KWALIFIKACJA EKA4 - PRÓBNY

PYTANIE NR 13.
W magazynie przedsiębiorstwa znajdują się materiały o wartości 10 000 zł, w tym:
- wartość materiałów przeznaczonych do produkcji podstawowej wynosi 7 500 zł,
- wartość materiałów przeznaczonych do produkcji pomocniczej wynosi 1 000 zł,
- wartość materiałów biurowych wynosi 1 500 zł.
Udział zapasu materiałów przeznaczonych do produkcji podstawowej, w wartości materiałów ogółem , wynosi
A.
B.
C.
D.
Wyjaśnienie poprawnej odpowiedzi:
Udział to iloraz części i całości. Wartość materiałów do produkcji podstawowej to 7 500 zł, a materiały ogółem to 10 000 zł. Obliczamy 7 500 / 10 000 = 0,75 i mnożymy przez 100%, co daje 75%. Pozostałe wyniki biorą się zwykle z przyjęcia złej podstawy lub błędnej zamiany ułamka na procent.

Pełne wyjaśnienie:

Aby obliczyć udział zapasu materiałów przeznaczonych do produkcji podstawowej w wartości materiałów ogółem, trzeba poprawnie zidentyfikować:

  • część (licznik) – materiały do produkcji podstawowej: 7 500 zł,
  • całość (mianownik) – materiały ogółem w magazynie: 10 000 zł.

Następnie liczymy udział jako proporcję:

7 500 / 10 000 = 0,75

Wynik 0,75 to ułamek (część całości). Aby zapisać go w procentach, mnożymy przez 100%:

0,75 × 100% = 75%

Dlatego poprawna odpowiedź to 75%.

Dlaczego pozostałe odpowiedzi są błędne?

  • 50% – oznaczałoby, że materiały do produkcji podstawowej stanowią połowę całości, czyli 5 000 zł z 10 000 zł, co nie zgadza się z danymi.
  • 66% – to typowy wynik pojawiający się przy błędnym liczeniu "na oko" albo przy użyciu niewłaściwej podstawy (np. porównaniu do innej sumy niż 10 000 zł).
  • 70% – to zaokrąglenie bez podstaw w obliczeniach; 7 500 zł to dokładnie 75% z 10 000 zł, więc 70% jest zaniżone.

Wskazówka egzaminacyjna: w zadaniach o "udziale w ogóle" zawsze sprawdź, czy w mianowniku stoi suma całkowita (tu 10 000 zł), a dopiero potem zamieniaj ułamek na procent.

Dodatkowe pytania

Dodatkowe pytania (FAQ):
Najpierw podziel wartość części przez wartość całości, a potem pomnóż wynik przez 100%.
Wzór: (część / całość) × 100%.
To standardowy sposób liczenia struktury (udziałów) w analizie ekonomicznej.
Pytanie dotyczy udziału w wartości materiałów ogółem, czyli całego zapasu materiałów w magazynie. Skoro podano, że materiały ogółem mają wartość 10 000 zł, to ta kwota jest podstawą (całością) do obliczenia procentu.
"Materiały ogółem" to suma wszystkich wymienionych grup materiałów znajdujących się w magazynie (np. do produkcji podstawowej, pomocniczej i biurowe). W zadaniach egzaminacyjnych jest to zwykle kwota, względem której liczysz strukturę procentową.
Wykonaj szybki test: oblicz wartość procentu z całości i porównaj z licznikiem. Np. 75% z 10 000 zł to 7 500 zł, więc pasuje. Jeśli po "odwrotnym" przeliczeniu nie wychodzi wartość części, to znaczy, że jest błąd w rachunku lub w doborze podstawy.
Nie zawsze. W tym zadaniu suma ogółem (10 000 zł) jest podana wprost, więc można od razu liczyć 7 500 / 10 000. Sumowanie składowych bywa jednak dobrą kontrolą poprawności danych (tu: 7 500 + 1 000 + 1 500 = 10 000).
Najczęstsze błędy to: użycie złej podstawy (mianownika), pomylenie ułamka z procentem (0,75 zapisane jako 0,75%), zaokrąglanie "w ciemno" oraz nieuwzględnienie, że pytanie mówi o "ogóle". Pomaga zapis: część/całość → procent.
Gdy nie ma kwoty ogółem, trzeba ją najpierw wyliczyć jako sumę wszystkich podanych składowych, które tworzą całość. Dopiero potem liczysz udział: (wartość wybranej grupy / suma wszystkich grup) × 100%.
Ułatwieniem jest sprowadzenie do "setek". Gdy całość to 10 000, a część to 7 500, można skrócić przez 100: 7 500/10 000 = 75/100 = 75%. Takie skracanie działa szczególnie dobrze, gdy liczby kończą się na zera.
Procent pokazuje strukturę zapasu, czyli jaka część wartości magazynu dotyczy danego przeznaczenia materiałów. Dzięki temu można ocenić, czy magazyn jest "nastawiony" na produkcję podstawową, czy też nadmiernie gromadzi inne materiały (np. pomocnicze lub biurowe).
Tak, ale tylko jeśli zmieni się relacja części do całości (inne dane liczbowe albo inna definicja "ogółem"). W tym zadaniu całość wynosi 10 000 zł, a część 7 500 zł, więc wynik jest dokładnie 75%. Inne procenty oznaczają inne proporcje.
info

Statystycznie 74% uczniów zna prawidłową odpowiedź. średnio łatwe

Eksperci podkreślają: "Udział to iloraz części i całości."

Źródła:

  • Wikipedia (PL), "Procent" – https://pl.wikipedia.org/wiki/Procent (dostęp: 2026-02-18)
  • Wikipedia (PL), "Ułamek" – https://pl.wikipedia.org/wiki/U%C5%82amek (dostęp: 2026-02-18)
  • Khan Academy (PL), "Procenty" – https://pl.khanacademy.org/math/arithmetic/arith-review-percentages (dostęp: 2026-02-18)

Materiały:

  • Materiały dydaktyczne z matematyki ekonomicznej (procenty i wskaźniki)
  • Zadania ćwiczeniowe z obliczania struktury i udziałów w analizie ekonomicznej
  • Podręcznik/notes do podstaw rachunkowości zarządczej (pojęcia zapasów i materiałów)

Aktualizacja pytania: 31.03.2026



Aktualizacja pytania: 31.03.2026
📡 Brak połączenia internetowego