Kwalifikacje w Zawodzie - Testy zawodowe online | Egzaminy Zawodowe

KWALIFIKACJA MED3 + MED14 - CZERWIEC 2024



PYTANIE NR 22.
W profilaktyce odleżyn u unieruchomionej w łóżku podopiecznej ze wskaźnikiem BMI wynoszącym 17, opiekun medyczny powinien kontrolować przyjmowanie produktów z diety
A.
B.
C.
D.
Wyjaśnienie poprawnej odpowiedzi:
BMI 17 wskazuje na niedowagę, a niedożywienie zwiększa ryzyko uszkodzeń skóry i utrudnia jej regenerację. W profilaktyce odleżyn ważne jest więc wsparcie żywieniowe (większa podaż białka) oraz odciążanie ucisku, m.in. przez zastosowanie materaca zmiennociśnieniowego.

Pełne wyjaśnienie:

U osoby unieruchomionej w łóżku podstawowym mechanizmem powstawania odleżyn jest długotrwały ucisk (często także tarcie i siły ścinające), który pogarsza ukrwienie tkanek. Gdy dodatkowo występuje niedowaga (BMI 17), rośnie ryzyko niedożywienia, a to oznacza mniejszą "rezerwę" tkanek, gorszą tolerancję ucisku i wolniejszą regenerację skóry.

Dlatego właściwe postępowanie łączy dwa filary:

  • Wsparcie żywieniowe – w praktyce kontrola przyjmowania produktów z diety bogatobiałkowej. Białko jest kluczowe dla utrzymania masy mięśniowej, odporności oraz procesów naprawczych w skórze i tkankach.
  • Redukcja ucisku – zastosowanie materaca zmiennociśnieniowego (sprzętu przeciwodleżynowego), który pomaga rozkładać nacisk i okresowo odciążać miejsca narażone.

Dlaczego pozostałe odpowiedzi są nieprawidłowe?

  • Dieta bogatoresztkowa + natłuszczanie: bogatoresztkowa służy głównie regulacji pracy jelit; nie odpowiada na problem niedowagi i zwiększonego zapotrzebowania na budulec tkanek. Natłuszczanie może wspierać barierę skóry, ale nie zastąpi odciążania i korekty żywienia.
  • Dieta ubogobiałkowa + nawilżanie: ograniczenie białka jest niekorzystne w kontekście regeneracji tkanek i ryzyka ran. Nawilżanie jest elementem pielęgnacji, ale nie rozwiązuje kluczowych przyczyn.
  • Dieta ubogoenergetyczna + materac: u osoby z BMI 17 ograniczanie energii jest zwykle sprzeczne z celem poprawy stanu odżywienia. Materac jest potrzebny, lecz bez wsparcia żywieniowego profilaktyka jest niepełna.

W zadaniach egzaminacyjnych warto zapamiętać zasadę: przy ryzyku odleżyn myśl jednocześnie o odciążaniu i o odżywieniu (szczególnie białku), bo oba czynniki wpływają na stan skóry i gojenie.

Dodatkowe pytania

Dodatkowe pytania (FAQ):
Co to są odleżyny i dlaczego powstają u osób leżących?
Odleżyny to uszkodzenia skóry i tkanek pod nią spowodowane głównie długotrwałym uciskiem (czasem też tarciem i siłami ścinającymi). U osoby leżącej ucisk w okolicy kości (np. kość krzyżowa, pięty) ogranicza ukrwienie, co prowadzi do niedotlenienia tkanek i ran.
Dlaczego BMI 17 zwiększa ryzyko odleżyn u podopiecznej?
BMI 17 zwykle wskazuje na niedowagę, a ta często wiąże się z niedożywieniem i mniejszą ilością tkanki "ochronnej". Skóra i tkanki gorzej znoszą ucisk oraz wolniej się regenerują. W praktyce oznacza to potrzebę szczególnej kontroli żywienia i intensywniejszej profilaktyki przeciwodleżynowej.
Jakie znaczenie ma dieta bogatobiałkowa w profilaktyce odleżyn?
Białko jest materiałem budulcowym dla tkanek i wspiera procesy naprawcze skóry. Przy ryzyku ran (w tym odleżyn) odpowiednia podaż białka pomaga utrzymać masę mięśniową, odporność i gojenie. Opiekun medyczny może monitorować, czy podopieczna rzeczywiście zjada produkty bogate w białko.
Jak działa materac zmiennociśnieniowy w zapobieganiu odleżynom?
Materac zmiennociśnieniowy okresowo zmienia miejsca podparcia ciała, dzięki czemu zmniejsza długotrwały ucisk w tych samych punktach. To wspiera lepsze ukrwienie tkanek i obniża ryzyko odleżyn. Nie zastępuje jednak zmiany pozycji ani kontroli skóry i żywienia.
Czy same kremy nawilżające lub natłuszczające wystarczą na profilaktykę odleżyn?
Nie. Pielęgnacja skóry (nawilżanie, ochrona przed maceracją) jest ważna, ale odleżyny powstają głównie przez ucisk i niedokrwienie. Bez odciążania (materac, pozycjonowanie) i bez wsparcia ogólnego (np. żywienie) same preparaty do skóry nie zabezpieczą skutecznie przed odleżynami.
Jakie są najczęstsze miejsca powstawania odleżyn u osoby unieruchomionej?
Najczęściej są to okolice wyniosłości kostnych, gdzie ucisk jest największy: kość krzyżowa i pośladki, pięty, kostki, biodra, łopatki, potylica, łokcie. Dokładna lokalizacja zależy od pozycji ciała i sposobu ułożenia. Kluczowa jest regularna obserwacja tych miejsc.
Jak opiekun medyczny może kontrolować przyjmowanie diety u podopiecznej?
Może obserwować, ile posiłku jest zjadane, notować odmowy jedzenia, wspierać karmienie, dbać o regularność posiłków oraz zgłaszać personelowi medycznemu problemy (np. brak apetytu, trudności w gryzieniu/połykaniu). Ważne jest też monitorowanie tolerancji posiłków i nawodnienia.
Dlaczego dieta ubogoenergetyczna jest ryzykowna przy niedowadze i odleżynach?
Przy niedowadze ograniczanie energii może pogłębiać niedożywienie i osłabienie organizmu. To zwykle pogarsza kondycję skóry, zmniejsza siłę mięśni i utrudnia gojenie. W kontekście ryzyka ran celem jest raczej poprawa stanu odżywienia (zgodnie z zaleceniami zespołu terapeutycznego), a nie redukcja kalorii.
Jakie błędy najczęściej popełnia się w zadaniach o profilaktyce odleżyn?
Częsty błąd to skupienie się tylko na jednym elemencie, np. samym materacu albo samych maściach. Drugi błąd to mylenie typów diet (np. bogatoresztkowa zamiast bogatobiałkowej) bez powiązania ich z regeneracją tkanek. Warto analizować: ucisk + stan odżywienia + pielęgnacja skóry + ruch/pozycjonowanie.
Jak przygotować się do egzaminu z tematów: odleżyny, BMI i żywienie w opiece?
Ucz się schematem: ryzyko (unieruchomienie, niedożywienie, wilgoć) → działania (odciążanie, pozycjonowanie, kontrola skóry, żywienie). Trenuj rozpoznawanie diet (białko/energia/błonnik) i dopasowanie sprzętu przeciwodleżynowego do sytuacji pacjenta.
info

Statystycznie 50% uczniów zna prawidłową odpowiedź. trudne

W praktyce zawodowej kluczowe jest to, że bMI 17 wskazuje na niedowagę, a niedożywienie zwiększa ryzyko uszkodzeń skóry i utrudnia jej regenerację.

Źródła:

  • NICE Guideline NG179: Pressure ulcers: prevention and management, Recommendations (sections on nutrition and pressure redistribution), https://www.nice.org.uk/guidance/ng179 (accessed 2026-02-18)
  • EPUAP/NPIAP/PPPIA: Prevention and Treatment of Pressure Ulcers/Injuries: Clinical Practice Guideline (2019 edition), sections on Nutrition and Support Surfaces (pressure redistribution)
  • WHO: Body mass index (BMI) classification / BMI factsheet, https://www.who.int/tools/body-mass-index (accessed 2026-02-18)

Materiały:

  • Wytyczne EPUAP/NPIAP/PPPIA dotyczące profilaktyki i leczenia odleżyn (część o żywieniu i redukcji ucisku)
  • NICE guideline NG179: Pressure ulcers – prevention and management
  • Materiały dydaktyczne z zakresu żywienia w opiece długoterminowej (niedożywienie, rola białka w regeneracji tkanek)
Zobacz też:

Aktualizacja pytania: 31.03.2026



Aktualizacja pytania: 31.03.2026
📡 Brak połączenia internetowego