KWALIFIKACJA MED10 - CZERWIEC 2020

PYTANIE NR 13.
W okresie ostrym rwy kulszowej najlepszą pozycją analgetyczną, zmniejszającą odczucia bólowe, pozwalającą na zmniejszenie napięcia powłok brzusznych oraz mięśni przykręgosłupowych, jest pozycja
A.
B.
C.
D.
Wyjaśnienie poprawnej odpowiedzi:
Pozycja leżenia tyłem z ugięciem bioder i kolan do ok. 90° (podparcie na klinie lub piłce) zmniejsza napięcie mięśni przykręgosłupowych i powłok brzusznych oraz odciąża odcinek lędźwiowy, co w ostrym okresie rwy kulszowej zwykle redukuje ból. Ułożenia na brzuchu lub z niewłaściwym podparciem częściej nasilają dolegliwości.

Pełne wyjaśnienie:

W ostrym okresie rwy kulszowej kluczowe jest odciążenie odcinka lędźwiowego oraz zmniejszenie ochronnego, bólowego wzmożenia napięcia mięśni. Ułożenie w leżeniu tyłem z kończynami dolnymi zgiętymi w biodrach i kolanach do ok. 90° (podpartymi na wysokim klinie lub piłce) jest klasyczną pozycją analgetyczną, ponieważ zwykle:

  • zmniejsza obciążenie struktur w odcinku lędźwiowym,
  • redukuje napięcie mięśni przykręgosłupowych, które w bólu często "usztywniają" tułów,
  • ułatwia rozluźnienie powłok brzusznych i spokojniejszy oddech,
  • poprawia tolerancję leżenia u pacjenta z ostrym bólem promieniującym.

Odpowiedź "leżenia tyłem, kończyny dolne zgięte pod kątem prostym w stawach kolanowych i biodrowych, umieszczone na wysokim klinie lub piłce" jest poprawna, bo opisuje właśnie to ułożenie odciążające (często nazywane pozycją 90/90). W praktyce klin lub piłka pełnią rolę stabilnego podparcia, aby pacjent nie musiał utrzymywać nóg napięciem mięśniowym.

Pozostałe propozycje są mniej właściwe jako "najlepsza pozycja analgetyczna" w ostrym epizodzie, bo typowo nie zapewniają tak skutecznego odciążenia lędźwi albo mogą prowokować ból:

  • "leżenia na boku zdrowym, kończyny dolne wyprostowane, poduszka pod odcinkiem lędźwiowym" – wyprost kończyn i brak zgięcia bioder/kolan zwykle słabiej wycisza napięcie mięśniowe; dodatkowo podparcie lędźwi może zwiększać lordozę i nie być dobrze tolerowane.
  • "leżenia na boku chorym, wysoki klin pod odcinkiem piersiowym" – podparcie odcinka piersiowego nie jest ukierunkowane na odciążenie lędźwi, a leżenie na stronie objawowej bywa dla wielu pacjentów niekomfortowe.
  • "leżenia przodem, wysoki klin pod klatką piersiową" – leżenie przodem częściej zwiększa wyprost w odcinku lędźwiowym, co w ostrym bólu korzeniowym może nasilać dolegliwości; podparcie klatki piersiowej nie rozwiązuje problemu w lędźwiach.

Wskazówka egzaminacyjna: gdy w pytaniu pojawia się hasło "pozycja analgetyczna" i jednocześnie mowa o zmniejszeniu napięcia mięśni przykręgosłupowych, szukaj ułożenia, które odciąża lędźwie poprzez zgięcie bioder i kolan oraz stabilne podparcie kończyn.

Dodatkowe pytania

Dodatkowe pytania (FAQ):
To ułożenie ciała, które zmniejsza ból przez odciążenie odcinka lędźwiowego i zmniejszenie napięcia mięśni. Najczęściej chodzi o leżenie tyłem z biodrami i kolanami ugiętymi do ok. 90° oraz stabilnym podparciem nóg (klin, piłka).
Zgięcie w biodrach i kolanach zwykle zmniejsza obciążenie okolicy lędźwiowej i ogranicza ochronne napinanie mięśni przykręgosłupowych. Dzięki temu pacjent łatwiej się rozluźnia, a bodźce bólowe są często słabiej odczuwane w fazie ostrej.
Nogi powinny być podparte tak, aby kolana i biodra były wyraźnie ugięte, a ciężar kończyn spoczywał na klinie (lub piłce), nie na napiętych mięśniach. Podparcie ma być stabilne i komfortowe, bez "zsuwania się" nóg.
Często nie jest najlepszym wyborem przeciwbólowym, bo leżenie przodem może zwiększać wyprost w lędźwiach i nasilać dolegliwości u części pacjentów. Jeśli pacjent intuicyjnie wybiera tę pozycję i toleruje ją dobrze, decyzję należy zawsze indywidualizować.
Typowe pomyłki to wybór odpowiedzi z "wysokim klinem" bez sprawdzenia, co klin podpiera, oraz mylenie ułożenia odciążającego z ułożeniem przypadkowym. Często też zapomina się, że kluczowe jest zgięcie bioder i kolan oraz stabilne podparcie nóg.
Najczęściej w fazie ostrego bólu, gdy celem jest szybkie zmniejszenie dolegliwości i napięcia mięśniowego oraz umożliwienie odpoczynku. Może być też używana jako pozycja wyjściowa do ćwiczeń oddechowych/relaksacyjnych, jeśli pacjent dobrze ją toleruje.
Najczęściej zmniejsza się napięcie mięśni przykręgosłupowych w odcinku lędźwiowym oraz mięśni zginaczy/ustawiających miednicę, ponieważ tułów jest lepiej podparty. U części osób łatwiej też rozluźnić powłoki brzuszne dzięki spokojniejszemu oddechowi.
Tak, jeśli piłka jest stabilna i bezpieczna, a pacjent nie ma ryzyka zsunięcia się lub utraty równowagi. Najważniejsze jest utrzymanie zgięcia bioder i kolan oraz pełne podparcie kończyn. W warunkach domowych klin bywa jednak łatwiejszy do kontrolowania.
Praktycznie obserwuje się spadek "usztywnienia" tułowia, łatwiejszy spokojny oddech oraz mniejszą potrzebę ciągłego poprawiania ułożenia. Pacjent często zgłasza, że ból jest mniej ostry lub promieniowanie do kończyny słabnie w tej pozycji.
Ucz się przez schemat: cel ułożenia (odciążenie/rozluźnienie) → mechanizm (zgięcie bioder i kolan, podparcie) → praktyka (klin, wałek, piłka). Pomaga też przećwiczenie kilku ułożeń na zajęciach i zapamiętanie, które są typowo najlepiej tolerowane.
info

Około 48% zdających odpowiada poprawnie na to pytanie. trudne

Specjaliści zwracają uwagę: "Ułożenia na brzuchu lub z niewłaściwym podparciem częściej nasilają dolegliwości."

Źródła:

  • Kisner C., Colby L.A.: "Therapeutic Exercise: Foundations and Techniques" (podręcznik – ogólne zasady ułożeń odciążających w bólach kręgosłupa lędźwiowego).
  • Magee D.J.: "Orthopedic Physical Assessment" (podręcznik – postępowanie i ułożenia w dolegliwościach lędźwiowo-korzeniowych).

Materiały:

  • Podręczniki z kinezyterapii/fizjoterapii omawiające pozycje ułożeniowe w bólach krzyża i rwie kulszowej
  • Materiały dydaktyczne z anatomii funkcjonalnej kręgosłupa (odcinek lędźwiowy, miednica)
  • Skrypty szkolne dla kwalifikacji MED.10 dotyczące postępowania przeciwbólowego i zasad bezpiecznego ułożenia pacjenta

Aktualizacja pytania: 31.03.2026



Aktualizacja pytania: 31.03.2026
📡 Brak połączenia internetowego