KWALIFIKACJA ROL10 - STYCZEŃ 2020

PYTANIE NR 5.
W pierwszym roku po zastosowaniu obornika na polu wskazana jest uprawa
A.
B.
C.
D.
Wyjaśnienie poprawnej odpowiedzi:
Uprawa kukurydzy na kiszonkę jest wskazana w pierwszym roku po zastosowaniu obornika, bo kukurydza ma duże potrzeby pokarmowe (zwłaszcza azotu) i dobrze wykorzystuje składniki uwalniane z obornika. Rośliny strączkowe (łubin, bobik) zwykle nie wymagają tak intensywnego zasilania azotem, a len bywa wrażliwszy na takie stanowisko.

Pełne wyjaśnienie:

Obornik jest nawozem organicznym, którego składniki pokarmowe uwalniają się stopniowo. W pierwszym roku po zastosowaniu roślina następcza powinna możliwie dobrze wykorzystać zwiększoną zasobność gleby w składniki (szczególnie azot, ale także potas i fosfor) oraz poprawę właściwości gleby wynikającą z dopływu materii organicznej.

"kukurydzy na kiszonkę" to trafny wybór, ponieważ kukurydza jest rośliną o dużej dynamice wzrostu i wysokich wymaganiach pokarmowych. Dzięki temu potrafi efektywnie "przechwycić" składniki uwalniane z obornika w sezonie wegetacyjnym, co w praktyce przekłada się na wysoki plon zielonej masy i lepsze wykorzystanie nawożenia organicznego w gospodarstwie.

Dlaczego pozostałe odpowiedzi są mniej właściwe w tym ujęciu:

  • "łubinu żółtego na nasiona": jako roślina strączkowa może korzystać z symbiozy brodawkowej i nie potrzebuje tak dużego dopływu azotu mineralnego z gleby; świeże, silne nawożenie obornikiem nie jest kluczowym czynnikiem dla uzyskania efektu, który zwykle planuje się po oborniku.
  • "bobiku na zielonkę": podobnie jak inne strączkowe lepiej ocenia się go w zmianowaniu ze względu na pozostawianie azotu dla roślin następczych, a nie jako głównego "konsumenta" azotu z obornika w pierwszym roku działania.
  • "lnu włóknistego": jest rośliną o specyficznych wymaganiach stanowiskowych; w praktyce bywa uznawany za mniej odpowiedni bezpośrednio po intensywnym nawożeniu organicznym, ponieważ liczy się wyrównany rozwój i odpowiednie parametry jakościowe surowca.

Wskazówka egzaminacyjna: gdy pojawia się sformułowanie "pierwszy rok po oborniku", zwykle szuka się rośliny o dużych wymaganiach i dużym potencjale plonowania, która najlepiej wykorzysta składniki uwalniane z nawozu organicznego.

Dodatkowe pytania

Dodatkowe pytania (FAQ):
To rok, w którym roślina uprawna bezpośrednio korzysta z najsilniejszego, bieżącego efektu nawożenia obornikiem. Część składników jest dostępna szybko, a część uwalnia się stopniowo, dlatego dobiera się roślinę, która intensywnie je wykorzysta w tym sezonie.
Kukurydza ma wysokie wymagania pokarmowe i duży potencjał plonowania. Po oborniku gleba jest lepiej zaopatrzona w składniki oraz materię organiczną, więc kukurydza może skutecznie wykorzystać ten "start" i dać wysoki plon masy na kiszonkę.
Zwykle są to rośliny o dużych potrzebach azotowych i szybkim wzroście, np. kukurydza uprawiana na zielonkę/kiszonkę. Kluczowa jest zdolność do pobrania składników w sezonie, aby ograniczyć ich straty i przełożyć je na plon.
Często nie jest to priorytetem, bo strączkowe mogą korzystać z symbiozy z bakteriami brodawkowymi i nie potrzebują tak silnego zasilania azotem z nawozu. W płodozmianie strączkowe ceni się też za pozostawianie azotu dla roślin następczych.
Len włóknisty ma specyficzne wymagania stanowiskowe i w praktyce liczy się wyrównany wzrost oraz jakość surowca. Stanowisko po świeżym, intensywnym nawożeniu organicznym nie zawsze sprzyja uzyskaniu pożądanych parametrów, dlatego częściej wybiera się inne następstwa.
Poza NPK obornik wnosi materię organiczną, co może poprawiać strukturę gleby, retencję wody i aktywność biologiczną. Dzięki temu rośliny (zwłaszcza intensywne) mogą lepiej wykorzystywać wodę i składniki, a pole bywa łatwiejsze w uprawie.
W typowym ujęciu praktycznym najsilniejszy efekt "bezpośredni" rozpatruje się w pierwszym roku po zastosowaniu, ale część działania jest następcza i może być odczuwalna także w kolejnych latach. Dlatego płodozmian planuje się tak, by skorzystały z niego kolejne rośliny.
Częsty błąd to automatyczny wybór roślin strączkowych "bo wiążą azot", mimo że pytanie dotyczy wykorzystania składników z obornika w pierwszym roku. Drugi błąd to nieuwzględnianie wymagań pokarmowych roślin i mylenie celu uprawy (nasiona/zielonka) z potrzebami nawozowymi.
Nie zawsze "zawsze", bo decyzja zależy od płodozmianu, typu gleby i celu produkcji. Jednak w zadaniach egzaminacyjnych "pierwszy rok po oborniku" zwykle kieruje do roślin intensywnych, które najlepiej wykorzystują dostępne składniki i dają wysoki plon.
Warto powtórzyć zasady następstwa roślin, grupy roślin (zboża, okopowe, strączkowe, przemysłowe) oraz ich wymagania pokarmowe. Pomaga też nauka "typowych par": nawozy organiczne i rośliny intensywne, a także rozumienie, czemu pewne rośliny są wrażliwe na stanowisko.
info

Statystycznie 45% uczniów zna prawidłową odpowiedź. trudne

Specjaliści zwracają uwagę: "Uprawa kukurydzy na kiszonkę jest wskazana w pierwszym roku po zastosowaniu obornika, bo kukurydza ma duże potrzeby pokarmowe (zwłaszcza azotu) i dobrze wykorzystuje składniki uwalniane z obornika."

Materiały:

  • Podręczniki i skrypty z zakresu nawożenia i gleboznawstwa dla szkół rolniczych (działy: nawozy organiczne, działanie następcze)
  • Materiały dydaktyczne ODR dotyczące zmianowania i nawożenia organicznego (jeśli dostępne w regionie)
  • Notatki z lekcji: tabele wymagań pokarmowych roślin i zasady układania płodozmianu

Aktualizacja pytania: 31.03.2026



Aktualizacja pytania: 31.03.2026
📡 Brak połączenia internetowego