Przekaźnik jest elementem wykonawczym, który utrzymuje stan załączenia tylko wtedy, gdy prąd (a więc i napięcie) na jego cewce jest wystarczające. W praktyce cewka ma dwa istotne progi: napięcie (lub prąd) zadziałania oraz niższe napięcie odpadania. Aby doprowadzić do wyłączenia przekaźnika, trzeba więc doprowadzić do spadku napięcia na cewce poniżej progu odpadania.
Fotorezystor (FR, LDR) jest czujnikiem rezystancyjnym, którego podstawowa cecha to zależność: im większe oświetlenie, tym mniejsza rezystancja. Zmiana rezystancji FR wpływa na rozkład napięć w gałęzi sterującej (np. w dzielniku napięcia lub układzie szeregowym/równoległym z rezystorem R i cewką przekaźnika). W rozpatrywanym układzie (z rysunku) zwiększenie oświetlenia zmienia rezystancję FR w taki sposób, że napięcie na cewce maleje, co prowadzi do odpadania przekaźnika.
Dlatego poprawne jest: "zwiększyć natężenie oświetlenia."
- "zmniejszyć natężenie oświetlenia." – przy mniejszym oświetleniu rezystancja FR rośnie, co w tym układzie nie prowadzi do wymaganego obniżenia napięcia na cewce (może je utrzymywać lub zwiększać).
- "zwiększyć rezystancję R." – zmiana R może wpływać na napięcie, ale bez analizy połączeń na rysunku nie jest to kierunek jednoznacznie prowadzący do odpadania; w tym zadaniu rolę sterującą przypisano FR (czujnikowi światła).
- "zmniejszyć rezystancję R." – analogicznie, zmiana R nie jest podstawowym czynnikiem sterowania w układzie fotorezystorowym i nie stanowi poprawnej odpowiedzi dla wymaganego efektu.
Wskazówka egzaminacyjna: najpierw ustal charakterystykę czujnika (LDR: światło ↓R), potem odpowiedz sobie, czy potrzebujesz zwiększyć czy zmniejszyć napięcie na cewce, i dopiero na końcu dobierz kierunek zmiany bodźca (oświetlenia) lub elementu.
