KWALIFIKACJA ROL10 - CZERWIEC 2017

PYTANIE NR 16.
W obrocie handlowym ziemniaków jadalnych dopuszczalna jest niewielka obecność bulw
A.
B.
C.
D.
Wyjaśnienie poprawnej odpowiedzi:
W obrocie handlowym dopuszcza się jedynie takie wady bulw, które nie stwarzają ryzyka zdrowotnego i nie oznaczają zepsucia.
Niewielkie kiełkowanie (krótkie kiełki) bywa tolerowane, natomiast bulwy zamarznięte, zapleśniałe lub zanieczyszczone środkami ochrony roślin są wadą niedopuszczalną.

Pełne wyjaśnienie:

Pytanie dotyczy tego, jakie wady ziemniaków jadalnych mogą być dopuszczalne w obrocie handlowym, a jakie oznaczają, że partia nie powinna trafić do sprzedaży. W praktyce handlowej rozróżnia się wady tolerowane w niewielkim stopniu (zwykle pogarszające wygląd lub wartość użytkową) oraz wady dyskwalifikujące, związane z zepsuciem, istotnym pogorszeniem jakości albo ryzykiem dla konsumenta.

Odpowiedź "porośniętych kiełkami poniżej 3 mm" wskazuje na sytuację, w której kiełkowanie jest na bardzo wczesnym etapie. Takie bulwy mogą nadal nadawać się do obrotu, o ile pozostałe parametry jakości są spełnione, a kiełkowanie ma charakter niewielki. Kiełkowanie jest też sygnałem problemów przechowalniczych (zbyt wysoka temperatura, zbyt długi okres składowania), ale samo w sobie – przy małej skali – nie musi oznaczać zepsucia produktu.

Odpowiedź "zamarzniętych" jest nieprawidłowa, ponieważ przemrożenie powoduje uszkodzenia tkanek, pogorszenie konsystencji i smaku, a po rozmrożeniu sprzyja szybkiemu psuciu. Taki towar jest niestabilny jakościowo i zwykle nie spełnia wymagań obrotu.

Odpowiedź "zapleśniałych" jest nieprawidłowa, bo pleśń to objaw rozwoju mikroorganizmów i zepsucia. Poza stratą jakości może wiązać się z ryzykiem zdrowotnym (w zależności od rodzaju pleśni) oraz z szybkim rozprzestrzenianiem się problemu w partii.

Odpowiedź "zanieczyszczonych środkami ochrony roślin" również jest nieprawidłowa. Pozostałości środków ochrony roślin dotyczą przede wszystkim bezpieczeństwa żywności; produkt z nieprawidłowymi pozostałościami nie powinien być kierowany do obrotu konsumpcyjnego. W praktyce rolniczej oznacza to konieczność przestrzegania dawek, terminów i okresów karencji oraz właściwej dokumentacji zabiegów.

Wskazówka egzaminacyjna: jeżeli wśród odpowiedzi pojawiają się wady związane z zepsuciem (pleśń), silnym uszkodzeniem (zamarznięcie) lub bezpieczeństwem (zanieczyszczenie chemiczne), to najczęściej poprawna będzie wada najłagodniejsza, która może podlegać ograniczonej tolerancji jakościowej.

Dodatkowe pytania

Dodatkowe pytania (FAQ):
Jakość handlowa to cechy partii ziemniaków decydujące o dopuszczeniu do sprzedaży, m.in. zdrowotność bulw, brak zepsucia, czystość oraz poziom wad. W praktyce ocenia się też wygląd, uszkodzenia i jednolitość partii, aby ograniczyć reklamacje i straty.
Bulwy po przemrożeniu często mają wodnistą, szklistą tkankę, po rozmrożeniu szybko ciemnieją i miękną. Mogą też wydzielać nieprzyjemny zapach i łatwiej ulegają gniciu. W obrocie to wada poważna, bo jakość gwałtownie spada podczas transportu i ekspozycji.
Pleśń oznacza rozwój mikroorganizmów i psucie się produktu. Taka bulwa obniża jakość całej partii, może przyspieszać zakażenia sąsiednich bulw i wiąże się z ryzykiem zdrowotnym. W praktyce należy ją usuwać już podczas sortowania i kontroli magazynu.
Nie zawsze. Niewielkie kiełkowanie może być tolerowane, szczególnie gdy kiełki są krótkie, a bulwy są zdrowe i bez innych wad. W miarę postępu kiełkowania rośnie jednak spadek jakości kulinarnej i ryzyko odrzutu, dlatego kluczowe są warunki i czas przechowywania.
Najważniejsze są: odpowiednio niska temperatura przechowywania, właściwa wilgotność oraz dobra wentylacja, aby ograniczyć stres bulw i rozwój chorób. Istotna jest także selekcja zdrowego materiału do magazynu i regularna kontrola partii, by szybko usuwać bulwy porażone.
Chodzi o obecność pozostałości środków ochrony roślin w sposób nieprawidłowy (np. przekroczenia lub użycie niezgodne z etykietą). To problem bezpieczeństwa żywności, a nie tylko wyglądu. Rolnik ogranicza ryzyko przez dobór preparatu, dawki, termin zabiegu i dotrzymanie okresu karencji.
Częste błędy to ocena "na oko" bez sortowania próbki, pomijanie pojedynczych ognisk pleśni, mylenie uszkodzeń mechanicznych z chorobami oraz brak dokumentacji zabiegów ochrony roślin. Błąd to także niedoszacowanie wpływu przemrożenia na trwałość w transporcie i sklepie.
Najlepiej sortować przed sprzedażą i załadunkiem, a w przypadku długiego składowania także okresowo w trakcie magazynowania. Pozwala to usunąć bulwy chore, zapleśniałe lub uszkodzone, zanim pogorszą jakość całej partii. Dobrą praktyką jest też kontrola po zmianach temperatury.
Zabrudzenia (ziemia) zwykle dają się częściowo usunąć przez szczotkowanie lub mycie i nie mają charakterystycznego nalotu "puszystego". Pleśń tworzy nalot, często z zapachem stęchlizny i bywa związana z mięknięciem tkanki. W razie wątpliwości wykonuje się ocenę przekroju bulwy i selekcję.
Ucz się na przykładach wad bulw: kiełkowanie, uszkodzenia mrozowe, choroby przechowalnicze, zabrudzenia i kwestie bezpieczeństwa (pozostałości). Trenuj rozpoznawanie, które wady są dyskwalifikujące, a które bywają tolerowane w małym stopniu. Pomaga też praca na zdjęciach i opisach partii towaru.
info

To pytanie poprawnie rozwiązuje 66% zdających egzamin. średnie

Materiały:

  • Podręczniki i skrypty z towaroznawstwa płodów rolnych (ziemniak, warzywa)
  • Materiały szkoleniowe z oceny jakości handlowej warzyw i zasad sortowania
  • Wytyczne i poradniki dotyczące przechowalnictwa ziemniaków (kiełkowanie, choroby przechowalnicze)

Aktualizacja pytania: 31.03.2026



Aktualizacja pytania: 31.03.2026
📡 Brak połączenia internetowego