KWALIFIKACJA EKA7 - CZERWIEC 2024

PYTANIE NR 20.
W przedsiębiorstwie zajmującym się produkcją tylko kostki brukowej, przy ustalaniu kosztu jednostkowego produkcji stosuje się kalkulację
A.
B.
C.
D.
Wyjaśnienie poprawnej odpowiedzi:
Kalkulację podziałową prostą stosuje się, gdy przedsiębiorstwo wytwarza masowo jeden, jednorodny produkt. Wtedy koszt jednostkowy ustala się przez podzielenie łącznych kosztów okresu przez liczbę wytworzonych jednostek. Metody doliczeniowe pasują raczej do produkcji zleceniowej lub zróżnicowanej.

Pełne wyjaśnienie:

W sytuacji, gdy przedsiębiorstwo produkuje tylko jeden wyrób (produkcja jednorodna), typowym podejściem do ustalenia kosztu jednostkowego jest kalkulacja podziałowa prosta. Jej istota polega na tym, że:

  • zbiera się koszty produkcji za dany okres (lub dla danej partii),
  • ustala się liczbę wytworzonych jednostek produktu,
  • koszt jednostkowy wyznacza się przez podział kosztów łącznych przez liczbę jednostek.

Dlatego odpowiedź "podziałową prostą" jest właściwa przy produkcji wyłącznie kostki brukowej (jeden asortyment, masowy charakter wytwarzania).

Dlaczego pozostałe odpowiedzi nie pasują?

  • "doliczeniową zleceniową" wybiera się, gdy koszty trzeba przypisać do konkretnych zleceń/robót (różne zamówienia, różne parametry, konieczność rozliczania na zlecenia). Przy jednym, stale wytwarzanym produkcie zwykle nie ma potrzeby kalkulowania kosztu "na zlecenie".
  • "doliczeniową asortymentową" wiąże się z produkcją zróżnicowaną (wiele asortymentów) i potrzebą doliczania kosztów pośrednich do poszczególnych wyrobów według kluczy rozliczeniowych. Skoro jest tylko jeden wyrób, rozbudowana kalkulacja asortymentowa nie jest typowym wyborem.
  • "podziałową współczynnikową" stosuje się, gdy w ramach jednego procesu powstaje kilka produktów o różnych cechach (np. różne odmiany/rozmiary), a do rozdziału kosztów używa się współczynników. W treści wskazano produkcję jednego wyrobu, więc brak podstaw do współczynników.

Wskazówka egzaminacyjna: w pytaniach o dobór metody kalkulacji najpierw ustal, czy produkcja jest jednorodna (jeden wyrób), czy wieloasortymentowa oraz czy rozliczasz koszty "na zlecenie", czy "na okres". To zwykle pozwala szybko odróżnić podziałową prostą od pozostałych metod.

Dodatkowe pytania

Dodatkowe pytania (FAQ):
To metoda ustalania kosztu jednostkowego w produkcji jednorodnej. Polega na zebraniu kosztów całkowitych za okres (lub partię) i podzieleniu ich przez liczbę wytworzonych jednostek produktu. Sprawdza się, gdy wytwarza się jeden asortyment w sposób masowy.
Bo nie trzeba rozdzielać kosztów między różne wyroby ani zlecenia. Skoro powstaje jeden produkt, koszty wspólne dotyczą tego samego efektu, więc koszt jednostkowy najłatwiej ustalić przez prosty podział kosztów łącznych przez liczbę sztuk.
Podziałowa prosta dotyczy produkcji jednorodnej (jeden wyrób). Współczynnikowa jest potrzebna, gdy w tym samym procesie powstaje kilka wyrobów/odmian i trzeba podzielić koszty między nie za pomocą współczynników (np. przeliczniki jakości, rozmiaru, standardu).
Stosuje się ją, gdy produkcja lub usługa jest realizowana na konkretne zlecenia (zamówienia), a koszty bezpośrednie i pośrednie rozlicza się na te zlecenia. Jest typowa dla produkcji jednostkowej lub małoseryjnej, gdzie każde zlecenie może mieć inną specyfikację i koszty.
To sytuacja, w której przedsiębiorstwo wytwarza jeden, taki sam produkt (jeden asortyment), a proces jest powtarzalny. W praktyce oznacza to, że koszt jednostkowy można wyznaczać w sposób uśredniony dla całej produkcji z danego okresu, bez rozbijania na różne wyroby.
Najczęstsze błędy to: ignorowanie informacji o liczbie asortymentów (jeden vs wiele), automatyczne wybieranie kalkulacji zleceniowej "bo jest znana", oraz mylenie prostej z współczynnikową. Pomaga szybka analiza: czy są różne produkty i czy koszty liczy się na zlecenie.
Nie zawsze. Jeśli firma faktycznie produkuje jeden rodzaj kostki (jednorodnie), to metoda podziałowa prosta jest naturalna. Jeżeli jednak w tym samym procesie powstają różne odmiany (np. różne formaty/klasy), wtedy częściej rozważa się podejścia wymagające rozdziału kosztów między asortymenty.
Sygnałem są różne produkty lub odmiany powstające w ramach jednego procesu oraz informacja o przelicznikach/współczynnikach (np. "współczynnik 1,2", "przeliczenie na jednostki umowne"). Wtedy koszty trzeba podzielić między wyroby proporcjonalnie do tych współczynników.
Najważniejsze są: liczba wytwarzanych asortymentów (jeden czy wiele), powtarzalność procesu (masowa/seryjna vs jednostkowa), oraz to, czy koszty przypisuje się do zleceń, czy do okresu. Te elementy zwykle jednoznacznie kierują do podziałowej albo doliczeniowej.
Warto opanować definicje i zastosowania: podziałowa prosta, podziałowa współczynnikowa, doliczeniowa zleceniowa i asortymentowa. Pomaga też zrobienie kilku zadań na rozpoznanie rodzaju produkcji po opisie. Dobrą techniką jest stworzenie krótkiej tabeli: "kiedy stosować" dla każdej metody.
info

Statystycznie 53% uczniów zna prawidłową odpowiedź. trudne

Eksperci podkreślają: "Kalkulację podziałową prostą stosuje się, gdy przedsiębiorstwo wytwarza masowo jeden, jednorodny produkt."

Materiały:

  • Materiały dydaktyczne z rachunku kosztów dla technika rachunkowości (dział: kalkulacja kosztów)
  • Zadania egzaminacyjne z zakresu kalkulacji podziałowej i doliczeniowej
  • Notatki/opracowania: porównanie kalkulacji podziałowej prostej i współczynnikowej

Aktualizacja pytania: 31.03.2026



Aktualizacja pytania: 31.03.2026
📡 Brak połączenia internetowego