KWALIFIKACJA SPO5 - STYCZEŃ 2019

PYTANIE NR 20.
W którym zestawie wszystkie elementy mogą być wykorzystane przez opiekunkę w warunkach domowych do obrócenia na bok podopiecznego leżącego w łóżku?
A.
B.
C.
D.
Wyjaśnienie poprawnej odpowiedzi:
Do obrócenia podopiecznego na bok w łóżku w warunkach domowych wykorzystuje się proste i bezpieczne pomoce ułatwiające przesuw i obrót.
Podkład z materiału oraz mocne prześcieradło pomagają w chwycie i asekuracji, a mata ślizgowa zmniejsza tarcie i ryzyko urazu u opiekunki i podopiecznego.

Pełne wyjaśnienie:

Obrót podopiecznego leżącego w łóżku powinien być wykonany tak, aby zmniejszyć tarcie, zapewnić asekurację ciała oraz chronić kręgosłup opiekunki. W warunkach domowych najczęściej stosuje się rozwiązania proste, dostępne i możliwe do kontroli jedną lub dwiema osobami.

Odpowiedź "Podkład z materiału, mocne prześcieradło, mata ślizgowa" jest właściwa, ponieważ każdy z tych elementów może realnie wspierać obrót na bok:

  • mocne prześcieradło (lub prześcieradło/ślizgowe prześcieradło transferowe) ułatwia chwyt i wykonanie kontrolowanego pociągnięcia,
  • mata ślizgowa redukuje opór między ciałem a podłożem, przez co ruch wymaga mniejszej siły,
  • podkład z materiału może pełnić rolę dodatkowej warstwy ułatwiającej przesunięcie i zabezpieczenie pościeli (zależnie od sytuacji pielęgnacyjnej).

Pozostałe zestawy zawierają elementy, które są albo nieadekwatne do obrotu w łóżku, albo mało realne w typowej opiece domowej, albo potencjalnie ryzykowne:

  • "Worek z folii…" – intuicyjnie może kojarzyć się ze zmniejszeniem tarcia, ale nie jest standardową, bezpieczną pomocą opiekuńczą; może się zwijać, rwać i utrudniać kontrolę ruchu.
  • "…podnośnik noszowy" oraz "podnośnik krzesełkowy" – to sprzęt specjalistyczny, zwykle wymagający warunków organizacyjnych i kompetencji, a ponadto nie jest typowym narzędziem do samego obrotu na bok w łóżku.
  • "krążek obrotowy" – jest kojarzony raczej z transferem w pozycji siedzącej/stojącej (obrót stóp), a nie z obrotem osoby leżącej.
  • "stabilizator" – nazwa ogólna; stabilizacja może być potrzebna, ale sam stabilizator nie jest kluczową pomocą do wykonania obrotu w łóżku.
  • "rękaw ślizgowy" bywa używany do kończyn, ale w tym zestawie towarzyszy mu podnośnik krzesełkowy, co czyni całość niespójną dla tej czynności.

Wskazówka egzaminacyjna: w pytaniach o czynności w łóżku wybieraj zestawy oparte o poślizg + chwyt + kontrolę ruchu. Elementy "ciężkiego" sprzętu dźwigowego częściej służą do podnoszenia lub transferu, a nie do prostego obrotu na bok.

Dodatkowe pytania

Dodatkowe pytania (FAQ):
Mata ślizgowa to pomoc, która zmniejsza tarcie między ciałem a podłożem. Ułatwia przesuwanie i obracanie podopiecznego w łóżku mniejszym nakładem siły, co poprawia bezpieczeństwo i ergonomię pracy opiekunki.
Najważniejsze są: stabilna pozycja opiekunki, praca z ugiętymi kolanami (nie z pleców), kontrola tułowia i miednicy podopiecznego oraz wykonywanie ruchu płynnie. Warto też usuwać przeszkody i zadbać o asekurację przed zsunięciem się z łóżka.
Mocne prześcieradło daje pewny chwyt i pozwala przenieść siłę na większą powierzchnię ciała, zamiast ciągnąć za rękę lub bark. Dzięki temu łatwiej wykonać ruch kontrolowanie i z mniejszym ryzykiem urazu skóry lub stawu.
W praktyce jest to rozwiązanie ryzykowne: folia może się zwijać, ślizgać niekontrolowanie lub pęknąć. Może też utrudnić stabilizację chorego. Na egzaminie i w bezpiecznej opiece preferuje się pomoce do tego przeznaczone, np. maty ślizgowe.
Najczęściej stosuje się proste środki: mocne prześcieradło, podkłady materiałowe oraz pomoce ślizgowe. Dobór zależy od masy ciała, samodzielności chorego i warunków w mieszkaniu. Kluczowe jest, by pomoc zwiększała kontrolę ruchu i zmniejszała tarcie.
Druga osoba jest szczególnie wskazana, gdy podopieczny jest ciężki, ma ograniczoną współpracę, ból przy ruchu, zaburzenia równowagi lub ryzyko zsunięcia z łóżka. Dwie osoby ułatwiają kontrolę miednicy i barków oraz zmniejszają przeciążenie opiekunki.
Krążek obrotowy kojarzy się głównie z transferami w pozycji siedzącej lub stojącej, gdzie ułatwia obrót stóp. Przy osobie leżącej kluczowe jest zmniejszenie tarcia tułowia i kontrola osi ciała, a nie obrót punktowy jak przy staniu lub siadaniu.
Częste błędy to: ciągnięcie za kończynę, szarpanie zamiast płynnego ruchu, zbyt duży skręt własnego tułowia (przeciążenie kręgosłupa) oraz brak zabezpieczenia przed zsunięciem. Błędem jest też użycie przypadkowych "zamienników" zamiast bezpiecznych pomocy.
Podnośniki mogą występować, ale nie są standardem w każdym domu. Wymagają miejsca, przeszkolenia i zwykle są elementem bardziej specjalistycznej opieki. Do samego obrotu w łóżku w praktyce częściej używa się prześcieradła i pomocy ślizgowych.
Przed ruchem usuń przeszkody, ustaw łóżko na bezpiecznej wysokości, odsuń barierkę po stronie wykonywanego obrotu i zabezpiecz drugą stronę, jeśli jest ryzyko zsunięcia. Upewnij się też, że prześcieradło jest naciągnięte, a mata ślizgowa ułożona stabilnie.
info

Statystycznie 45% uczniów zna prawidłową odpowiedź. trudne

Materiały:

  • Materiały dydaktyczne z zakresu technik transferu i pozycjonowania osoby niesamodzielnej (podręczniki/opisy procedur w opiece długoterminowej)
  • Instruktaże praktyczne/filmy szkoleniowe placówek edukacyjnych dotyczące zmiany pozycji w łóżku z użyciem prześcieradła i pomocy ślizgowych
  • Zajęcia praktyczne z ergonomii i asekuracji podopiecznego w warunkach domowych

Aktualizacja pytania: 31.03.2026



Aktualizacja pytania: 31.03.2026
📡 Brak połączenia internetowego