KWALIFIKACJA MEP2 - CZERWIEC 2020

PYTANIE NR 34.
W naprawianym mikroskopie znajdują się obiektywy o powiększeniu 10, 40 i 80 oraz okulary o powiększeniu 5x lub 10x. O jakim powiększeniu należy dołączyć obiektyw, aby mikroskop mógł uzyskiwać powiększenie 1000x?
A.
B.
C.
D.
Wyjaśnienie poprawnej odpowiedzi:
Powiększenie całkowite mikroskopu jest iloczynem powiększenia obiektywu i okularu. Aby uzyskać 1000×, wybieramy dostępny okular 10× (z okularem 5× byłoby potrzebne 200×). Brakujące powiększenie obiektywu: 1000 ÷ 10 = 100, więc należy dołączyć obiektyw 100×.

Pełne wyjaśnienie:

W mikroskopie optycznym powiększenie całkowite (to, co "widzi" obserwator) wyznacza się w podstawowym przybliżeniu jako:

powiększenie całkowite = powiększenie obiektywu × powiększenie okularu.

W treści podano obiektywy 10×, 40× i 80× oraz okulary 5× lub 10×. Celem jest uzyskanie 1000×, więc trzeba dobrać taki dodatkowy obiektyw, aby dla jednego z dostępnych okularów iloczyn dał 1000.

  • Jeśli użyjemy okularu 10×, to wymagane powiększenie obiektywu wynosi: 1000 ÷ 10 = 100×.
  • Jeśli użyjemy okularu 5×, to wymagane powiększenie obiektywu wynosi: 1000 ÷ 5 = 200×, a takiej odpowiedzi nie ma w zestawie.

Dlatego poprawny wybór to 100× – jest to jedyna opcja, która pozwala osiągnąć 1000× przy użyciu dostępnego okularu 10×.

Dlaczego pozostałe propozycje nie pasują?

  • 20×: z okularem 10× da 200×, a z okularem 5× da 100× – zbyt mało.
  • 60×: z okularem 10× da 600×, a z okularem 5× da 300× – nadal zbyt mało.
  • : to wartość okularu (i do tego zbyt mała jako obiektyw w tym zadaniu); nawet z okularem 10× dałoby 50×, co nie spełnia warunku.

Wskazówka egzaminacyjna: zawsze sprawdź oba dostępne okulary. Częstym błędem jest automatyczne przyjęcie jednego z nich bez weryfikacji rachunkowej.

Dodatkowe pytania

Dodatkowe pytania (FAQ):
Powiększenie całkowite w typowym mikroskopie szkolnym liczy się jako iloczyn: powiększenie obiektywu × powiększenie okularu. Przykład: obiektyw 40× i okular 10× dają 400×. W zadaniach egzaminacyjnych to najczęściej jedyna potrzebna zależność.
Warunek to 1000×. Dla okularu 10× potrzebny obiektyw to 1000 ÷ 10 = 100×, czyli realna i podana w odpowiedziach wartość. Dla okularu 5× wyszłoby 200×, czego w odpowiedziach nie ma, więc ta konfiguracja nie spełnia warunku zadania.
Trzeba policzyć wymagane powiększenie obiektywu dla każdego okularu osobno (1000 ÷ 5 oraz 1000 ÷ 10) i sprawdzić, która wartość ma sens w kontekście zadania i listy odpowiedzi. To eliminuje błąd polegający na zgadywaniu.
W praktyce często spotyka się zestawy obiektywów rzędu 4×, 10×, 40× oraz 100× (zwykle do immersji). Na egzaminie ważniejsze od listy typowych wartości jest rozumienie, że obiektyw i okular mnożą się do powiększenia całkowitego.
Nie. Duże powiększenie nie gwarantuje szczegółów, jeśli ogranicza je zdolność rozdzielcza układu optycznego, jakość obiektywu, apertury czy oświetlenie. Zadanie egzaminacyjne dotyczy jednak wyłącznie zależności rachunkowej powiększeń.
5× w treści odnosi się do okularu, a pytanie dotyczy dołączenia obiektywu dla uzyskania 1000×. Nawet gdyby traktować 5× jako obiektyw, to z okularem 10× uzyska się tylko 50×, więc warunek 1000× nie byłby spełniony.
Najczęstsze pomyłki to: dodawanie powiększeń zamiast mnożenia (np. 100 + 10), dzielenie w złą stronę (10 ÷ 1000), oraz nieuwzględnienie, że dostępne są dwa okulary. Pomaga zapis: M = Mob × Mok i podstawienie liczb.
Nie zawsze. Oprócz powiększenia liczy się też kompatybilność mechaniczna (mocowanie/gwint), typ korekcji optycznej, długość tubusu oraz ewentualna potrzeba immersji. W zadaniu egzaminacyjnym przyjmuje się jednak, że kluczowe jest spełnienie warunku powiększenia całkowitego.
Obiektyw 100× wykorzystuje się, gdy potrzebne jest bardzo duże powiększenie całkowite, np. 1000× przy okularze 10×. W praktyce bywa to obiektyw immersyjny, wymagający odpowiedniego przygotowania i czystości optyki, aby nie pogorszyć obrazu.
Wykonaj szybki test: po obliczeniu obiektywu pomnóż go przez okular i sprawdź, czy wraca 1000×. Dodatkowo porównaj rząd wielkości: aby uzyskać 1000× z okularem 10×, obiektyw powinien być około 100×, a nie 20× czy 60×.
info

To pytanie poprawnie rozwiązuje 62% zdających egzamin. średnie

W praktyce zawodowej kluczowe jest to, że powiększenie całkowite mikroskopu jest iloczynem powiększenia obiektywu i okularu.

Źródła:

  • Nikon MicroscopyU: "Total Magnification" (Microscope Magnification) – https://www.microscopyu.com/microscopy-basics/magnification - accessed 2026-02-27
  • Olympus Life Science: "Total Magnification" / podstawy powiększenia w mikroskopii – https://www.olympus-lifescience.com/en/microscope-resource/primer/anatomy/mag/ - accessed 2026-02-27

Materiały:

  • Podręcznik/kompendium z podstaw optyki geometrycznej (dział: przyrządy optyczne, mikroskop)
  • Materiały producentów mikroskopów opisujące "total magnification" (instrukcje/poradniki)
  • Zestawy zadań rachunkowych z optyki (mnożenie powiększeń, praca z oznaczeniami elementów)

Aktualizacja pytania: 31.03.2026



Aktualizacja pytania: 31.03.2026
📡 Brak połączenia internetowego