KWALIFIKACJA CHM2 - STYCZEŃ 2021

PYTANIE NR 12.
W przedstawionej na rysunku pompie wirowej uszkodzeniu uległ
Ilustracja przedstawia schemat pompy wirowej, który jest związany z kwalifikacją zawodową technika technologii chemicznej,
A.
B.
C.
D.
Wyjaśnienie poprawnej odpowiedzi:
Odpowiedź "łopatka." jest prawidłowa, ponieważ w pompie wirowej uszkodzenia widoczne na wirniku najczęściej dotyczą właśnie łopatek – to one bezpośrednio oddziałują z cieczą i kształtują przepływ. "Korpus.", "wał." i "dyfuzor." to inne elementy, zwykle rozpoznawalne na rysunku w odmiennych miejscach.

Pełne wyjaśnienie:

W pompie wirowej kluczowym elementem roboczym jest wirnik, a jego zasadniczą częścią są łopatki. To one nadają cieczy energię (głównie kinetyczną), kształtują strumień oraz pracują w bezpośrednim kontakcie z medium. Z tego powodu, gdy na ilustracji widać lokalne wyszczerbienie, ubytek materiału lub deformację w obrębie części roboczej wirnika, właściwą nazwą uszkodzonego elementu jest "łopatka.".

Odpowiedź "korpus." jest nieprawidłowa, ponieważ korpus to nieruchoma obudowa pompy (często w formie spiralnej lub dzielonej), odpowiedzialna m.in. za prowadzenie cieczy oraz szczelność przestrzeni przepływu. Uszkodzenia korpusu na rysunkach zwykle dotyczą pęknięć obudowy, wycieków, ubytków w ścianach – a nie elementów wirujących o kształcie łopatek.

Odpowiedź "wał." także nie pasuje do typowych uszkodzeń wskazywanych na przekrojach/rysunkach poglądowych, ponieważ wał jest smukłym elementem osiowym przenoszącym moment obrotowy z napędu na wirnik. Gdy uszkodzeniu ulega wał, mówi się raczej o skrzywieniu, pęknięciu, zużyciu czopów lub powierzchni pod łożyska/uszczelnienia – co wygląda inaczej niż ubytek na łopatce.

Odpowiedź "dyfuzor." jest błędna, bo dyfuzor (jeśli jest zastosowany w danej konstrukcji) jest częścią nieruchomą, której zadaniem jest wyhamowanie przepływu i zamiana energii kinetycznej na ciśnienie. Na rysunku dyfuzor znajduje się zwykle wokół wirnika i ma geometrię kanałów kierowniczych, a nie pojedynczych łopatek wirnika.

Wskazówka egzaminacyjna: zanim wybierzesz odpowiedź, ustal, czy wskazany element jest wirujący czy nieruchomy. Jeśli uszkodzenie jest na części wirującej o kształcie "skrzydełka", najczęściej chodzi o łopatkę wirnika.

Dodatkowe pytania

Dodatkowe pytania (FAQ):
Łopatka to część wirnika pompy wirowej, która bezpośrednio oddziałuje na ciecz podczas obrotu. Jej kształt kieruje przepływem i pomaga nadać cieczy energię. Uszkodzenia łopatek często wiążą się z pracą w medium zanieczyszczonym lub zjawiskami erozyjnymi.
Łopatki są elementami wirującymi i należą do wirnika, zwykle mają kształt "skrzydełek" na obwodzie. Dyfuzor jest nieruchomy, znajduje się wokół wirnika i tworzy kanały kierownicze. Patrz na to, czy element jest częścią wirnika, czy obudowy przepływu.
Uszkodzona łopatka zaburza równomierność przepływu i może powodować spadek wydajności, drgania oraz niewyważenie wirnika. To zwiększa obciążenia łożysk i uszczelnień. W praktyce utrzymania ruchu często oznacza to konieczność naprawy lub wymiany wirnika.
Typowe sygnały to spadek wydajności i ciśnienia, nietypowy hałas, wzrost drgań oraz pogorszenie stabilności pracy. Czasem pojawia się też wzrost poboru mocy lub szybkie zużycie łożysk. Objawy nie są unikalne, więc potrzebna jest weryfikacja podczas przeglądu.
Tak, ale uszkodzenia korpusu mają zwykle inną postać: pęknięcia, nieszczelności, ubytki materiału w ścianach lub deformacje po przeciążeniu. Na rysunku korpus jest elementem zewnętrznym (obudową). W pytaniach identyfikacyjnych uszkodzenie "łopatki" dotyczy części wirnika.
Wał podejrzewa się, gdy występują problemy z osiowością, częste awarie łożysk, ocieranie elementów wirujących lub trudności z utrzymaniem szczelności (w zależności od typu uszczelnienia). Uszkodzenie wału wygląda zwykle jak pęknięcie/skrzywienie, a nie ubytek na "skrzydełku" wirnika.
Często są to: cząstki stałe w medium (ścieranie), erozja i korozja chemiczna, a także kawitacja lub nieprawidłowe warunki ssania. W praktyce ważne jest dobranie materiału wirnika i kontrola parametrów pracy, aby ograniczać degradację elementów roboczych.
Ucz się z przekrojów i schematów: rozpoznawaj, co jest elementem wirującym (wirnik, wał), a co nieruchomym (korpus, dyfuzor). Pomaga też kojarzenie funkcji: łopatki "pracują" z cieczą, dyfuzor "prowadzi" i "wyhamowuje" przepływ.
Najczęściej myli się wirnik z dyfuzorem (bo oba mogą mieć "łopatkowy" wygląd) oraz wał z innymi elementami osiowymi. Mechanizm błędu to skupienie się na ogólnym kształcie, a nie na tym, czy część jest ruchoma. Zawsze szukaj osi obrotu i położenia względem korpusu.
Nie zawsze. Zależy to od konstrukcji pompy (np. pompy z kierownicą/dyfuzorem vs. rozwiązania oparte na obudowie spiralnej). Na egzaminie kluczowe jest jednak rozumienie roli dyfuzora: jest nieruchomy i odpowiada za uporządkowanie przepływu oraz wzrost ciśnienia.
info

Około 40% zdających odpowiada poprawnie na to pytanie. trudne

Eksperci podkreślają: "Odpowiedź "łopatka." jest prawidłowa, ponieważ w pompie wirowej uszkodzenia widoczne na wirniku najczęściej dotyczą właśnie łopatek – to one bezpośrednio oddziałują z cieczą i kształtują przepływ."

Źródła:

  • Pump Handbook (Karassik, Messina, Cooper, Heald), rozdziały dot. budowy i elementów pomp wirowych, McGraw-Hill (kolejne wydania).
  • API Standard 610: Centrifugal Pumps for Petroleum, Petrochemical and Natural Gas Industries, sekcje terminologii i głównych części pompy (aktualne wydanie wg stosowania w przemyśle).

Materiały:

  • Instrukcje DTR i katalogi części pomp wirowych używanych w zakładzie (sekcje: budowa, przekroje, nazewnictwo)
  • Podręczniki z maszyn przepływowych: pompy wirowe (budowa, elementy, typowe uszkodzenia)
  • Materiały producentów pomp: rysunki przekrojowe i nazwy części (wirnik, dyfuzor, korpus, wał)

Aktualizacja pytania: 31.03.2026



Aktualizacja pytania: 31.03.2026
📡 Brak połączenia internetowego