KWALIFIKACJA MED3 + MED14 - CZERWIEC 2013

PYTANIE NR 23.
W oddziale neurologii przebywa pacjent z powodu udaru mózgu. Ma porażoną jedną stronę ciała. Wskaż kolejność postępowania przy zmianie pozycji, z pozycji leżącej na wznak, na pozycję leżącą na zdrowym boku.
A.
B.
C.
D.
Wyjaśnienie poprawnej odpowiedzi:
Prawidłowa kolejność obrotu pacjenta z porażeniem obejmuje przygotowanie kończyny dolnej (zgięcie w kolanie), zabezpieczenie i kontrolę kończyny górnej po stronie porażonej oraz stabilny chwyt w okolicy łopatki. Taki schemat ułatwia obrót na zdrowy bok i zmniejsza ryzyko urazu barku oraz niekontrolowanego pociągnięcia tkanek.

Pełne wyjaśnienie:

U pacjenta po udarze mózgu z porażeniem jednej strony ciała kluczowe jest takie wykonanie obrotu w łóżku, aby chronić kończynę górną po stronie porażonej (szczególnie bark) oraz prowadzić ruch w sposób kontrolowany, bez szarpania i bez nadmiernego ciągnięcia za dystalne części kończyn.

Odpowiedź "Porażoną kończynę dolną zgiąć w stawie kolanowym, porażoną kończynę górną przytrzymać ręką i przenieść w swoim kierunku, drugą rękę położyć w okolicy łopatkowej strony porażonej i obrócić pacjenta." jest poprawna, ponieważ zawiera pełną, logiczną sekwencję:

  • Przygotowanie kończyny dolnej przez zgięcie w kolanie ułatwia rozpoczęcie obrotu miednicy i tułowia, a także ogranicza "ciągnięcie" pacjenta po prześcieradle.
  • Zabezpieczenie kończyny górnej po stronie porażonej (przytrzymanie i przeniesienie) zmniejsza ryzyko urazu barku oraz nieprawidłowego ułożenia ręki pod tułowiem po obrocie.
  • Ułożenie dłoni w okolicy łopatki daje kontrolę nad tułowiem i pozwala obracać pacjenta całościowo, a nie "ciągnąć" wyłącznie za biodra czy kończyny.

Pozostałe odpowiedzi są mniej właściwe z perspektywy bezpieczeństwa pacjenta po udarze:

  • "Zgiąć porażoną kończynę dolną, jedną rękę położyć w okolicy łopatkowej strony porażonej, drugą za pośladki i obrócić pacjenta." – chwyt "za pośladki" może sprzyjać szarpaniu miednicy i pomija wyraźne zabezpieczenie kończyny górnej po stronie porażonej, co jest istotne u pacjentów z zaburzoną kontrolą barku.
  • "Porażoną kończynę górną przytrzymać swoją ręką i przenieść ją w swoim kierunku, drugą rękę położyć w okolicy łopatkowej i obrócić pacjenta." – brakuje przygotowania kończyny dolnej (zgięcia w kolanie), co często ułatwia bezpieczny obrót i zmniejsza opór ruchu.
  • "Porażoną kończynę górną przesunąć w swoim kierunku, rękę położyć w okolicy łopatkowej i obrócić pacjenta." – jest zbyt ogólna: nie precyzuje stabilizacji kończyny górnej i pomija element przygotowania kończyny dolnej, przez co procedura może być trudniejsza i mniej bezpieczna.

W praktyce opiekun powinien dodatkowo pamiętać o: poinformowaniu pacjenta o czynności, sprawdzeniu drożności linii/cewników jeśli występują, ustawieniu łóżka na odpowiedniej wysokości oraz ułożeniu poduszek po obrocie tak, aby utrzymać pozycję na boku i zapobiegać uciskom.

Dodatkowe pytania

Dodatkowe pytania (FAQ):
Najpierw przygotuj obrót: ustaw pacjenta centralnie w łóżku, zabezpiecz kończynę górną po stronie porażonej i ułatw ruch przez zgięcie kończyny dolnej w kolanie. Obracaj tułów przez stabilny chwyt w okolicy łopatki, unikając ciągnięcia za dłoń lub stopę.
Po udarze bark po stronie porażonej jest szczególnie narażony na uraz i ból, bo mięśnie stabilizujące działają słabiej. Przytrzymanie i kontrolowane przeniesienie ręki zmniejsza ryzyko naciągnięcia tkanek, podwinięcia kończyny pod tułów i nieprawidłowego ustawienia stawu.
Zgięcie w kolanie ułatwia rozpoczęcie obrotu miednicy i tułowia, zmniejsza opór tarcia o podłoże i pozwala wykonać ruch bardziej płynnie. Dzięki temu łatwiej obrócić pacjenta bez szarpania oraz zmniejszyć ryzyko urazu i dyskomfortu, szczególnie u osoby niesamodzielnej.
Typowe błędy to: ciągnięcie za porażoną rękę, brak kontroli barku, pomijanie przygotowania kończyny dolnej, obrót tylko miednicy bez tułowia oraz zbyt szybkie szarpnięcia. Częsty jest też błąd ergonomii: zbyt niskie łóżko i praca z wyprostowanymi plecami.
Nie wykonuj samodzielnie obrotu, gdy pacjent jest niestabilny krążeniowo-oddechowo, ma świeże przeciwwskazania lekarskie do mobilizacji, ma liczne przewody/cewniki bez zabezpieczenia lub gdy pacjent jest ciężki i grozi to urazem opiekuna. Wtedy potrzebna jest pomoc drugiej osoby.
Nie. Ruch powinien być płynny i kontrolowany. Zbyt szybki obrót zwiększa ryzyko urazu barku, przesunięcia pacjenta w łóżku, nasilenia spastyczności lub bólu oraz może wywołać lęk. Lepiej zapowiedzieć czynność, policzyć do trzech i wykonać obrót jednym, spokojnym ruchem.
Po obrocie zadbaj o podparcie tułowia i kończyn poduszkami: jedna pod plecy (aby utrzymać pozycję), druga pod porażoną rękę w wygodnym ustawieniu, ewentualnie poduszkę między kolana. Celem jest komfort, brak ucisku oraz utrzymanie osi ciała bez skręcania.
Nieprawidłowe ułożenie sugerują: ból barku, podwinięta ręka pod tułowiem, nadmierne zgięcie nadgarstka, skręcenie miednicy, zsuwanie się pacjenta oraz zaczerwienienia skóry w punktach ucisku. Wtedy trzeba skorygować ułożenie i dołożyć odpowiednie podparcia.
Chwyt w okolicy łopatki pozwala prowadzić obrót przez tułów, czyli największą i najstabilniejszą część ciała. Daje to lepszą kontrolę ruchu, ogranicza szarpanie kończyn oraz zmniejsza ryzyko urazu. U pacjenta po udarze ważne jest, by nie przenosić siły na porażony bark lub dłoń.
Ucz się schematów: przygotowanie pacjenta, zabezpieczenie kończyn, właściwe punkty podparcia i kolejność ruchów. Ćwicz na zajęciach praktycznych, zwracając uwagę na ergonomię i komunikację z pacjentem. Na teście szukaj odpowiedzi, które chronią bark i opisują kontrolowany obrót tułowia.
info

Około 38% zdających odpowiada poprawnie na to pytanie. bardzo trudne

Specjaliści zwracają uwagę: "Taki schemat ułatwia obrót na zdrowy bok i zmniejsza ryzyko urazu barku oraz niekontrolowanego pociągnięcia tkanek."

Materiały:

  • Podręczniki i skrypty do kształcenia w zawodzie opiekun medyczny: techniki pielęgnacyjne i transfery
  • Materiały szkoleniowe z ergonomii pracy i bezpiecznego przemieszczania pacjenta
  • Publikacje edukacyjne dotyczące opieki nad pacjentem po udarze (pozycjonowanie, ochrona barku)

Aktualizacja pytania: 31.03.2026



Aktualizacja pytania: 31.03.2026
📡 Brak połączenia internetowego