KWALIFIKACJA EKA5 - PRÓBNY

PYTANIE NR 14.
W maju przedsiębiorstwo wyprodukowało 80 sztuk produktów gotowych. Na koniec miesiąca zostało jeszcze 40 sztuk wyrobów w toku produkcji, których stopień przetworzenia wyniósł 50%.
1) Pk przeksięgowanie kosztów wydziałowych - 4 000 zł,
2) Pw przyjęcie wyrobów gotowych koszcie wytworzenia - 7 200 zł.
3) Pk przeksięgowanie na koniec miesiąca rzeczywistego kosztu wytworzenia produktów gotowych (po przeprowadzeniu kalkulacji) - ............
Wartość produkcji niezakończonej na koniec okresu wyniesie
Ilustracja przedstawia schemat księgowy związany z rozliczaniem kosztów w przedsiębiorstwie, co jest istotne w kontekście
A.
B.
C.
D.
Wyjaśnienie poprawnej odpowiedzi:
Jednostki ekwiwalentne to 80 (wyroby gotowe) + 40×50% = 100. Koszty łączne produkcji: 6 000 (saldo z konta kosztów) + 4 000 (koszty wydziałowe) = 10 000 zł, więc koszt 1 j.e. = 10 000/100 = 100 zł. Produkcja niezakończona: 40×50% = 20 j.e., czyli 20×100 = 2 000 zł.

Pełne wyjaśnienie:

Wycena produkcji niezakończonej (wyrobów w toku) na koniec okresu polega na ustaleniu, jaka część kosztów wytworzenia dotyczy jednostek jeszcze nieukończonych. Ponieważ wyroby w toku są wykonane tylko częściowo, stosuje się metodę jednostek ekwiwalentnych, która przelicza je na "pełne" jednostki produkcji.

Krok 1: jednostki ekwiwalentne
Wyroby gotowe traktujemy jako 100% zaawansowania: 80 sztuk = 80 jednostek ekwiwalentnych.
Wyroby w toku: 40 sztuk o stopniu przetworzenia 50% = 40 × 0,5 = 20 jednostek ekwiwalentnych.
Razem: 80 + 20 = 100 jednostek ekwiwalentnych.

Krok 2: koszty łączne do rozliczenia
Z danych wynika, że na kosztach działalności podstawowej widoczne jest saldo 6 000 zł, a dodatkowo przeksięgowano koszty wydziałowe 4 000 zł. To daje łącznie 10 000 zł kosztów produkcji do rozliczenia w okresie.

Krok 3: koszt jednostkowy
Koszt 1 jednostki ekwiwalentnej: 10 000 zł / 100 = 100 zł.

Krok 4: wycena produkcji niezakończonej
Produkcja niezakończona to 20 jednostek ekwiwalentnych. Jej wartość: 20 × 100 zł = 2 000 zł.

Dlaczego pozostałe kwoty nie pasują? 8 400 zł i 10 000 zł wynikają zwykle z błędnego przyjęcia, że całość kosztów lub większa ich część pozostaje w toku (pominięcie jednostek ekwiwalentnych lub błędne "przypisanie" kosztów). 200 zł jest typowym skutkiem omyłki rachunkowej w mnożeniu 40×50% albo w podziale kosztów na jednostki.

Wskazówka egzaminacyjna: zawsze najpierw policz jednostki ekwiwalentne, dopiero potem koszt jednostkowy. Jeśli wyjdzie Ci koszt jednostkowy, łatwo sprawdzisz sensowność wyniku (tu: 100 zł/szt. ekwiwalentnej).

Dodatkowe pytania

Dodatkowe pytania (FAQ):
Jednostki ekwiwalentne to przeliczenie wyrobów częściowo wykonanych na "pełne" sztuki. Np. 40 sztuk w toku przy 50% zaawansowania odpowiada 20 sztukom w pełni wykonanym. Dzięki temu można rzetelnie podzielić koszty między wyroby gotowe i produkcję w toku.
Najpierw policz pełne jednostki (wyroby gotowe), a potem dodaj część z wyrobów w toku: liczba sztuk w toku × 0,5. W tym typie zadania 80 + 40×0,5 = 100. Dopiero na tej podstawie liczysz koszt jednostkowy i wartość produkcji niezakończonej.
Saldo początkowe na koncie kosztów oznacza koszty już poniesione i nierozliczone w poprzednim etapie/okresie, które nadal dotyczą bieżącej produkcji. Aby ustalić koszt jednostkowy, trzeba uwzględnić wszystkie koszty przypadające na rozliczane jednostki, czyli saldo + koszty dopisane w okresie.
Produkcja niezakończona (wyroby w toku) to zapas, który nie jest jeszcze wyrobem gotowym na dzień bilansowy lub koniec miesiąca. W rachunku kosztów oznacza to konieczność ustalenia jej wartości, aby poprawnie rozdzielić koszty i nie zaniżyć ani nie zawyżyć kosztu wyrobów gotowych.
Gdy masz koszt 1 jednostki ekwiwalentnej, mnożysz go przez liczbę jednostek ekwiwalentnych produkcji w toku. Np. 40 sztuk × 50% = 20 j.e. Jeśli koszt jednostkowy wynosi 100 zł, to wartość WIP = 20 × 100 = 2 000 zł.
Pośrednio pomaga zrozumieć, że przyjęcie wyrobów gotowych mogło być ujęte wstępnie, ale o wartości produkcji niezakończonej decyduje przeliczenie na jednostki ekwiwalentne i koszt jednostkowy z kosztów łącznych. Nie należy automatycznie brać 7 200 zł jako podstawy wyceny WIP.
Najczęstsze błędy to: pominięcie stopnia przetworzenia (liczenie 40 zamiast 20 j.e.), nieuwzględnienie wszystkich kosztów do rozliczenia (np. salda), oraz mylenie wartości wstępnego przyjęcia wyrobów gotowych z wartością produkcji niezakończonej. Warto zawsze zaczynać od j.e.
10 000 zł to koszty łączne dotyczące całej produkcji rozliczanej w okresie (wyroby gotowe + część w toku). Produkcja w toku obejmuje tylko część jednostek ekwiwalentnych (tu 20 ze 100), więc jej wartość stanowi odpowiednią część kosztów, a nie całość.
Porównaj udział jednostek ekwiwalentnych w toku w całości. Tu WIP to 20 j.e. z 100, czyli 20% produkcji. Jeśli koszty łączne to 10 000 zł, to 20% daje 2 000 zł. Taki "test proporcji" szybko wychwytuje pomyłki w obliczeniach.
Ćwicz schemat: (1) jednostki ekwiwalentne, (2) koszty do rozliczenia, (3) koszt jednostkowy, (4) wycena WIP i wyrobów gotowych. Rozwiązuj krótkie zadania z różnymi stopniami przetworzenia (30%, 60%, 80%). Kluczowe jest rozumienie, a nie zapamiętywanie liczb.
info

To pytanie poprawnie rozwiązuje 38% zdających egzamin. bardzo trudne

Eksperci podkreślają: "Jednostki ekwiwalentne to 80 (wyroby gotowe) + 40×50% = 100."

Źródła:

  • Ustawa o rachunkowości z dnia 29 września 1994 r., tekst jednolity: Dz.U. 2023 poz. 120

Materiały:

  • Podręczniki z rachunku kosztów/rachunkowości zarządczej (temat: produkcja niezakończona i jednostki ekwiwalentne)
  • Materiały dydaktyczne do kwalifikacji EKA.7 dotyczące kalkulacji kosztu wytworzenia
  • Zbiory zadań z rachunku kosztów (zadania o WIP i rozliczaniu kosztów produkcji)

Aktualizacja pytania: 31.03.2026



Aktualizacja pytania: 31.03.2026
📡 Brak połączenia internetowego