KWALIFIKACJA MED3 + MED14 - CZERWIEC 2013

PYTANIE NR 14.
W oddziale urazowym przebywa chory z powodu złamania miednicy. Z jakiej czynności powinien zrezygnować opiekun medyczny przy słaniu łóżka?
A.
B.
C.
D.
Wyjaśnienie poprawnej odpowiedzi:
Przy złamaniu miednicy należy unikać ruchów powodujących skręt i rotację miednicy, bo nasilają ból i mogą sprzyjać przemieszczeniu odłamów. Podczas słania łóżka opiekun nie powinien więc obracać chorego na boki. Pozostałe czynności (naciągnięcie prześcieradła, wyjęcie poduszki, dołożenie koca) można wykonać bez takiej rotacji.

Pełne wyjaśnienie:

U pacjenta ze złamaniem miednicy kluczowe jest ograniczanie ruchów, które powodują rotację lub skręt w obrębie obręczy miednicznej. W praktyce oznacza to, że w trakcie czynności pielęgnacyjnych należy dążyć do utrzymania możliwie stabilnego ułożenia tułowia i miednicy, a wszelkie przemieszczenia wykonywać tylko wtedy, gdy są konieczne i najlepiej z pomocą drugiej osoby oraz z użyciem prześcieradła/ślizgów.

Dlaczego "obracanie na boki" jest niewłaściwe?
Obracanie pacjenta na bok (zwłaszcza samodzielnie, bez kontroli osi ciała) może wywołać niepożądany skręt w miednicy. Taki ruch zwykle zwiększa dolegliwości bólowe i może pogarszać bezpieczeństwo pacjenta urazowego. Dlatego przy ścieleniu łóżka opiekun powinien zrezygnować z tej czynności i dobrać technikę zmiany pościeli ograniczającą rotację.

Dlaczego pozostałe odpowiedzi są mniej trafne?

  • Naciągnięcie prześcieradła – jest elementem słania łóżka i zwykle można je wykonać bez istotnego poruszania miednicą pacjenta, zwłaszcza gdy pracuje się etapami i dba o komfort chorego.
  • Wyjęcie poduszki spod głowy – to czynność możliwa do wykonania bez obracania pacjenta na bok; wymaga delikatności, ale nie wiąże się typowo z rotacją miednicy.
  • Założenie dodatkowego koca na nogi – również można wykonać bez zmiany pozycji na boku; jest to działanie poprawiające komfort termiczny, o ile nie wymusza niepotrzebnych przemieszczeń.

Wskazówka egzaminacyjna: gdy w treści pojawia się uraz miednicy lub kręgosłupa, w pierwszej kolejności rozważ odpowiedzi dotyczące skrętu, rotacji i gwałtownych zmian pozycji. To najczęstszy obszar ryzyka w podstawowych czynnościach opiekuńczych.

Dodatkowe pytania

Dodatkowe pytania (FAQ):
Najważniejsze jest ograniczenie rotacji miednicy: nie obracaj pacjenta na bok "rutynowo". Pracuj etapami, wyrównuj i naciągaj pościel bez skręcania tułowia chorego, a gdy przemieszczenie jest konieczne, poproś o pomoc i stosuj technikę w osi ciała (np. z prześcieradłem).
Obracanie na bok może powodować skręt i rotację obręczy miednicznej, co zwykle nasila ból oraz zwiększa ryzyko niekorzystnego przemieszczenia w obrębie urazu. W opiece codziennej dąży się do maksymalnej stabilizacji i minimalizacji ruchów w miejscu złamania.
To znaczy, że nie wykonujesz standardowej techniki ścielenia wymagającej przewracania chorego na jeden i drugi bok. Zamiast tego dobierasz takie działania, które można zrobić przy możliwie stałym ułożeniu pacjenta (np. poprawienie prześcieradła, ułożenie koca), a zmianę pościeli planujesz z zespołem.
Zwykle da się wykonać działania "zewnętrzne": ułożenie i dociągnięcie pościeli w dostępnych miejscach, dołożenie koca na nogi, delikatne poprawienie poduszki. Kluczowe jest obserwowanie reakcji bólowej pacjenta i unikanie manewrów powodujących skręt miednicy.
Najczęściej: automatyczne obracanie pacjenta jak przy rutynowej zmianie pościeli, wykonywanie ruchów w pojedynkę, brak komunikacji z pacjentem i personelem oraz pośpiech. Błędy wynikają z nawyków i niedoszacowania ryzyka, że nawet mała rotacja miednicy może nasilić ból.
Gdy jakikolwiek etap wymaga przemieszczenia tułowia lub miednicy, uniesienia pacjenta albo zmiany pozycji. Wtedy praca w zespole pomaga utrzymać oś ciała, ograniczyć skręt i zmniejszyć obciążenie personelu. To zwiększa bezpieczeństwo pacjenta i Twoją ergonomię pracy.
Najczęściej pojawia się nagłe nasilenie bólu, grymas, napięcie mięśni, niepokój, przyspieszony oddech lub prośba pacjenta o przerwanie czynności. U części chorych może dojść do spadku komfortu i trudności w utrzymaniu ułożenia. W takiej sytuacji należy przerwać manewr i poinformować personel.
Zwykle tak, o ile wykonujesz to delikatnie i bez podciągania pacjenta czy skręcania tułowia. Dołożenie koca jest czynnością poprawiającą komfort termiczny i nie musi wymagać zmiany pozycji. Zawsze jednak obserwuj ból i pytaj pacjenta o odczucia.
Pomagają: praca na prześcieradle (np. przesuwanie i wygładzanie bez przewracania), techniki utrzymania osi ciała, stopniowe podkładanie/wyciąganie elementów pościeli oraz użycie pomocy ślizgowych. Ważne jest też planowanie czynności i proszenie o wsparcie, gdy wymagany jest większy manewr.
Ucz się schematu: uraz + czynność pielęgnacyjna → wskaż, czego należy unikać. Dla miednicy i kręgosłupa najczęściej chodzi o rotację i skręt. Ćwicz rozpoznawanie odpowiedzi "ryzykownych" (obracanie, gwałtowne podciąganie) oraz tych, które zwykle można wykonać bez zmiany pozycji.
info

Około 44% zdających odpowiada poprawnie na to pytanie. trudne

W praktyce zawodowej kluczowe jest to, że przy złamaniu miednicy należy unikać ruchów powodujących skręt i rotację miednicy, bo nasilają ból i mogą sprzyjać przemieszczeniu odłamów.

Źródła:

  • Kozier & Erb’s Fundamentals of Nursing, 10th Edition, rozdziały: Mobility/Immobility oraz Basic Nursing Skills (bed making/positioning), Wolters Kluwer, 2016
  • Potter & Perry, Fundamentals of Nursing, 10th Edition, rozdziały dotyczące unieruchomienia, pozycjonowania i technik zmiany pościeli, Elsevier, 2016
  • ATLS Student Course Manual, 10th Edition, rozdział dotyczący urazów miednicy i zasad postępowania w urazach (immobilization/handling), American College of Surgeons, 2018

Materiały:

  • Podręcznik podstaw pielęgniarstwa: rozdziały o unieruchomieniu, pozycjonowaniu i zmianie pościeli
  • Materiały szkoleniowe z ergonomii i bezpiecznego przemieszczania pacjenta (manual handling)
  • Instrukcje oddziałowe dotyczące pacjentów urazowych (procedury wewnętrzne placówki)

Aktualizacja pytania: 31.03.2026



Aktualizacja pytania: 31.03.2026
📡 Brak połączenia internetowego