KWALIFIKACJA GIW3 - CZERWIEC 2020

PYTANIE NR 27.
W odkrywkowym górnictwie skalnym do transportu bazaltu, urobionego robotami strzałowymi, bezpośrednio z usypu do zasobnika kruszarki wstępnej, nie stosuje się
A.
B.
C.
D.
Wyjaśnienie poprawnej odpowiedzi:
Transport bezpośrednio z usypu po odstrzale do zasobnika kruszarki wymaga sprzętu mobilnego pracującego w zmiennym miejscu urabiania.
Ciężarówki/wywrotki i ładowarki spełniają tę rolę. Taśmociągi zwykle wymagają stałej trasy i infrastruktury, dlatego nie są typowe do takiego "bezpośredniego" transportu.

Pełne wyjaśnienie:

W odkrywkowym górnictwie skalnym po robotach strzałowych urobek tworzy usyp, którego położenie i geometria zmieniają się wraz z postępem frontu robót. Jeżeli transport ma odbywać się bezpośrednio z usypu do zasobnika kruszarki wstępnej, kluczowa jest mobilność i możliwość szybkiej zmiany miejsca pracy.

Dlatego typowy układ technologiczny wygląda następująco: ładowarka wybiera urobek z usypu i ładuje go na pojazd transportowy, a następnie urobek jest dowożony do kruszarki i wysypywany do zasobnika. W takim układzie poprawne jest wskazanie, że "taśmociągów" nie stosuje się jako rozwiązania do bezpośredniego pobierania z usypu, ponieważ taśmociąg jest z reguły elementem transportu ciągłego opartym o przygotowaną, względnie stałą trasę (konstrukcje nośne, napędy, punkty załadunku/rozładunku, wymagania dotyczące bezpieczeństwa i utrzymania trasy).

Odpowiedź "ciężarówek" jest niepoprawna, bo pojazdy kołowe są standardowym środkiem transportu nieciągłego w odkrywce i łatwo dostosowują się do zmian lokalizacji usypu. Odpowiedź "wywrotek" jest niepoprawna z analogicznego powodu: umożliwiają przewóz i szybki rozładunek do zasobnika. Odpowiedź "ładowarek" także jest niepoprawna, ponieważ ładowarka realizuje kluczowy etap urabiania wtórnego/załadunku z usypu i jest naturalnym urządzeniem "pierwszego kontaktu" z urobkiem po odstrzale.

W praktyce taśmociągi mogą pojawiać się w kopalni jako transport wtórny (np. od punktu przeładunku), ale sformułowanie "bezpośrednio z usypu" wskazuje na etap, w którym dominują rozwiązania mobilne.

Dodatkowe pytania

Dodatkowe pytania (FAQ):
Chodzi o etap po robotach strzałowych, gdy urobek leży w usypie w wyrobisku i ma trafić wprost do leja/zasobnika kruszarki wstępnej, bez stałych punktów pośrednich. Kluczowe jest, że miejsce usypu zmienia się wraz z postępem robót, więc liczy się mobilność sprzętu.
Taśmociąg to element transportu ciągłego, który wymaga przygotowanej trasy, konstrukcji i stabilnych punktów załadunku oraz rozładunku. Usyp po odstrzale jest w zmiennej lokalizacji, więc częste przestawianie całej instalacji byłoby trudne organizacyjnie i nieefektywne w porównaniu ze sprzętem mobilnym.
Najczęściej spotyka się układ: ładowarka wybiera urobek z usypu i ładuje go na pojazd transportowy (ciężarówkę/wywrotkę), który dowozi materiał do kruszarki wstępnej. Taki zestaw pozwala szybko reagować na zmianę położenia usypu i warunków w wyrobisku.
Transport ciągły opiera się o urządzenia pracujące w sposób stały, np. przenośniki (w tym taśmociągi) na wyznaczonej trasie. Transport nieciągły wykorzystuje środki kursujące między punktami (np. wywrotki, ciężarówki), zwykle łatwiejsze do relokacji, co jest ważne przy zmiennym froncie robót.
Zasobnik (lej zasypowy) to miejsce, do którego trafia urobek przed kruszeniem wstępnym. Jego zadaniem jest przyjęcie materiału z transportu oraz zapewnienie w miarę równomiernego zasilania kruszarki, co stabilizuje pracę urządzenia i ogranicza przestoje linii technologicznej.
W praktyce ładowarka pełni przede wszystkim funkcję wybierania urobku z usypu i załadunku na pojazdy lub bezpośrednio do zasobnika, jeśli jest to możliwe. Może przemieszczać urobek na krótkim dystansie, ale do typowego "transportu na trasie" w odkrywce używa się zwykle wywrotek lub ciężarówek.
Częsty błąd to przenoszenie rozwiązań z transportu wtórnego (gdzie trasy są stałe) na etap przy usypie, który jest zmienny. Uczniowie wybierają "taśmociąg", bo kojarzy się z dużą wydajnością, pomijając wymagania infrastrukturalne i konieczność mobilności po odstrzale.
Taśmociągi stosuje się najczęściej tam, gdzie można wyznaczyć względnie stałą trasę i punkt załadunku/rozładunku, np. w transporcie wtórnym od punktu przeładunkowego, w obrębie zakładu przeróbczego lub na dłuższych odcinkach o stabilnej geometrii. To rozwiązanie typowe dla transportu ciągłego.
W języku potocznym terminy bywają mieszane, ale w pytaniach egzaminacyjnych zwykle rozróżnia się pojazd transportowy ogólnie od pojazdu z funkcją samowyładowczą (wywrotka). W obu przypadkach chodzi o sprzęt mobilny wykorzystywany do przewozu urobku między usypem a kruszarką.
Wskazówką są sformułowania typu "bezpośrednio z usypu", "po robotach strzałowych", "z miejsca urabiania". To etap, gdzie miejsce poboru zmienia się dynamicznie, więc dominują maszyny mobilne. Transport wtórny zwykle odnosi się do odcinków od stałych punktów (np. przeładunek, przeróbka).
info

Statystycznie 45% uczniów zna prawidłową odpowiedź. trudne

Specjaliści zwracają uwagę: "Transport bezpośrednio z usypu po odstrzale do zasobnika kruszarki wymaga sprzętu mobilnego pracującego w zmiennym miejscu urabiania.Ciężarówki/wywrotki i ładowarki spełniają tę rolę."

Źródła:

  • Ustawa – Prawo geologiczne i górnicze, tekst jednolity: Dz.U. 2021 poz. 1420

Materiały:

  • Materiały dydaktyczne i e-podręczniki branżowe dla kwalifikacji związanych z górnictwem odkrywkowym (dział: transport w odkrywce)
  • Instrukcje technologiczne i dokumentacja techniczno-ruchowa (DTR) urządzeń: ładowarki, wozidła/wywrotki, przenośniki taśmowe
  • Notatki/opracowania z przedmiotu "technologia robót górniczych w odkrywce" (systemy urabiania i transportu)

Aktualizacja pytania: 31.03.2026



Aktualizacja pytania: 31.03.2026
📡 Brak połączenia internetowego