Kwalifikacje w Zawodzie - Testy zawodowe online | Egzaminy Zawodowe

KWALIFIKACJA FRK4 - CZERWIEC 2009



PYTANIE NR 12.
W okresie dojrzewania płciowego swoją czynność wydzielniczą rozpoczynają gruczoły
A.
B.
C.
D.
Wyjaśnienie poprawnej odpowiedzi:
Gruczoły potowe apokrynowe zaczynają swoją czynność wydzielniczą w okresie dojrzewania pod wpływem androgenów.
Gruczoły ekrynowe działają od urodzenia, a gruczoły łojowe są aktywne już wcześniej (w dojrzewaniu zwykle tylko nasilają wydzielanie).

Pełne wyjaśnienie:

W okresie dojrzewania płciowego (pokwitania) dochodzi do istotnych zmian hormonalnych, szczególnie wzrostu wpływu androgenów. To właśnie androgeny stymulują rozwój oraz uruchomienie czynności wydzielniczej gruczołów potowych apokrynowych (tzw. zapachowych). Dlatego poprawna odpowiedź to: potowe apokrynowe.

Dlaczego pozostałe odpowiedzi są nieprawidłowe?

  • Gruczoły potowe ekrynowe – są czynne od urodzenia i odpowiadają głównie za termoregulację (pot "wodny"). Nie "zaczynają" pracy dopiero w dojrzewaniu.
  • Gruczoły łojowe wolne – gruczoły łojowe są aktywne już wcześniej (także w życiu płodowym i niemowlęcym). W pokwitaniu ich aktywność zwykle się zwiększa, ale nie jest to moment rozpoczęcia czynności.
  • Gruczoły łojowe przywłośne – podobnie jak inne gruczoły łojowe, mogą nasilać wydzielanie sebum w dojrzewaniu, jednak nie jest to "start" ich działania.

Znaczenie praktyczne w kosmetyce: wraz z aktywacją gruczołów apokrynowych częściej pojawia się problem zapachu potu. Sama wydzielina może być początkowo bezwonna, a zapach powstaje w wyniku rozkładu przez bakterie skóry, co uzasadnia dobór odpowiedniej higieny, dezodorantów lub antyperspirantów.

Dodatkowe pytania

Dodatkowe pytania (FAQ):
Co to są gruczoły potowe apokrynowe?
Gruczoły potowe apokrynowe to gruczoły skóry związane m.in. z okolicą pach i krocza. Ich wydzielina może stać się źródłem zapachu, bo jest rozkładana przez bakterie obecne na skórze. Charakterystyczne jest to, że ich aktywność uruchamia się w okresie pokwitania.
Dlaczego gruczoły apokrynowe zaczynają działać w dojrzewaniu?
W pokwitaniu wzrasta wpływ hormonów płciowych, zwłaszcza androgenów. To one stymulują dojrzewanie i uruchomienie czynności wydzielniczej gruczołów apokrynowych. Dlatego pojawienie się zapachu potu często nasila się właśnie u nastolatków.
Co odróżnia gruczoły ekrynowe od apokrynowych?
Gruczoły ekrynowe są czynne od urodzenia i produkują pot o znaczeniu termoregulacyjnym. Gruczoły apokrynowe uaktywniają się w okresie dojrzewania i występują w wybranych okolicach ciała. Różni je też skład wydzieliny i związek z zapachem.
Kiedy gruczoły potowe ekrynowe zaczynają wydzielać pot?
Gruczoły potowe ekrynowe są aktywne od urodzenia. Ich praca wiąże się przede wszystkim z chłodzeniem organizmu i utrzymaniem właściwej temperatury ciała. W dojrzewaniu mogą reagować intensywniej na stres i temperaturę, ale nie jest to moment startu ich czynności.
Czy gruczoły łojowe zaczynają pracę dopiero w okresie dojrzewania?
Nie. Gruczoły łojowe są aktywne wcześniej (także przed pokwitaniem). W okresie dojrzewania najczęściej obserwuje się zwiększenie ich aktywności pod wpływem hormonów, co może sprzyjać łojotokowi i trądzikowi, ale to nie oznacza rozpoczęcia pracy.
Jaką rolę bakterie skóry mają w zapachu potu?
Zapach potu zwykle nie wynika wyłącznie z samej wydzieliny gruczołów, lecz z jej rozkładu przez bakterie bytujące na skórze. Produkty tego rozkładu mają intensywniejszą woń. Dlatego higiena, ograniczanie wilgoci i dobór preparatów pod pachy mogą zmniejszać problem.
Gdzie najczęściej występują gruczoły apokrynowe?
Gruczoły apokrynowe występują przede wszystkim w okolicach pach, krocza, wokół brodawek sutkowych oraz w okolicy odbytu. W praktyce kosmetycznej ma to znaczenie przy doborze pielęgnacji, depilacji i preparatów ograniczających zapach w tych rejonach.
Jakie kosmetyki pomagają przy nasileniu zapachu potu u nastolatków?
Najczęściej stosuje się dezodoranty (maskują/ograniczają zapach) oraz antyperspiranty (zmniejszają ilość potu). Dobór zależy od wrażliwości skóry i nasilenia problemu. Ważne są też: regularna higiena, przewiewna odzież i unikanie podrażnień po depilacji.
Dlaczego uczniowie mylą apokrynowe z ekrynowymi na egzaminie?
Najczęstszy powód to podobieństwo nazw i skojarzenie "pocenie się = ekrynowe", bo ekrynowe są omawiane w kontekście termoregulacji. W pytaniach kluczowe jest słowo "rozpoczynają" oraz odniesienie do pokwitania, które wskazuje na apokrynowe.
Jak szybko rozpoznać w pytaniu, że chodzi o gruczoły apokrynowe?
Zwróć uwagę na sygnały: "okres dojrzewania", "androgeny", "zapach potu", "pachy/krocze". Te skojarzenia kierują do gruczołów apokrynowych. Jeśli pojawia się termoregulacja i "od urodzenia", to zwykle chodzi o gruczoły ekrynowe.
info

Około 57% zdających odpowiada poprawnie na to pytanie. średnie

Źródła:

  • NCBI Bookshelf (StatPearls): "Anatomy, Skin (Integument), Sweat Glands" – opis gruczołów ekrynowych i apokrynowych, accessed 2026-02-18, https://www.ncbi.nlm.nih.gov/books/
  • DermNet NZ: "Apocrine glands" – informacje o aktywacji w okresie dojrzewania i lokalizacji, accessed 2026-02-18, https://dermnetnz.org/topics/apocrine-glands
  • Encyclopaedia Britannica: "Sweat gland" – podział na ekrynowe i apokrynowe oraz ogólna charakterystyka, accessed 2026-02-18, https://www.britannica.com/science/sweat-gland

Materiały:

  • Podręczniki z anatomii i fizjologii skóry dla kosmetologii/techników usług kosmetycznych
  • Materiały dydaktyczne o przydatkach skóry (gruczoły potowe i łojowe)
  • Opracowania dermatologiczne opisujące gruczoły apokrynowe i ekrynowe
Zobacz też:

Aktualizacja pytania: 31.03.2026



Aktualizacja pytania: 31.03.2026
📡 Brak połączenia internetowego