KWALIFIKACJA ELE10 - STYCZEŃ 2023

PYTANIE NR 13.
W przedstawionej instalacji pompa ciepła pobiera ciepło z:
Ilustracja przedstawia schematyczny przekrój przez budynek mieszkalny z instalacją pompy ciepła, która pobiera ciepło z wody
A.
B.
C.
D.
Wyjaśnienie poprawnej odpowiedzi:
Poprawna jest odpowiedź "wody gruntowej", jeśli na schemacie instalacji widać układ typu woda–woda, np. pobór wody ze studni czerpnej i jej zrzut po odebraniu ciepła.
"Sonda pionowa" i "kolektor gruntowy" oznaczają dolne źródło w gruncie (zwykle z solanką), a "powietrze zewnętrzne" dotyczy pomp powietrznych.

Pełne wyjaśnienie:

Pytanie sprawdza rozpoznanie dolnego źródła ciepła pompy ciepła na podstawie przedstawionej instalacji. Dolne źródło to medium, z którego pompa ciepła odbiera energię (ciepło) i przekazuje ją dalej do instalacji ogrzewczej (górnego źródła).

Odpowiedź "wody gruntowej" jest właściwa wtedy, gdy schemat przedstawia układ woda–woda, czyli pobór energii z wód podziemnych. W praktyce rozpoznaje się to po elementach typowych dla obiegu wody gruntowej, np. ujęciu (studnia czerpna) oraz odprowadzeniu wody (studnia zrzutowa/chłonna) albo innym sposobie powrotu wody po schłodzeniu.

Pozostałe odpowiedzi opisują inne, popularne dolne źródła:

  • "sondy pionowej" – ciepło pobierane jest z gruntu poprzez pionowe odwierty z rurami (zwykle obieg solanki). To nie jest pobór z wody gruntowej jako medium roboczego.
  • "kolektora gruntowego" – ciepło pobierane jest z gruntu przez poziomo ułożone rury (również najczęściej obieg solanki). To rozwiązanie różni się konstrukcyjnie i eksploatacyjnie od układu woda–woda.
  • "powietrza zewnętrznego" – dotyczy pomp powietrznych (powietrze–woda). W takiej instalacji kluczowym elementem jest jednostka zewnętrzna/wymiennik powietrzny, a nie obieg studzienny ani wymiennik gruntowy.

Wskazówka egzaminacyjna: gdy w odpowiedziach pojawiają się różne dolne źródła, zawsze szukaj na rysunku elementów charakterystycznych (studnie dla woda–woda, odwierty dla sond, rozległe ułożenie w gruncie dla kolektora, jednostka zewnętrzna dla powietrznej).

Dodatkowe pytania

Dodatkowe pytania (FAQ):
Dolne źródło ciepła to medium, z którego pompa ciepła odbiera energię: może to być woda gruntowa, grunt (kolektor lub sonda) albo powietrze zewnętrzne. Rozpoznanie dolnego źródła na schemacie ułatwia dobór typu pompy i ocena jej pracy.
Najczęściej widać elementy charakterystyczne dla układu woda–woda: pobór wody (np. studnia czerpna) i jej odprowadzenie po schłodzeniu (np. studnia zrzutowa/chłonna) lub inny tor powrotu. To odróżnia układ od kolektora/sondy, gdzie pracuje obieg rur w gruncie.
Sonda pionowa to wymiennik w gruncie wykonywany w odwiertach. Zwykle krąży w niej czynnik pośredni (np. solanka), a ciepło pochodzi głównie z masy gruntu. Nawet jeśli wody gruntowe występują w pobliżu, schemat sondy pionowej nie jest tym samym co bezpośredni układ woda–woda.
Kolektor gruntowy to rury ułożone płytko i poziomo na większej powierzchni działki, a sonda pionowa to odwierty na większą głębokość zajmujące mniej miejsca. Oba rozwiązania pobierają ciepło z gruntu, ale różnią się warunkami montażu, kosztami, wymaganiami terenowymi i stabilnością temperatur.
Pompę powietrze–woda często wybiera się, gdy brak miejsca lub warunków do wykonania odwiertów albo ułożenia kolektora, oraz gdy inwestycja ma być prostsza w montażu. Trzeba jednak pamiętać, że jej parametry zależą bardziej od temperatury powietrza zewnętrznego niż w pompach gruntowych.
Częsty błąd to wybór "grunt" (kolektor/sonda) tylko dlatego, że instalacja kojarzy się z OZE, bez sprawdzenia, czy na schemacie są studnie. Inny błąd to kierowanie się popularnością rozwiązań zamiast analizą elementów: obieg studzienny, odwierty, rozległy kolektor lub jednostka zewnętrzna.
Nie. Woda gruntowa to wody podziemne (np. ujmowane ze studni), a woda powierzchniowa to np. rzeka czy jezioro. W obu przypadkach można pozyskiwać ciepło, ale rozwiązania techniczne, ryzyka eksploatacyjne i wymagania środowiskowe mogą być inne. W pytaniu "woda gruntowa" oznacza układ z wodami podziemnymi.
Na schemacie kolektora gruntowego zwykle widać rozległy układ rur ułożonych poziomo w gruncie oraz obieg czynnika pośredniego (często opisywany jako solanka lub glikol). Nie ma natomiast typowych elementów ujęcia i zrzutu wody, jak w instalacji wykorzystującej wodę gruntową.
Pojedynczy symbol (np. pompa obiegowa lub wymiennik) może występować w różnych układach. Dopiero cały schemat pokazuje, skąd jest pobierane ciepło: czy jest obieg w gruncie, układ studzienny, czy jednostka zewnętrzna. Analiza całości ogranicza ryzyko odpowiedzi "na skojarzenie".
Skup się na rozpoznawaniu typów pomp ciepła po dolnym źródle i typowych elementach instalacji na schematach. Przerób przykładowe rysunki: woda–woda (studnie), solanka–woda (kolektor/sondy), powietrze–woda (jednostka zewnętrzna). Ćwicz też słownictwo: dolne/górne źródło, obieg pośredni.
info

Około 56% zdających odpowiada poprawnie na to pytanie. średnie

Materiały:

  • Materiały dydaktyczne z zakresu pomp ciepła (podział wg dolnego źródła) dla technika energetyka
  • Instrukcje producentów pomp ciepła opisujące układy: woda–woda, solanka–woda, powietrze–woda
  • Podręczniki/kompendia z HVAC i OZE dotyczące dolnych źródeł ciepła

Aktualizacja pytania: 03.04.2026



Aktualizacja pytania: 03.04.2026
📡 Brak połączenia internetowego