementu → funkcja → typ silnika, w którym występuje. Warto przećwiczyć rozpoznawanie na zdjęciach i przekrojach: wirnik klatkowy, wirnik uzwojony, komutator, pierścienie ślizgowe, szczotki. Na egzaminie liczy się szybkie skojarzenie funkcji elementu.
info

Około 32% zdających odpowiada poprawnie na to pytanie. bardzo trudne

Według specjalistów z branży: "Silnik indukcyjny klatkowy nie wykorzystuje elementów stykowych służących do doprowadzania prądu do wirnika (np. przez szczotki i pierścienie/komutator), bo wirnik ma klatkę zwartego przewodnika."

Materiały:

  • Podręcznik/kompendium z działu: maszyny elektryczne (silniki AC/DC) – rozdziały o budowie i odmianach konstrukcyjnych
  • Katalogi producentów silników (opisy budowy silników klatkowych i pierścieniowych)
  • Materiały dydaktyczne szkoły/CKZ: rysunki elementów silników (komutator, pierścienie ślizgowe, szczotki)

Aktualizacja pytania: 31.03.2026



Aktualizacja pytania: 31.03.2026
📡 Brak połączenia internetowego