KWALIFIKACJA SPO1 - CZERWIEC 2023

Odleżyny powstają głównie w wyniku długotrwałego ucisku (oraz tarcia i sił ścinających), który upośledza ukrwienie tkanek. Dlatego kluczowym elementem profilaktyki jest odciążenie narażonych okolic i regularne pozycjonowanie osoby zależnej. W praktyce oznacza to m.in. planowane zmiany ułożenia, stosowanie rozwiązań zmniejszających nacisk oraz częstą ocenę skóry w miejscach typowo zagrożonych (np. okolica krzyżowa, pięty).

Drugim filarem profilaktyki jest żywienie. Odpowiednia podaż białka (a także energii i płynów) wspiera utrzymanie masy mięśniowej, odporności i zdolności regeneracji skóry. Przy niedożywieniu ryzyko uszkodzeń skóry rośnie, a gojenie jest utrudnione, dlatego wskazanie "dieta bogatobiałkowa" jest spójne z celami profilaktyki.

Dlaczego pozostałe propozycje są nieprawidłowe?

• "Udogodnienia i dieta bogato węglowodanowa" – samo "udogodnienie" bez jasno rozumianego odciążania nie rozwiązuje problemu ucisku, a podkreślenie węglowodanów nie odpowiada na typowy problem ryzyka niedożywienia białkowego u osób unieruchomionych.
• "Gorące kąpiele i masaże zaczerwienionej skóry" – zaczerwienienie może być wczesnym objawem uszkodzenia tkanek; intensywny masaż takiego miejsca może nasilać mikrourazy i pogłębiać problem. Gorące kąpiele mogą dodatkowo przesuszać lub podrażniać skórę w zależności od stanu pacjenta i pielęgnacji.
• "Podkłady foliowe i kółka pod pięty" – podkłady foliowe sprzyjają wilgoci i maceracji skóry, co zwiększa ryzyko uszkodzeń. Kółka mogą powodować niekorzystny rozkład nacisku (ucisk obrzeżny), przez co nie są rozwiązaniem pierwszego wyboru w profilaktyce.

W nauce do egzaminu warto zapamiętać prostą zasadę: odleżynom zapobiega się przez odciążanie + ruch/zmianę pozycji + ochronę skóry + dobre żywienie. Każda odpowiedź, która pomija odciążanie albo proponuje działania mogące uszkadzać skórę, jest podejrzana.