Kwalifikacje w Zawodzie - Testy zawodowe online | Egzaminy Zawodowe

KWALIFIKACJA CHM4 - CZERWIEC 2019


PYTANIE NR 38.
W próbce wody pitnej o objętości 100 cm3 oznaczono zawartość azotanów 4 mg, chlorków 23 mg, manganu 0,006 mg i żelaza 0,01 mg. Korzystając z danych zawartych w tabeli, można stwierdzić, że badana woda
Ilustracja przedstawia tabelę zatytułowaną 'Tabela.
A.
B.
C.
D.
Wyjaśnienie poprawnej odpowiedzi:
Aby porównać wynik z tabelą, trzeba przeliczyć masę oznaczonej substancji na stężenie w mg/l. Dla 100 cm3 (0,1 l) stężenie = wynik w mg / 0,1 l. Mangan: 0,006/0,1 = 0,06 mg/l, a dopuszczalne to 0,05 mg/l, więc woda nie spełnia wymagań przez mangan.

Pełne wyjaśnienie:

W tabeli podano najwyższe dopuszczalne stężenia w jednostkach mg/l. Wyniki z zadania są natomiast podane jako masa substancji w badanej objętości próbki (mg w 100 cm3), więc nie można ich porównywać bezpośrednio z limitami. Najpierw należy przeliczyć wszystkie oznaczenia na stężenie w mg/l.

Krok 1: przeliczenie objętości
100 cm3 = 0,1 l.

Krok 2: przeliczenie na mg/l
Skoro wynik dotyczy 0,1 l, to aby uzyskać wartość dla 1 l, dzielimy przez 0,1.

  • Azotany: 4 mg / 0,1 l = 40 mg/l. Limit w tabeli: 50 mg/l, więc wynik spełnia wymaganie.
  • Chlorki: 23 mg / 0,1 l = 230 mg/l. Limit: 250 mg/l, więc wynik spełnia wymaganie.
  • Mangan: 0,006 mg / 0,1 l = 0,06 mg/l. Limit: 0,05 mg/l, więc wynik przekracza dopuszczalne stężenie.
  • Żelazo: 0,01 mg / 0,1 l = 0,10 mg/l. Limit: 0,2 mg/l, więc wynik spełnia wymaganie.

Zatem jedynym parametrem powodującym niespełnienie wymagań jest mangan, bo po przeliczeniu wychodzi 0,06 mg/l przy dopuszczalnym 0,05 mg/l.

Dlaczego pozostałe odpowiedzi są błędne? Stwierdzenie o żelazie jest nieprawidłowe, bo 0,10 mg/l mieści się w limicie 0,2 mg/l. Stwierdzenie, że wszystkie parametry spełniają wymagania, pomija przekroczenie manganu. Stwierdzenie o azotanach jest błędne, bo 40 mg/l nie przekracza limitu 50 mg/l. Najczęstsza pułapka w tego typu zadaniach to pomylenie masy w próbce z wymaganym stężeniem oraz błędne przyjęcie 100 cm3 jako 1 l.

Dodatkowe pytania

Dodatkowe pytania (FAQ):
Jak przeliczyć wynik w mg w 100 cm3 na mg/l?
Najpierw zamień objętość próbki na litry: 100 cm3 = 0,1 l. Potem przelicz na 1 litr: mg/l = (mg w próbce) / (objętość w l). Dla 0,1 l oznacza to dzielenie wyniku przez 0,1 (czyli mnożenie przez 10).
Dlaczego nie wolno porównywać mg w próbce bezpośrednio z normą w mg/l?
Bo to są różne wielkości: mg opisuje masę w konkretnej próbce, a mg/l opisuje stężenie odniesione do 1 litra. Bez przeliczenia nie wiadomo, jaka byłaby masa w 1 l. Dopiero po przeliczeniu można uczciwie porównać wynik z limitem z tabeli.
Co oznacza, że mangan ma limit 0,05 mg/l w wodzie pitnej?
To znaczy, że w 1 litrze wody przeznaczonej do spożycia nie powinno być więcej niż 0,05 mg manganu. Jeśli po przeliczeniu wyniku analitycznego otrzymasz wartość większą, próbka nie spełnia wymagań jakościowych dla tego wskaźnika.
Jakie stężenie manganu wychodzi z 0,006 mg w 100 cm3?
100 cm3 to 0,1 l. Stężenie liczymy: 0,006 mg / 0,1 l = 0,06 mg/l. To ważny typ przeliczenia na egzaminie: mała masa w małej próbce może dać przekroczenie po odniesieniu do 1 litra.
Dlaczego w tym zadaniu przekroczony jest tylko mangan?
Po przeliczeniu na mg/l: azotany wynoszą 40 mg/l (limit 50), chlorki 230 mg/l (limit 250), żelazo 0,10 mg/l (limit 0,2), a mangan 0,06 mg/l (limit 0,05). Tylko mangan jest większy od wartości dopuszczalnej.
Jakie błędy najczęściej popełnia się przy 100 cm3 = 0,1 l?
Najczęstsze są: przyjęcie, że 100 cm3 to 1 l (błąd o czynnik 10), pomylenie cm3 z dm3, oraz brak przeliczenia w ogóle. W praktyce warto zapamiętać: 1000 cm3 = 1 l, więc 100 cm3 = 0,1 l.
Czy chlorki 23 mg w 100 cm3 to dużo w przeliczeniu na mg/l?
To zależy od limitu. Po przeliczeniu 23 mg w 0,1 l daje 230 mg/l. W tabeli dla chlorków podano 250 mg/l, więc 230 mg/l jest blisko granicy, ale nadal mieści się w wymaganiach dla tego wskaźnika.
Jak odróżnić azotany od azotynów na egzaminie z analizy wody?
Trzeba uważnie czytać nazwę jonu i jednostkę w tabeli. Azotany to zwykle zapis "azotany" i limit w mg/l, natomiast azotyny mają inne wartości dopuszczalne. W zadaniach rachunkowych kluczowe jest też, by porównać wynik do właściwego wiersza tabeli.
Kiedy w praktyce laboratoryjnej przelicza się wyniki na mg/l?
Zawsze wtedy, gdy wynik oznaczenia podano jako ilość substancji w pobranej objętości (np. w 50 ml, 100 ml), a raport lub norma wymaga stężenia w mg/l. Tak samo przelicza się wyniki po mineralizacji, rozcieńczeniach i w przypadku różnych objętości próbki.
Jak szybko sprawdzić, czy wynik po przeliczeniu może przekroczyć normę?
Użyj oszacowania: dla 0,1 l wszystko mnoży się przez 10. Jeśli limit jest np. 0,05 mg/l, to w 0,1 l odpowiada mu 0,005 mg. Gdy w próbce masz więcej niż 0,005 mg, po przeliczeniu będzie przekroczenie. To szybka metoda kontroli bez pełnych obliczeń.
info

Około 54% zdających odpowiada poprawnie na to pytanie. trudne

Według specjalistów z branży: "Aby porównać wynik z tabelą, trzeba przeliczyć masę oznaczonej substancji na stężenie w mg/l."

Źródła:

  • Główny Urząd Miar: Jednostki miar – litr i jego zależności (1 l = 1 dm3, 1 dm3 = 1000 cm3) - https://www.gum.gov.pl/pl/ - dostęp 2026-04-01

Materiały:

  • Rozporządzenie Ministra Zdrowia z 7 grudnia 2017 r. w sprawie jakości wody przeznaczonej do spożycia przez ludzi (tabele wartości dopuszczalnych)
  • Podręczniki i skrypty z chemii analitycznej dotyczące jednostek stężenia i przeliczeń
  • Materiały dydaktyczne z analizy wody (interpretacja parametrów: azotany, chlorki, Fe, Mn)
Zobacz też:

Aktualizacja pytania: 03.04.2026



Aktualizacja pytania: 03.04.2026
📡 Brak połączenia internetowego