KWALIFIKACJA MEC9 - STYCZEŃ 2025

PYTANIE NR 28.
W produkcji masowej przedsiębiorstwo wytwarza 500 sztuk korpusów. W założonym okresie rozliczeniowym organizacja poniosła następujące koszty: materiały do produkcji 7 500 zł, płace bezpośrednie 35 000 zł, koszty wytworzenia 52 400 zł, koszty zarządzania i obsługi 30 100 zł. W oparciu o przedstawione dane przybliżony koszt jednostkowy wytworzenia korpusu wynosi
A.
B.
C.
D.
Wyjaśnienie poprawnej odpowiedzi:
Koszt jednostkowy w produkcji masowej wyznacza się jako suma wszystkich podanych kosztów okresu podzielona przez liczbę wyrobów. Tu: 7 500 + 35 000 + 52 400 + 30 100 = 125 000 zł, a następnie 125 000 / 500 = 250 zł na 1 korpus.

Pełne wyjaśnienie:

W produkcji masowej (duża liczba jednakowych wyrobów) najczęściej stosuje się kalkulację podziałową: koszt jednostkowy otrzymuje się przez podzielenie kosztu całkowitego poniesionego w okresie przez liczbę wytworzonych sztuk.

Krok 1: zsumuj wszystkie podane koszty.
W zadaniu podano cztery pozycje kosztów związanych z wytworzeniem i funkcjonowaniem procesu w okresie rozliczeniowym: materiały do produkcji, płace bezpośrednie, koszty wytworzenia oraz koszty zarządzania i obsługi. Dla "przybliżonego" kosztu jednostkowego należy je zsumować:
7 500 + 35 000 + 52 400 + 30 100 = 125 000 zł.

Krok 2: podziel koszt całkowity przez ilość produkcji.
Wyprodukowano 500 sztuk korpusów, więc:
125 000 zł / 500 szt. = 250 zł/szt.

Dlaczego pozostałe odpowiedzi są błędne?

  • 104 zł – typowy skutek pominięcia części kosztów (np. nieuwzględnienie kosztów zarządzania/obsługi lub innych kosztów pośrednich) albo błędu w sumowaniu.
  • 1 650 zł – może wynikać z dzielenia przez złą liczbę sztuk (np. 75 zamiast 500) albo z mylenia danych i użycia niewłaściwego mianownika; wynik jest nieadekwatny do skali kosztów i wolumenu.
  • 125 000 zł – to koszt całkowity okresu, a nie koszt jednostkowy; błąd polega na braku dzielenia przez 500 sztuk.

Wskazówka egzaminacyjna: jeśli w treści podano kilka kategorii kosztów, najpierw ustal, czy pytanie dotyczy kosztu całkowitego czy jednostkowego. Gdy jest "jednostkowy" – prawie zawsze kończysz dzieleniem przez liczbę sztuk.

Dodatkowe pytania

Dodatkowe pytania (FAQ):
Koszt jednostkowy liczysz jako suma kosztów okresu przypisanych do produkcji podzielona przez liczbę wytworzonych sztuk. Najpierw dodaj wszystkie podane pozycje kosztów, a na końcu wykonaj dzielenie przez ilość produkcji.
W treści zadania jako koszty bezpośrednie występują materiały do produkcji oraz płace bezpośrednie. Są one łatwo przypisywane do wyrobu, ale do kosztu jednostkowego często dolicza się też koszty pośrednie podane w danych.
Pytanie dotyczy przybliżonego kosztu jednostkowego na podstawie podanych danych, więc zakłada się rozliczenie pełnej puli kosztów okresu na wytworzone sztuki. Pominięcie kosztów zarządzania/obsługi zaniża wynik i utrudnia analizę opłacalności oraz ustalanie ceny.
W zadaniach egzaminacyjnych ta pozycja zwykle oznacza koszty pośrednie związane z procesem produkcyjnym (np. utrzymanie wydziału, energia, amortyzacja). Nie są to materiały ani płace bezpośrednie, dlatego przy kalkulacji pełnej sumuje się je razem z pozostałymi kosztami.
Najczęściej: (1) dodanie tylko materiałów i płac, (2) pomylenie kosztu całkowitego z jednostkowym i brak dzielenia, (3) podzielenie przez złą liczbę sztuk, (4) błąd w sumowaniu kosztów, (5) nieuwzględnienie kosztów pośrednich mimo że są podane.
Nie, jeśli pytanie brzmi o koszt jednostkowy. 125 000 zł to koszt łączny (suma kosztów) w okresie rozliczeniowym. Aby uzyskać koszt jednostkowy, trzeba tę kwotę podzielić przez 500 sztuk, czyli liczbę wytworzonych korpusów.
Zrób kontrolę rzędu wielkości: jeśli koszty łączne są ok. 125 tys. zł, to na 500 sztuk wychodzi kilkaset zł za sztukę (bo 125 000 / 500 = 250). Wyniki rzędu 1 650 zł/szt. oznaczałyby ponad 800 tys. zł kosztów, więc są podejrzane.
Umożliwia ocenę opłacalności procesu, porównanie wariantów technologii, kontrolę odchyleń kosztów oraz przygotowanie danych do ofertowania i planowania produkcji. W praktyce pomaga też argumentować potrzebę zmian (np. redukcja braków, skrócenie przezbrojeń).
Stosuje się ją głównie wtedy, gdy wytwarza się dużą liczbę jednakowych wyrobów (produkcja masowa lub wielkoseryjna). Wtedy koszty całkowite okresu dzieli się przez liczbę sztuk. Przy zróżnicowanym asortymencie częściej stosuje się kalkulacje doliczeniowe.
Kluczowe są: liczba sztuk (500) oraz wszystkie pozycje kosztów podane w okresie rozliczeniowym. Najpierw liczysz sumę kosztów, a potem dzielisz przez 500. Warto też sprawdzić, czy pytanie nie dotyczy tylko wybranej grupy kosztów.
info

Około 61% zdających odpowiada poprawnie na to pytanie. średnie

Eksperci podkreślają: "Koszt jednostkowy w produkcji masowej wyznacza się jako suma wszystkich podanych kosztów okresu podzielona przez liczbę wyrobów."

Źródła:

  • IFRS/IAS: IAS 2 Inventories (Zapasy), sekcja dotycząca kosztu wytworzenia/kosztów przetworzenia – wersje publikowane przez IFRS Foundation (dokument standardu)
  • Khan Academy (PL): "Koszt jednostkowy" / "Koszty stałe i zmienne" – https://pl.khanacademy.org/ (konkretna ścieżka: Ekonomia → Koszty) - dostęp 2026-02-23

Materiały:

  • Podręczniki i skrypty z rachunku kosztów/kalkulacji kosztów jednostkowych (rachunkowość zarządcza)
  • Zadania rachunkowe z kalkulacji podziałowej (produkcja masowa) – zestawy ćwiczeń
  • Materiały dydaktyczne z organizacji produkcji dotyczące ewidencji i analizy kosztów

Aktualizacja pytania: 31.03.2026



Aktualizacja pytania: 31.03.2026
📡 Brak połączenia internetowego