KWALIFIKACJA CHM5 - WRZESIEŃ 2015

PYTANIE NR 10.
W oparciu o klasyfikację podaną w tabeli określ klasę czystości wody o parametrach:
- chlorki - 75 mgCl/l
- ołów - 0,020 mgPb/l
Ilustracja przedstawia tabelę z wartościami granicznymi wskaźników jakości wód podziemnych.
A.
B.
C.
D.
Wyjaśnienie poprawnej odpowiedzi:
Klasa czystości wody jest wyznaczana przez porównanie każdego parametru z progami w tabeli klasyfikacyjnej, a następnie przyjęcie klasy wynikającej z parametru najbardziej niekorzystnego. Dla podanych stężeń chlorków i ołowiu oba wskaźniki kwalifikują wodę do Klasy II, więc taka jest ocena końcowa.

Pełne wyjaśnienie:

W tego typu zadaniach korzysta się z tabeli klasyfikacyjnej, w której dla każdego parametru (np. chlorki, metale ciężkie) podane są przedziały stężeń odpowiadające poszczególnym klasom czystości. Postępowanie jest zawsze podobne:

  • Krok 1: odczytaj w tabeli, do jakiej klasy zalicza się wartość chlorków 75 mgCl/l.
  • Krok 2: odczytaj w tabeli, do jakiej klasy zalicza się wartość ołowiu 0,020 mgPb/l.
  • Krok 3: zastosuj zasadę oceny końcowej: decyduje parametr najgorszy (najmniej korzystna klasa spośród ocen cząstkowych).

Odpowiedź "Klasa II" jest poprawna, ponieważ przy wskazanych w zadaniu wartościach oba parametry (chlorki i ołów) mieszczą się w zakresie przypisanym w tabeli do tej samej klasy, a więc wynik końcowy pozostaje taki sam jak oceny cząstkowe.

Dlaczego pozostałe odpowiedzi są błędne? "Klasa I" oznaczałaby, że każdy z parametrów spełniałby najbardziej rygorystyczne progi z tabeli, czego w tym zestawie danych nie potwierdza klasyfikacja. "Klasa III" i "Klasa IV" wymagałyby, by co najmniej jeden parametr wypadł gorzej (przekroczył granice dla klasy II), czyli należałoby w tabeli znaleźć przypisanie do niższej jakości – tego tu nie ma.

Wskazówka egzaminacyjna: zawsze sprawdzaj wszystkie parametry i na końcu wybieraj klasę wynikającą z najgorszego wskaźnika. To najczęstsze miejsce pomyłek przy zadaniach "na podstawie tabeli".

Dodatkowe pytania

Dodatkowe pytania (FAQ):
Najpierw przypisujesz osobną klasę dla każdego parametru (np. chlorki, ołów), porównując wynik z progami w tabeli. Potem stosujesz zasadę: o klasie końcowej decyduje parametr najgorszy (najniższa jakość spośród ocen cząstkowych).
Bo stan wody jest ograniczany przez najsłabszy element. Nawet jeśli większość wskaźników ma dobre wartości, jeden parametr przekraczający progi może powodować ryzyko środowiskowe lub zdrowotne. Dlatego końcowa klasa odpowiada najgorszej ocenie cząstkowej.
To jednostka stężenia podana jako mg danego składnika na litr. mgCl/l odnosi się do chlorków (wyrażonych jako Cl), a mgPb/l do ołowiu (wyrażonego jako Pb). Na egzaminie trzeba porównywać wyniki z tabelą w identycznym zapisie jednostek.
Najczęściej: (1) wybór klasy na podstawie tylko jednego parametru, (2) pomylenie wiersza/kolumny w tabeli, (3) przeoczenie, że tabela dotyczy innego typu wód, (4) błędne odczytanie wartości granicznych i zaokrągleń.
Zwykle nie. Takie zadania polegają na odczycie z tabeli i porównaniu wartości z progami. Wyjątkiem są sytuacje, gdy trzeba przeliczyć jednostki lub uśrednić wyniki, ale jeśli nie ma takiej informacji, przyjmujesz wartości podane wprost.
Ołów to metal ciężki o istotnym znaczeniu toksykologicznym, więc nawet niskie stężenia mogą pogarszać ocenę jakości. Jest kluczowy m.in. w pobliżu źródeł przemysłowych, składowisk odpadów, terenów poprzemysłowych oraz tam, gdzie istnieje ryzyko zanieczyszczeń metalami.
Chlorki są wskaźnikiem zasolenia i mogą pochodzić np. ze ścieków, spływu z dróg (solenie), przemysłu lub procesów naturalnych. Podwyższone stężenia wpływają na ekosystemy wodne i mogą ograniczać wykorzystanie wody, dlatego są uwzględniane w klasyfikacjach.
Progi i zasady klasyfikacji zależą od aktualnych przepisów i wytycznych oraz od sposobu prowadzenia monitoringu. Zmiany mogą wynikać z aktualizacji standardów, nowych danych naukowych, doprecyzowania metod pomiaru albo dostosowania do wymagań środowiskowych.
Informacja powinna być w nagłówku lub opisie tabeli (np. typ wód, grupa wskaźników, sposób oceny). Na egzaminie zwróć uwagę na tytuł, przypisy i jednostki. Jeśli użyjesz niewłaściwej tabeli, otrzymasz błędną klasę mimo poprawnych obliczeń/odczytów.
Ćwicz szybkie odczytywanie progów z tabel, zwłaszcza dla metali ciężkich i jonów. Utrwal zasadę "najgorszy parametr decyduje" i pilnuj jednostek. Rozwiązuj arkusze z poprzednich lat oraz zadania treningowe z interpretacji wyników laboratoryjnych.
info

Statystycznie 30% uczniów zna prawidłową odpowiedź. bardzo trudne

Eksperci podkreślają: "Klasa czystości wody jest wyznaczana przez porównanie każdego parametru z progami w tabeli klasyfikacyjnej, a następnie przyjęcie klasy wynikającej z parametru najbardziej niekorzystnego."

Materiały:

  • Materiały dydaktyczne z monitoringu i klasyfikacji jakości wód (technikum/kwalifikacja środowiskowa)
  • Instrukcje interpretacji wyników badań wody stosowane w laboratoriach środowiskowych
  • Zadania arkuszowe z przypisywania klas na podstawie tabeli granic wskaźników

Aktualizacja pytania: 31.03.2026



Aktualizacja pytania: 31.03.2026
📡 Brak połączenia internetowego