W mechanizmie pianina i fortepianu wiele części wykonuje ruchy cykliczne, ale nie wszystkie są równie narażone na złamanie. Najbardziej zagrożone są elementy, na które przenoszą się gwałtowne obciążenia podczas gry oraz które pracują w dużej liczbie powtórzeń (zmęczenie materiału, mikropęknięcia, miejscowe osłabienia po uderzeniach lub po nieprawidłowej regulacji).
Odpowiedź "trzonka młotka" jest właściwa, ponieważ trzonek jest częścią zespołu młotka, która dynamicznie przyspiesza i hamuje, a ponadto przenosi siły wynikające z pracy mechanizmu. W praktyce serwisowej pęknięcia lub złamania trzonka powodują wyraźne objawy: zmianę toru ruchu młotka, nierówną artykulację, brak powtarzalności lub całkowite unieruchomienie danego klawisza.
Odpowiedź "pręta tłumika" jest mniej trafna jako "najczęściej łamana", ponieważ elementy tłumienia częściej sprawiają problemy z ustawieniem, zużyciem filców, sprężynowaniem lub regulacją niż z typowym złamaniem samego pręta (choć uszkodzenia mogą się zdarzać).
Odpowiedź "ośki" może kusić, bo osiowanie jest newralgiczne, ale mechanicznie częściej występują tu: zużycie, rozkalibrowanie, zatarcie lub luz, a nie klasyczne złamanie. Uczniowie często przenoszą intuicję "małe = łatwo się łamie", co nie musi odpowiadać typowym usterkom w akcji.
Odpowiedź "pręta chwytnika" również bywa postrzegana jako obciążona część, jednak w wielu konstrukcjach częstsze są problemy regulacyjne (np. punkt zadziałania, odskok, współpraca z młotkiem) niż częste złamania pręta. Na egzaminie warto rozróżniać: co najczęściej się reguluje i czyści od tego, co statystycznie najczęściej pęka.
Wskazówka egzaminacyjna: gdy pytanie dotyczy "najczęściej dochodzi do złamania", szukaj elementu o największej liczbie cykli pracy i największych skokowych naprężeniach w normalnej eksploatacji, a nie elementu, który po prostu ma skomplikowaną nazwę.
