KWALIFIKACJA CHM5 - WRZESIEŃ 2015

PYTANIE NR 12.
W prowadzonym na poziomie krajowym i wojewódzkim Państwowym Monitoringu Środowiska w ramach bloku PRESJE realizowane są zadania dotyczące
A.
B.
C.
D.
Wyjaśnienie poprawnej odpowiedzi:
Blok "PRESJE" w PMŚ dotyczy czynników wywierających wpływ na środowisko, czyli m.in. rozpoznania i ewidencji źródeł zanieczyszczeń (emisji/ładunków).
Odpowiedzi o diagnozie, ocenie lub prognozie odnoszą się do opisu i interpretacji stanu środowiska, a nie do presji będących jego przyczyną.

Pełne wyjaśnienie:

W Państwowym Monitoringu Środowiska (PMŚ) wyróżnia się obszary działań, które można rozumieć jako: co oddziałuje na środowisko (presje), jaki jest skutek w środowisku (stan/diagnoza) oraz jak to interpretować i przewidywać (ocena i prognoza). W tym ujęciu blok "PRESJE" koncentruje się na przyczynach i źródłach oddziaływań.

Dlatego odpowiedź "gromadzenia informacji o źródłach zanieczyszczeń środowiska" jest właściwa: identyfikowanie źródeł emisji, ich rodzaju i skali to typowe działania opisujące presję człowieka na środowisko (np. przemysł, transport, energetyka, gospodarka komunalna).

Pozostałe odpowiedzi opisują inne zakresy:

  • "oceny i prognozy stanu środowiska" dotyczy interpretacji wyników monitoringu, trendów oraz przewidywania zmian – to nie jest ewidencja źródeł, tylko praca na danych o stanie.
  • "diagnozy stanu środowiska" odnosi się do rozpoznania aktualnych warunków (np. jakości powietrza czy wód) na podstawie pomiarów i wskaźników – to opis skutków, a nie przyczyn.
  • "potrzeb finansowych na rzecz ochrony środowiska" to zagadnienie planistyczno-ekonomiczne; może być elementem polityki lub programów ochrony środowiska, ale nie stanowi typowego zadania bloku presji w monitoringu.

Wskazówka egzaminacyjna: gdy w odpowiedziach widzisz słowa "źródła", "emisje", "oddziaływania" – najczęściej pasują do presji. Gdy pojawia się "diagnoza/stan" – myśl o pomiarach i wskaźnikach. Gdy jest "ocena/prognoza" – myśl o interpretacji i przewidywaniu trendów.

Dodatkowe pytania

Dodatkowe pytania (FAQ):
Blok "PRESJE" dotyczy czynników wywierających wpływ na środowisko, czyli przede wszystkim źródeł i wielkości oddziaływań (np. emisji zanieczyszczeń, zrzutów, presji komunikacyjnej). To część opisująca "przyczyny", zanim oceni się "stan" środowiska.
"Presje" to co i skąd trafia do środowiska (źródła, emisje, ładunki, działalności). "Stan" to jakie są parametry środowiska (wyniki pomiarów, wskaźniki jakości powietrza, wód, gleb). Na egzaminie szukaj słów: "źródła" vs "diagnoza/parametry".
Ponieważ źródła zanieczyszczeń opisują mechanizm i miejsce powstawania oddziaływania człowieka na środowisko. Zanim porównasz wyniki pomiarów i zrobisz diagnozę, musisz wiedzieć, jakie presje mogą te wyniki kształtować (np. przemysł, transport, ogrzewanie).
Nie. Diagnoza stanu środowiska dotyczy skutków (np. jaka jest jakość wody w rzece), a presje dotyczą przyczyn (np. skąd pochodzą ładunki zanieczyszczeń). To częsty błąd: utożsamianie monitoringu wyłącznie z pomiarami stanu, bez części o źródłach.
Typowe presje to m.in. emisje do powietrza (pyły, gazy), zrzuty do wód, presja rolnicza (nawożenie, środki ochrony roślin), hałas komunikacyjny czy przekształcanie terenu. W pytaniach mogą być ujęte jako "źródła", "emisje", "oddziaływania".
Wykorzystuje się je m.in. przy planowaniu działań naprawczych, wyborze miejsc pomiarów, analizie przyczyn przekroczeń oraz w raportowaniu środowiskowym. Bez danych o źródłach trudno sensownie interpretować wyniki monitoringu stanu i wskazać, które działania ograniczą presję.
Najczęściej myli się presje z "oceną" lub "diagnozą" stanu środowiska, bo słowo "monitoring" kojarzy się z pomiarami. Warto zapamiętać prostą regułę: presje = źródła i wielkości oddziaływań, a stan = wyniki pomiarów i wskaźniki.
Zwykle nie są traktowane jako typowe zadanie monitoringu presji, bo dotyczą planowania i budżetowania, a nie identyfikacji źródeł i skali oddziaływań. W testach to często dystraktor: brzmi "urzędowo", ale nie opisuje presji ani stanu środowiska.
Pomaga podejście przyczynowo-skutkowe: presje (źródła, emisje) → stan (pomiary, wskaźniki) → ocena/prognoza (wnioski, trendy). Twórz własne fiszki: do każdego hasła dopisz 2–3 przykłady z praktyki (transport, przemysł, rolnictwo).
Szukaj określeń typu: źródła, emisje, ładunki, oddziaływania, "pochodzenie zanieczyszczeń". Natomiast słowa: "diagnoza", "jakość", "wskaźniki", "prognoza" zwykle kierują do bloku stanu albo oceny/prognozy, nie do presji.
info

Około 47% zdających odpowiada poprawnie na to pytanie. trudne

Źródła:

  • Szczegółowe informacje wymagają materiałów specjalistycznych (oficjalne opisy bloków PMŚ publikowane przez właściwe instytucje) – nie posiadam w tym zadaniu dostępu do konkretnych dokumentów

Materiały:

  • Materiały dydaktyczne z zakresu monitoringu środowiska omawiające model: presje–stan–reakcje (PSR/DPSIR)
  • Strony i publikacje instytucji prowadzących monitoring środowiska (opisy bloków tematycznych i zakresów zadań)
  • Podręczniki do ochrony środowiska: rozdziały o źródłach zanieczyszczeń i systemach informacji o środowisku

Aktualizacja pytania: 31.03.2026



Aktualizacja pytania: 31.03.2026
📡 Brak połączenia internetowego