KWALIFIKACJA TKO2 - STYCZEŃ 2021

PYTANIE NR 4.
W obwodzie przedstawionym na rysunku symbolem ImpA oznaczono
Ilustracja przedstawia schemat elektryczny związany z układem sterowania ruchem kolejowym, co jest zgodne z kwalifikacją E21
A.
B.
C.
D.
Wyjaśnienie poprawnej odpowiedzi:
Oznaczenie "ImpA" na schemacie odnosi się do elementu przekaźnikowego: cewki przekaźnika impulsującego. Cewka jest częścią sterującą przekaźnika i po podaniu zasilania powoduje jego zadziałanie. Pozostałe odpowiedzi opisują inne elementy (źródło światła, elektromagnes lub prostownik), których symbole i rola w obwodzie są odmienne.

Pełne wyjaśnienie:

W schematach elektrycznych (także w układach sterowania ruchem kolejowym) elementy są identyfikowane dwojako: symbolem graficznym oraz oznaczeniem literowym. Oznaczenie "ImpA" wskazuje na element związany z przekaźnikiem impulsującym, a w pytaniu chodzi o rozpoznanie, co dokładnie oznaczono tym symbolem na rysunku.

Odpowiedź "cewkę przekaźnika impulsującego" jest poprawna, ponieważ cewka jest typowym elementem sterującym przekaźnika: po doprowadzeniu napięcia wytwarza pole magnetyczne, które powoduje przestawienie zestyków. W praktyce diagnostycznej rozpoznanie cewki jest istotne, bo kieruje na właściwe czynności: sprawdzenie zasilania cewki, jej rezystancji, stanu połączeń oraz ewentualnych przerw w obwodzie.

Odpowiedź "żarówkę na prąd stały" jest błędna, bo żarówka jest odbiornikiem sygnalizacyjnym/świetlnym, a jej oznaczenie na schemacie ma charakterystyczny symbol źródła światła. Samo "DC" nie przesądza o tym, że element jest żarówką, a rola żarówki w obwodzie jest inna niż rola cewki przekaźnika.

Odpowiedź "elektromagnes bloku na prąd stały" także jest błędna: elektromagnes jest elementem wykonawczym (mechanicznie oddziałuje na część ruchomą), natomiast pytanie dotyczy elementu przekaźnikowego opisanego oznaczeniem "ImpA". Elektromagnes i cewka przekaźnika mogą wydawać się podobne (obie są cewkami), ale na schemacie mają inny kontekst funkcjonalny i zwykle inne oznaczenia.

Odpowiedź "zespół prostowniczy" jest błędna, ponieważ prostownik odpowiada za zamianę prądu przemiennego na stały i jest przedstawiany symbolami diod/mostka. Nie jest to element, który "impulsuje" w sensie pracy przekaźnika, ani nie pełni roli uzwojenia sterującego.

Wskazówka egzaminacyjna: najpierw patrz na symbol graficzny (czy to cewka, zestyk, dioda, żarówka), a dopiero potem na skrót. Skrót pomaga potwierdzić funkcję, ale sam w sobie może wprowadzać w błąd, jeśli pominiesz rysunek.

Dodatkowe pytania

Dodatkowe pytania (FAQ):
Cewka przekaźnika to część sterująca, która po podaniu napięcia wytwarza pole magnetyczne i powoduje zadziałanie przekaźnika (zmianę położenia zestyków). Na schemacie identyfikuje się ją po symbolu cewki oraz oznaczeniu przypisanym do danego przekaźnika.
Najpewniej odróżnia je kontekst funkcji i oznaczenie elementu. Cewka przekaźnika jest powiązana z zestykami tego samego przekaźnika (w logice sterowania), a elektromagnes zwykle jest elementem wykonawczym bez "własnych" zestyków w torze logicznym. Zawsze analizuj cały fragment obwodu.
W wielu schematach skróty są tworzone od funkcji elementu. "Imp" bywa kojarzone z pracą impulsową, a litera/dalsza część oznaczenia identyfikuje konkretny egzemplarz w danym obwodzie. Ostatecznie rozstrzygające jest połączenie skrótu z symbolem graficznym widocznym na rysunku.
Nie. Żarówka jest oznaczana symbolem źródła światła, a nie symbolem cewki. Informacja "na prąd stały" dotyczy zasilania, ale nie zmienia faktu, że symbol żarówki i symbol cewki różnią się jednoznacznie. Jeśli widzisz symbol cewki, nie wybieraj odpowiedzi o żarówce.
Zespół prostowniczy (np. mostek diodowy) służy do przekształcenia prądu przemiennego na stały, aby zasilać elementy wymagające DC. Jego symbol na schemacie opiera się na diodach, a nie na symbolu cewki. To element zasilania, a nie wykonawczy/logicznym jak przekaźnik.
Częsty błąd to czytanie wyłącznie skrótów (np. "Imp…") bez analizy symbolu graficznego i połączeń. Drugi błąd to mylenie elementów o zbliżonej naturze fizycznej (cewka przekaźnika vs elektromagnes). Pomaga zasada: najpierw symbol, potem oznaczenie, na końcu funkcja w obwodzie.
W praktyce serwisowej sprawdza się m.in. ciągłość uzwojenia (brak przerwy), orientacyjną rezystancję cewki oraz obecność napięcia zasilającego w stanie, w którym przekaźnik powinien zadziałać. Dodatkowo ocenia się połączenia zacisków i ewentualne uszkodzenia mechaniczne przekaźnika.
Przekaźnik impulsujący stosuje się wtedy, gdy układ ma reagować na krótkie impulsy sterujące (np. do zmiany stanu, podtrzymania, przełączeń sekwencyjnych) zamiast na długotrwałe podanie sygnału. W praktyce ważne jest rozpoznanie jego cewki na schemacie, bo to do niej doprowadza się sygnał sterujący.
Bo w pracy technika automatyka sterowania ruchem kolejowym podstawową umiejętnością jest czytanie dokumentacji: schematów, zestawień i połączeń. Rysunek pozwala sprawdzić, czy zdający rozpoznaje element po symbolu oraz rozumie jego rolę w obwodzie, a nie tylko pamięta definicje.
Najskuteczniejsze jest ćwiczenie na krótkich fragmentach schematów: identyfikuj element po symbolu, dopisz jego funkcję i typowe objawy uszkodzeń. Dla prostownika kojarz diody/mostek, dla żarówki symbol światła, dla cewki przekaźnika symbol uzwojenia i powiązanie z zestykami. Regularne powtórki zmniejszają pomyłki.
info

Około 42% zdających odpowiada poprawnie na to pytanie. trudne

Eksperci podkreślają: "Oznaczenie "ImpA" na schemacie odnosi się do elementu przekaźnikowego: cewki przekaźnika impulsującego."

Materiały:

  • Materiały dydaktyczne szkoły/CKZ dotyczące czytania schematów SRK
  • Podręczniki z podstaw elektrotechniki (symbole, elementy wykonawcze i sterujące)
  • Dokumentacja techniczno-ruchowa stosowanych w pracowni przekaźników i bloków

Aktualizacja pytania: 31.03.2026



Aktualizacja pytania: 31.03.2026
📡 Brak połączenia internetowego