KWALIFIKACJA EKA5 - STYCZEŃ 2023

PYTANIE NR 28.
W listopadzie 2022 r. pracownik otrzymał wynagrodzenie zasadnicze w kwocie 2 800,00 zł, premię motywacyjną 200,00 zł oraz zasiłek opiekuńczy 500,00 zł. Ile wyniosą składki na ubezpieczenia społeczne finansowane przez pracownika?
A.
B.
C.
D.
Wyjaśnienie poprawnej odpowiedzi:
Podstawą składek społecznych pracownika jest wynagrodzenie i premie, natomiast zasiłek opiekuńczy nie podlega oskładkowaniu.
Podstawa = 2 800 zł + 200 zł = 3 000 zł.
Składki pracownika = 3 000 × 13,71% (9,76% + 1,5% + 2,45%) = 411,30 zł.

Pełne wyjaśnienie:

Aby obliczyć składki na ubezpieczenia społeczne finansowane przez pracownika, najpierw trzeba poprawnie ustalić podstawę wymiaru składek, a dopiero potem zastosować właściwe stawki procentowe.

1) Ustalenie podstawy
Do podstawy wlicza się typowe składniki wynagrodzenia za pracę, takie jak: wynagrodzenie zasadnicze i premie pieniężne. Natomiast zasiłki z ubezpieczenia społecznego (w tym zasiłek opiekuńczy) są wyłączone z podstawy wymiaru składek, więc nie powiększają kwoty, od której liczy się składki społeczne pracownika.

W danych z zadania do podstawy bierzemy więc:
2 800,00 zł + 200,00 zł = 3 000,00 zł
Zasiłek opiekuńczy 500,00 zł pomijamy w podstawie.

2) Zastosowanie stawek finansowanych przez pracownika
W 2022 r. pracownik finansuje z własnych środków (potrącane z wynagrodzenia):

  • składkę emerytalną 9,76%,
  • składkę rentową 1,5%,
  • składkę chorobową 2,45%.

Łącznie daje to 13,71% podstawy.

3) Obliczenie
3 000,00 zł × 13,71% = 3 000,00 × 0,1371 = 411,30 zł.

Dlaczego pozostałe wyniki mogą kusić?

  • Wyniki wyższe często wynikają z typowego błędu: doliczenia do podstawy zasiłku opiekuńczego (czyli liczenia od 3 500 zł), mimo że zasiłki są wyłączone.
  • Inne rozbieżności mogą wynikać z pomylenia stawek pracownika ze stawkami po stronie pracodawcy albo z przyjęcia niewłaściwego procentu łącznego.

W praktyce kadrowo-płacowej kluczowe jest rozróżnienie: co jest wynagrodzeniem oskładkowanym, a co jest świadczeniem z ubezpieczenia społecznego, które składek społecznych nie generuje.

Dodatkowe pytania

Dodatkowe pytania (FAQ):
Do podstawy składek społecznych pracownika wlicza się co do zasady składniki wynagrodzenia za pracę, np. wynagrodzenie zasadnicze, premie i dodatki pieniężne. Kluczowe jest odróżnienie ich od świadczeń z ubezpieczenia społecznego (zasiłków), które zwykle nie są oskładkowane.
Zasiłek opiekuńczy jest świadczeniem z ubezpieczenia społecznego, a nie wynagrodzeniem za pracę. W typowych zasadach naliczania składek społecznych takie zasiłki są wyłączane z podstawy, więc nie nalicza się od nich składek emerytalnej, rentowej ani chorobowej potrącanych pracownikowi.
Pracownik finansuje (ma potrącane z wynagrodzenia) składkę emerytalną, rentową i chorobową. W zadaniach egzaminacyjnych zwykle sumuje się te stawki do jednego procentu i mnoży przez prawidłowo ustaloną podstawę wymiaru składek.
W 2022 r. łączna stopa składek społecznych finansowanych przez pracownika to suma: emerytalna 9,76% + rentowa 1,5% + chorobowa 2,45% = 13,71%. Następnie liczy się: podstawa × 13,71%, pamiętając o wyłączeniach (np. zasiłki).
Premia pieniężna wypłacona pracownikowi jako składnik wynagrodzenia co do zasady wchodzi do podstawy wymiaru składek społecznych. W praktyce listy płac trzeba ocenić charakter wypłaty: jeśli jest elementem wynagrodzenia, to zwiększa podstawę składek pracownika.
Najczęstszy błąd to mechaniczne zsumowanie wszystkich wypłat (wynagrodzenie + premia + zasiłek) i naliczenie składek od całości. Drugi błąd to pomylenie procentów: użycie stawek pracodawcy albo "łącznych" stawek zamiast części finansowanej przez pracownika.
W zadaniach kadrowo-płacowych zasiłki z ubezpieczenia społecznego (np. chorobowy, opiekuńczy) traktuje się jako świadczenia wyłączone z podstawy wymiaru składek społecznych. Dlatego przy obliczeniach składek pracownika zwykle nie dolicza się ich do podstawy.
Trzeba ustalić, które elementy są wynagrodzeniem (oskładkowane), a które są zasiłkiem (zwykle wyłączonym). Jeśli w treści występuje "zasiłek opiekuńczy", to jest to sygnał, by nie dodawać go do podstawy. Wtedy liczysz od 2 800 + 200 = 3 000 zł.
Zasiłek opiekuńczy często pojawia się w zadaniach, aby sprawdzić, czy zdający zna wyłączenia z podstawy wymiaru składek. To element "pułapki" rachunkowej: kwota jest podana, ale nie powinna zwiększać podstawy składek społecznych pracownika.
Najpierw zapisz, o co pyta zadanie: "składki finansowane przez pracownika" = potrącenia z wynagrodzenia. Dopiero potem wypisz trzy składki: emerytalna, rentowa, chorobowa i zsumuj je do 13,71%. Na końcu sprawdź, czy w podstawie nie ma zasiłków.
info

Około 44% zdających odpowiada poprawnie na to pytanie. trudne

Materiały:

  • Materiały dydaktyczne z kadr i płac (podstawa składek i wyłączenia)
  • Zestawy zadań egzaminacyjnych z naliczania składek ZUS (część pracownika)
  • Komentarze/opracowania do zasad ustalania podstawy wymiaru składek (praktyczne przykłady)

Aktualizacja pytania: 31.03.2026



Aktualizacja pytania: 31.03.2026
📡 Brak połączenia internetowego