Przekładnie mechaniczne służą do przenoszenia i przekształcania ruchu oraz siły/momentu. Kluczową cechą przekładni zębatej jest to, że napęd jest przekazywany przez zazębienie, czyli bezpośredni kontakt zębów dwóch współpracujących elementów.
W przedstawionym urządzeniu widać układ zębnik–listwa zębata (często nazywany przekładnią zębatkową). Zębnik (małe koło zębate) zazębia się z listwą zębatą wykonaną na pionowym trzpieniu. Dzięki temu ruch obrotowy wywołany pracą dźwigni może zostać zamieniony na ruch prostoliniowy trzpienia (tłoka dociskowego) albo odwrotnie. Ponieważ przeniesienie napędu odbywa się przez zęby, poprawną klasyfikacją jest przekładnia zębata.
Dlaczego pozostałe odpowiedzi są niepoprawne?
- Przekładnia cierna działa na zasadzie tarcia dwóch dociskanych powierzchni (rolek/tarcz). W takim rozwiązaniu nie ma zazębienia; brak zębów oznacza, że to nie ten typ.
- Przekładnia cięgnowa wykorzystuje cięgno, np. pas lub linkę, pracujące na kołach/pasowych elementach. Charakterystyczny byłby pas/linka i koła prowadzące, a nie listwa zębata.
- Przekładnia łańcuchowa wymaga łańcucha współpracującego z kołami łańcuchowymi. Sama obecność "zębów" na kole nie wystarcza — konieczny jest łańcuch, którego tu nie ma.
Wskazówka egzaminacyjna: najpierw odpowiedz sobie na pytanie, jak przenoszona jest siła (zazębienie, tarcie, pas/linka, łańcuch). Dopiero potem dobierz typ przekładni. To pozwala uniknąć pomyłek wynikających z patrzenia wyłącznie na kierunek ruchu wyjściowego.
