KWALIFIKACJA MOT2 + MOT5 + MOT6 - CZERWIEC 2015

PYTANIE NR 26.
W obwodzie elektrycznym dwa oporniki o rezystancji 1 Ω i 9 Ω połączono równolegle. Ile wynosi rezystancja zastępcza tego obwodu?
A.
B.
C.
D.
Wyjaśnienie poprawnej odpowiedzi:
Przy połączeniu równoległym spełniony jest wzór 1/Rz = 1/R1 + 1/R2. Dla 1 Ω i 9 Ω: 1/Rz = 1 + 1/9 = 10/9, więc Rz = 9/10 Ω = 0,9 Ω. Kontrola: w równoległym Rz jest zawsze mniejsza od najmniejszej rezystancji, czyli mniejsza niż 1 Ω.

Pełne wyjaśnienie:

W połączeniu równoległym rezystorów napięcie na każdej gałęzi jest takie samo, a prądy gałęziowe się sumują. Z tego wynika zależność na rezystancję zastępczą:

1/Rz = 1/R1 + 1/R2

Podstawiamy dane z zadania:

1/Rz = 1/1 Ω + 1/9 Ω = 1 + 1/9 = 10/9

Teraz odwracamy obie strony (to typowy krok, w którym łatwo o pomyłkę):

Rz = 9/10 Ω = 0,9 Ω

Dlaczego to ma sens? W połączeniu równoległym rezystancja zastępcza zawsze jest mniejsza od najmniejszej z rezystancji w gałęziach. Skoro najmniejsza wynosi 1 Ω, to wynik 0,9 Ω jest logiczny. Wyniki takie jak 9,0 Ω czy 10,0 Ω są zbyt duże, bo sugerowałyby, że dodanie równoległej gałęzi zwiększa opór całego obwodu, a w praktyce jest odwrotnie: równoległe dołączenie rezystora zwiększa przewodność i pozwala popłynąć większemu prądowi.

Analiza błędnych odpowiedzi:

  • "9,0 Ω" może wynikać z błędnego założenia, że rezystancja zastępcza przy równoległym jest "bliska większej" albo z pominięcia gałęzi 1 Ω. To niezgodne z regułą: Rz < 1 Ω.
  • "10,0 Ω" to typowy efekt mylenia połączeń i dodawania rezystancji jak w szeregowym (1 Ω + 9 Ω). Dla szeregu to byłoby poprawne, ale tu jest równoległe.
  • "90,0 Ω" często pojawia się po nieprawidłowych przekształceniach ułamków (np. błędne "mnożenie zamiast odwrócenia" lub zły wspólny mianownik).

Wskazówka egzaminacyjna: przed liczeniem wykonaj szybki test logiczny: dla równoległego wynik musi być mniejszy od najmniejszej rezystancji. Jeśli nie jest, to znaczy, że użyto złego wzoru albo popełniono błąd rachunkowy.

Dodatkowe pytania

Dodatkowe pytania (FAQ):
Użyj wzoru: 1/Rz = 1/R1 + 1/R2. Po zsumowaniu ułamków odwracasz wynik, aby dostać Rz. Dodatkowa kontrola: przy połączeniu równoległym Rz zawsze jest mniejsza od najmniejszej rezystancji w gałęziach.
Bo prąd ma więcej niż jedną drogę przepływu, więc całkowita przewodność rośnie. Dodanie gałęzi równoległej działa jak "poszerzenie drogi" dla prądu, co zmniejsza opór widziany przez źródło.
Ω to om, jednostka rezystancji. Informuje, jaki opór elektryczny stawia element dla przepływu prądu. W zadaniach egzaminacyjnych wynik rezystancji zastępczej również podaje się w Ω.
Najczęściej: pomylenie połączenia równoległego z szeregowym (dodawanie R1+R2), błędne operacje na ułamkach (zły wspólny mianownik) oraz zapomnienie o odwróceniu wyniku po obliczeniu 1/Rz.
Zastosuj regułę kontrolną: dla połączenia równoległego Rz < min(R1, R2). Jeśli wynik jest większy niż najmniejsza rezystancja, to prawie na pewno użyto złego wzoru lub popełniono błąd rachunkowy.
Dla dwóch rezystorów można użyć wzoru skróconego: Rz = (R1·R2)/(R1+R2). Daje ten sam rezultat co suma odwrotności, ale bywa szybszy w obliczeniach na egzaminie.
Bardzo często: większość odbiorników (żarówki, moduły, czujniki zasilane z tej samej linii) jest dołączona równolegle do zasilania. Dzięki temu każdy odbiornik ma to samo napięcie, a awaria jednego nie musi wyłączać pozostałych.
Tak, zwykle zwiększa, bo spada rezystancja zastępcza całego obwodu. Mniejsza rezystancja przy tym samym napięciu oznacza większy prąd całkowity, co ma znaczenie dla doboru bezpiecznika i przekroju przewodów.
W treści zwykle pada słowo "równolegle" albo opis, że oba elementy są podłączone do tych samych dwóch punktów (węzłów). W schemacie oznacza to dwie gałęzie między tymi samymi zaciskami źródła.
Przećwicz serię krótkich zadań: połączenia szeregowe i równoległe, przekształcanie wzorów, kontrolę wyniku regułami logicznymi oraz podstawy Prawa Ohma. Warto też robić obliczenia "na czas", bo to częsty typ pytania testowego.
info

Około 66% zdających odpowiada poprawnie na to pytanie. średnie

W praktyce zawodowej kluczowe jest to, że przy połączeniu równoległym spełniony jest wzór 1/Rz = 1/R1 + 1/R2.

Źródła:

  • Wikipedia (PL), "Połączenie równoległe" – zależności dla oporników (rezystorów), https://pl.wikipedia.org/wiki/Po%C5%82%C4%85czenie_r%C3%B3wnoleg%C5%82e (dostęp: 2026-02-28)
  • Wikipedia (PL), "Rezystancja" – definicja i jednostka Ω, https://pl.wikipedia.org/wiki/Rezystancja (dostęp: 2026-02-28)
  • Khan Academy (PL), zagadnienia: obwody prądu stałego i opór zastępczy (rezystory szeregowo i równolegle), https://pl.khanacademy.org/science/electrical-engineering/ee-circuit-analysis-topic (dostęp: 2026-02-28)

Materiały:

  • Podstawy elektrotechniki: połączenia rezystorów i prawa Kirchhoffa
  • Zadania maturalne/techniczne z obwodów DC (rezystory szeregowo i równolegle)
  • Instrukcje szkolne dot. pomiarów rezystancji i interpretacji wyników w diagnostyce pojazdów

Aktualizacja pytania: 31.03.2026



Aktualizacja pytania: 31.03.2026
📡 Brak połączenia internetowego